بوریس یونانوف
رئیس جمهور آمریکا پیش از خروج نیروها از عراق با مسکو مشورت مىکند.
رئیس جمهور آمریکا در مسیر پرواز خود به هانوى براى شرکت در نشست سران کشورهاى عضو در سازمان همکارى هاى اقتصادى آسیا-اقیانوس آرام، در مسکو توقف کرد. مسلم است که بوش و پوتین در مسکو درباره شکست جمهورى خواهان گفتگو خواهند کرد و «جرج» به «ولادیمیر» اطمینان خاطر مى دهد که مسائل اصلى در روابط آمریکا و روسیه در مجراى توافقات پیشین حل خواهند شد، اما بعید است که فقط زمان بسیارى را براى بررسى اوضاع پیرامون «انتقام بزرگ دموکراتیک» صرف کنند.
علت رسمى توقف بوش در مسکو، «سوخت گیرى هواپیما» بود، اما هواپیمایى «ایر فورس وان» کاملا توان پرواز بدون توقف از واشنگتن به هانوى را داشت. چنین سوخت گیرى هایى، معمولا براى بررسى مسائلى فورى انجام مى شوند. رئیس جمهور آمریکا اکنون تنها یک سوال دارد. عجله نکنید: خیر، بحث درباره پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانى نیست، این مسئله را قرار است جرج بوش و ولادیمیر پوتین بطور نهایى، کمى دیرتر در دیدار خود طى نشست ویتنام حل کنند. مسئله حتى ایران هم نیست، هر چند که بوش مسلما در این باره از پوتین پرس و جو خواهد کرد که مسکو به طور جدى تا چه حد قصد دارد از حق وتو به هنگام راى گیرى درباره قطعنامه شوراى امنیت سازمان ملل در رابطه با ایران استفاده کند. مسئله خارج از نوبت، عراق است.
اکنون، شباهت اصلى بین رئیس جمهور آمریکا و روسیه در این است که هر دو در آستانه انتخابات قرار دارند، اما ولادیمیر پوتین به پایان دوره دوم خود با رتبه بندى بسیار بالا و قابل ملاحظه اى رسیده است. او کرملین را از مشکل چچن خلاص کرد و در آن جمهورى پر آشوب، حداقل ظاهر ثبات را برقرار نمود، اما رتبه بندى بوش بخاطر عراق، از این بدتر نمى تواند باشد. تا چند هفته پیش از انتخابات کنگره، رئیس جمهور آمریکا تصمیم گرفت استراتژى آمریکایى و تاکتیک در عراق، دچار تغییراتى کلى خواهند شد و این بستگى به نتیجه انتخابات ندارد. اگر جمهورى خواهان پیروز شوند، دکترین جدید درباره عراق سبب بالا بردن امتیاز آنان پیش از انتخابات ریاست جمهورى در سال 2008خواهد بود. اگر هم دموکرات ها پیروز شوند، بوش بخاطر داشتن کنگره اى که از کنترلش خارج است، خاموش خواهد شد. اکنون در اطراف بوش، تقریبا هیچ یک از ایدئولوژیست هاى جنگ عراق باقى نمانده اند، نه «ریچارد پرل»، نه «پل ولفویتس»، نه «دونالد رامسفلد». . . تنها «دیک چینى» است که دموکرات ها او را هدف تحقیقات پارلمانى قرار داده اند. «جیمز بیکر» سیاستمدار عملگرا و وزیر خارجه اسبق آمریکا، جاى طرفداران «جنگ تا پیروزى» در کنار بوش را گرفته است که او طراح اصلى سیاست آلترناتیو در عراق است. همین بیکر بود که نامزدى «روبرت گیتز» بجاى رامسفلد که از کار برکنار شد را پیشنهاد داد.
بوش پیش از سفر به ویتنام، در واشنگتن با اعضاى کمیسیون مطالعه اوضاع در عراق به رهبرى بیکر دیدار نمود و با دقت به توصیه هاى آنها گوش فرا داد. این فوریت براى چه بود؟ چرا که گزارش کمیسیون یک ماه دیگر آماده خواهد شد. پاسخ ساده است: بوش مى خواست ولادیمیر پوتین را از طرح هاى جدید آمریکا آگاه کند، یعنى بگوید که چگونه، چه زمانى و طى چه مدتى قرار است آمریکایى ها از عراق خارج شوند. در عین حال، بوش مى داند که اقدامات آتى آمریکا به مسکو مربوط مى شوند، و نه در وهله آخر.
بیکر به بوش دو گزینه را براى حل مسئله عراق پیشنهاد داد: اول، کنترل کامل نظامى-سیاسى بر بغداد بعلاوه قراردادهایى جداگانه با ایران و سوریه در زمینه تبدیل عراق به کشور فدرال. دوم، تغییر محل استقرار نیروهاى نظامى از سواحل دجله و فرات، در محدوده مناطق، با هدف حفظ کنترل بر اوضاع سیاسى و از جمله در خود عراق، از طریق عملیات مشخص (نقطه اى). گفته مى شود که بوش متمایل به اجراى طرح دوم از اوایل سال 2007است، اما کجا مى توان لشکر 250هزار نفرى را مستقر کرد؟ راه تنها به شمال و مرز کشورهاى مشترک المنافع است، چرا که تئاتر افغانى عملیات نظامى هم اکنون نیز بیش از حد است. اینکه مسکو چه برخوردى نسبت به این مسئله خواهد داشت، این سوال بوش است.
جابجایى نیروها از عراق، پیش از هر چیز به قفقاز جنوبى و آسیاى میانه ممکن است. در آذربایجان سه پایگاه براى پذیرش نیروهاى آمریکایى آماده است: کوردامیر، ناسوسنایا و سالیان. در گرجستان آمریکایى ها بطور کل مى توانند از زیرساختارهاى پایگاه هاى پیشین نیروهاى مسلح روسیه استفاده کنند و تفلیس را با کمک به آن در پذیرش سریعتر در ناتو راضى کنند. در قرقیزستان آمریکا پایگاه خود را در فرودگاه «ماناس» در بیشکک دارد، اما خواست آمریکایى ها بازگشت به ازبکستان است، بویژه که درباره نارضایتى اسلام کریموف رئیس جمهور ازبکستان از سیاست انرژى کرملین و بازى هاى آن با اتحادیه اروپا شنیده اند. اما بوش از گزینه اول خروج از بن بست عراقى نیز بطور کامل امتناع نکرده است، ولى چگونه و به چه زبانى باید با تهران و دمشق صحبت کرد که دشمنان اصلى آمریکا مى باشند و روابطى تنگاتنگ نیز با روسیه دارند احتمالا ولادیمیر بدین پاسخ خواهد داد. در هر صورت ایالات متحده بتدریج بازى جدیدى را در عراق آغاز مى کنند. جرج بوش مى خواهد بطور شایسته دوران ریاست جمهورى خود را به پایان برساند: خودم جنگ را آغاز کردم، خودم هم به آن پایان مى دهم. آینده نزدیک نشان مى دهد که آیا مسکو موافقت مى کند که در بازى جدید آمریکا شرکت کند یا خیر.