عباس سعادتی
آمریکا سالهاست که در کسوت یک بازیگر مطرح بین المللی عناوین حقوقی را به عنوان قالبی برای تعقیب هدفهای امپریالیستی خویش استخدام می نماید. این کشور هدف از حمله به عراق را امحای سلاحهای کشتارجمعی صدور دمکراسی و تعقیب و تنبیه تروریسم عنوان نمود. با گذشت سه سال از تجاوز آمریکا به عراق، هیچ کدام از دلایلی که دولتمردان ایالات متحده با پوشش آنها عراق را اشغال نمودند، تحقق پیدا نکرد. براساس نظر اکثر کارشناسان و تحلیل گران منطقه ای و بین المللی یکی از هدفهای مهم آمریکا در حمله به عراق، تسلط بر نفت این کشور بوده است. برای تبیین و توضیح موضوع مطرح شده، پرداختن به دو نکته ضروری به نظر می رسد:
الف) نفت عراق؛ این کشور از لحاظ کمیت با در اختیار داشتن 112 میلیارد بشکه ذخایر اثبات شده و بیش از 250 میلیارد بشکه ذخایر احتمالی، تاکنون سهم مهمی از آمارهای نفتی را به خود اختصاص داده است. منابع نفتی عراق بیشتر به سطح زمین نزدیک هستند و در قیاس با سایر بخشهای نفت خیز جهان به آسانی قابل دسترسی هستند. از سوی دیگر هزینه استخراج یک بشکه نفت در عراق معادل یک دلار می باشد که در مقایسه با بعضی مناطق جهان مانند دریای شمال و آلاسکا که 10 تا 13 دلار برآورد می شود، کاملاً توجیه اقتصادی پیدا می کند.
ب) نیاز آمریکا: در اواخر سال 2001، آژانس بین المللی انرژی برآورد کرد که مصرف جهانی نفت از 77 میلیون بشکه در روز به 117 میلیون بشکه در روز در سال 2025 افزایش خواهد یافت که این رقم افزایش 54 درصدی را نشان می دهد. همچنین برآورد شد که 48 درصد نرخ افزایش تولید نفت را خلیج فارس باید پاسخگو باشد، در این صورت نقش عراق در حوزه تولید نفت از اهمیت بالایی برخوردار می شود.
نفت به عنوان یک منبع سوخت در صنعت غرب به خصوص آمریکا در سالهای آینده نیز می تواند نقش محوری داشته باشد. این کشور روزانه 20 میلیون بشکه نفت مصرف دارد که حدود 50 درصد آن را وارد می کند. بدین لحاظ نفت همچنان می تواند موضوع محوری مناقشات منطقه ای و جهانی باشد. با این توضیح اجمالی به نظر می رسد دیگر هدفهایی که آمریکا برای حمله به عراق از آنها یاد کرده صرفاً پوششی جهت تحقق هدف اساسی نفت بود تا بتواند با توجه به نیاز روزافزون تقاضای نفت، بر گلوگاههای نفتی جهان سیطره داشته باشد. بدین ترتیب اعتراف بوش مبنی بر تداوم حضور سربازان آمریکا در عراق جهت تسلط بر منافع نفتی است، قابل توجیه می باشد. بوش با این اظهارات، یکی از واقعیتهای حضور در عراق و خلیج فارس را تبیین نمود. اگر این اعتراضها ادامه داشته باشد، باید به صدور دمکراسی دروغین نیز اذعان کند که نتیجه دمکراسی بوش جزء کشتار 655 هزار عراقی که در طول سه سال حضور این کشور در عراق اتفاق افتاده، دستاورد دیگری برای مردم این کشور نداشته است.