محمدکاظم انبارلویی
انتخابات کم نظیر 24 آذر فصلى نو در نظام مردمسالارى دینى در جمهورى اسلامى محسوب مىشود. اقتدار و خودباورى ملت بار دیگر به جهانیان رخ نشان داد. مشارکت بیش از 61 درصد مردم در انتخابات 24 آذر نشان داد نصاب مشارکت در ایران بیش از دموکراسىهاى رقیب در منطقه و جهان است و این امرى است که از نگاه ناظران جهانى پنهان نمانده است.
حضور وسیع مردم در پاى صندوقهاى راى در شکلگیرى چهارمین دوره انتخابات مجلس خبرگان رهبری، نشانگر درک عمیق مردم از این جایگاه و پایبندى و علاقهمندى مردم به اصل ولایت مطلقه فقیه بود. مردم آمده بودند تا با حضور شگفتانگیز خود در جایگاه رهبرى نظام را که در حقیقت لنگر اصلى ثبات و امنیت کشور است مستحکم کنند. این حقیقت را مىتوان نخستین پیام انتخابات 24 آذر دانست.
دومین پیام انتخابات اخیر، تحکیم و تعمیق گفتمان اصولگرایى در لایههاى اجتماعى و سیاسى در کشور بود. برگزارى سالم و صحیح انتخابات با نظمى خیره کننده و نتایجى که هر ناظر منصفى مىتواند حکم به سلامت آن دهد.
آراى مردم در انتخابات نشان مىدهد گفتمان اصولگرایى گفتمان غالب در کشور است و اصولگرایان اصلاحطلب و اصلاحطلبان اصولگرا منهاى سهم آنها در این میدان، پیروز اصلى انتخابات 24 آذر بودند.
سومین پیام انتخابات، نقش جدى احزاب در شکلگیرى رقابت و نیز ژرفا بخشیدن به مشارکت و نیز نقش کلیدى مراجع عظام تقلید در سامان اخلاقى این رقابت بزرگ و تعیین کننده بود. آنها که درصدد کمرنگ کردن نقش احزاب و مردمسالارى دینى هستند، باید این پیام را درک کنند که وجود احزاب لازمه مردمسالارى و شکلگیرى و قالببندى رقابت است.
چهارمین پیام انتخابات این است که مردم در انتخابات شوراى اول، شورا را دربست در اختیار یک جناح قرار دادند و در شوراى دوم، آن را دربست در اختیار جناح دیگر قرار دادند، اما در این انتخابات، در سراسر کشور به مجموعهاى از دو جناح و مستقلین راى دادند تا تجربهاى دیگر از کارآمدسازى شوراها را بیازمایند. نسبتهایى که مردم در این ترکیب شکل دادند، حکایت از یک داورى درست مبتنى بر شعورى مرموز دارد.
اکثریت در همه شوراها با اصولگرایان است و مردم اقلیتى منتقد از اصلاحطلبان و مستقلین را در کنار آن نهادند تا نوعى خود ناظربینى را در شوراها نهادینه کنند.
پنجمین پیام انتخابات 24 آذر براى اصولگرایان این بود که اگر به سمت همگرایى و کاهش اضلاع رقابت بین خود پیش نروند، ممکن است در انتخابات آینده اکثریت را از دست بدهند. اصولگرایان یکسال فرصت دارند تا بر اساس یک عقلانیت، تعریف جدیدى از مبانی، مفاهیم، ساختار و مصادیق اصولگرایى را ارائه دهند. این تعریف اگر بتواند اضلاع رقابت در درون اصولگرایى را با حفظ گفتمان انتقادى به سمت صفر میل دهد، امکان توفیق بیشتر وجود دارد.
ششمین پیام انتخابات 24 آذر براى اصلاحطلبان آن است که اگر از افراطىگرى فاصله بگیرند و مشى اعتدال را پیشه کنند، امکان توفیق در انتخابات آینده و بازسازى اعتماد مردم به آنها هم افزایش مىیابد.
هفتمین پیام انتخابات 24 آذر ناظر است به راى شگفتآور آقاى هاشمى رفسنجانى با فاصله بیش از 500 هزار راى در تهران. پیام این راى آن است که افراطىگرى هیچ گاه امر ممدوحى نبوده است و کسانى که «تخریب» را به جاى «نقد» عقلانى نشاندهاند، نه تنها به مقصود نمىرسند، بلکه ممکن است با واکنش منفى مردم هم مواجه شوند. این راى نشان داد آقاى هاشمى رفسنجانى همچنان محبوبیت خود را بین مردم و انقلابیون حفظ کرده است. اگر مردم در انتخابات ریاست جمهورى او را در این جایگاه ننشاندند، دلیل نمىشود حتى براى جایگاه خطیر نهاد خبرگان رهبرى حضور او را نفى کنند. هاشمى رفسنجانى در تاریخ نهضت اسلامى نامى آشنا است و در تمامى فراز و فرودهاى قبل و بعد از انقلاب در متن حادثه بوده است. گذر زمان و بداخلاقى برخى نمىتواند این جایگاه را نادیده بگیرد. این راى خوب به منزله یک داورى مردمى در مورد جایگاه وى در نظام مقدس جمهورى اسلامى است و باید از این منظر به آن احترام گذاشت.