خاتمی حامی لیست اصلاح‌طلبان است

سیدحمید متقی
با اعلام نتایج بررسی صلاحیت نامزدهای سومین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهرو روستا توسط هیات های اجرایی وزارت کشور، قطار انتخابات شوراها یک ایستگاه به مقصد نهایی نزدیکتر شد. شاید در نگاهی کلی چنین تصور شود که این رویداد هنوز در فضای جامعه پژواک چندانی نداشته است، اما باید اذعان کرد که در روزهای اخیر بازار ارائه گمانه زنی درباره لیست های انتخاباتی، بده بستان های سیاسی و گفت وگو های احزاب و جریان های مختلف بسیار داغ بوده است و به نظر می رسد که گرمای فعالیت های احزاب و جریان های بازیگر در عرصه سیاست ایران، آرام آرام درحال ذوب کردن یخ بی تفاوتی بخش هایی از جامعه نسبت به تاثیرگذاری در عرصه های اجتماعی و سیاسی کشور است.
حجت‌الاسلام موسوی لاری، مرتضی حاجی و محمد عطریانفر سه تن از اعضای شورای سیاست گذاری ستاد ائتلاف اصلاح طلبان مهمان جلسه ماهانه روزنامه نگاران اصلاح‌طلب بودند تا درباره انتخابات آینده، چگونگی شرکت در آن و راه های افزایش مشارکت مردم در انتخابات به گفت‌وگو بنشینند.
در ابتدای جلسه میهمانان گزارشی از فعالیت های ستاد اصلاح طلبان، وضعیت تایید صلاحیت ها و آرایش نیروهای سیاسی کشور ارائه دادند.حجت الاسلام موسوی لاری، مسئول کمیته اقشار و گروه های ستاد انتخاباتی ائتلاف اصلاح طلبان با اشاره به دلایل ایجاد گروه مشورتی برای هماهنگی و وحدت بین اصلاح طلبان که ستاد ائتلاف از ثمرات، آن است، اعلام کرد در یک سال اخیر بسیاری از تشکل ها و احزاب اصلاح طلب و نخبگان و فعالان سیاسی، فرهنگی و اجرایی در ملاقات هایی که با آقای خاتمی داشتند، نگرانی های خود در خصوص مسائل جاری کشور را مطرح می کردند. در این ملاقات ها خاتمی نیز بر ضرورت حضور در صحنه و فعال بودن تاکید کرده و از همه گروه ها و فعالان و نخبگان درخواست می کرد که اختلاف ها را کنار گذاشته و با ایجاد هماهنگی و وحدت در بین خود، یک حرکت منسجم و هماهنگ را حول محور اصلاح طلبی در انتخابات های پیش رو دنبال کنند.
به دنبال این ملاقات ها و رایزنی ها در اوایل خرداد ماه امسال، حدود 40 نفر از فعالان و نخبگان اصلاح طلب از گروه ها و جریان های مختلف گرد هم آمده و پس از بررسی و رایزنی به این جمع بندی رسیدند که چند نفر از بین خود انتخاب نمایند تا در راستای اهداف مذکور تلاش کنند. این جمع به عنوان یک شورای مشورتی انتخاب شد و به طور مشخص، وظیفه تلاش برای ایجاد انسجام و وحدت رویه در بین گروه ها و جریان های اصلاح طلب را بر عهده گرفت و اعضای حاضر در نشست نیز همگی به پشتیبانی از تلاش ها و اقدام های این گروه مشورتی و همکاری با آنان متعهد شدند.
شورای مشورتی در اولین ملاقات خود با خاتمی گزارش اقدام های ایجادشده را به ایشان منعکس کرد و ایشان نیز ضمن ابراز خرسندی از اقدام فعالان و نخبگان و تشکیل این شورا، نقطه نظرات خود را بیان داشته و آمادگی خود را برای هرگونه کمک و پشتیبانی از این شورا در راستای تحقق اهداف مذکور اعلام کردند.
این گروه مشورتی با هماهنگی با احزاب بیست گانه جبهه اصلاحات، طرح اولیه ستاد ائتلاف را پی افکندند و اعضای آن را مشخص کردند. ستاد ائتلاف نیز در نخستین گام مهندس حبیب الله بیطرف را به عنوان رئیس و آقای مرتضی حاجی را به عنوان سخنگوی ستاد معرفی کرد.
مرتضی حاجی سخنگوی ستاد انتخاباتی اصلاح طلبان نیز در این جلسه به اقدامات این ستاد به ویژه رایزنی های گسترده اعضا با احزاب و چهره های متنفذ اصلاح طلب برای رسیدن به لیستی واحد اشاره کرد و بیان داشت که در طیف وسیع اصلاح طلبان طبیعی است که همه نظرات یکسان نداشته باشند و این ستاد ائتلافی مربوط به شورای هماهنگی گروه های دوم خرداد شامل بیست تشکل رسمی است و شورای سیاست گذاری این ستاد نیز توسط شورای هماهنگی انتخاب شده که چکیده این گروه های بیست‌گانه است. وی افزود؛ افراد انتخاب شده توسط این شورا مسئولیت های مشابه و مشترک دارند، اما نماینده احزاب نیستند، بنابراین، ممکن است هر یک از حزبی باشند، اما ماموریت شان دفاع از مجموعه اصلاح طلبان در جریان انتخابات است و برنامه ریزی و هدایت برنامه های تبلیغاتی گروه های دوم خردادی به عهده آنهاست، در نهایت هم کاندیداها را با توجه به اهداف مشترک اصلاح طلبان تعیین می‌کنند.
حاجی تصریح کرد؛ در این ستاد هیچ حزبی به دنبال سهم نیست و هیچ گروهی شرط شرکت در ائتلاف را داشتن یک یا چند کاندیدا قرار نداده و همه پذیرفته اند که از مناسب ترین و کارآمدترین احزاب، افرادی را مشخص کنند، ولو اینکه از حزب آنها نباشد. بسیاری از احزاب هم رسما اعلام کردند از هر کسی که ستاد پیشنهاد کند با تمام قوا حمایت می کند و این تصویر فعلی مجموعه ائتلاف بیست‌گانه است.
حاجی درباره اهداف ستاد ائتلاف اصلاح طلبان نیز گفت: تقویت اساس جمهوریت و نقش مردم در اداره امور کشور، تاثیرگذاری در افزایش مشارکت مردم در انتخابات، نمایش سرزندگی، پویایی و فعالیت جریان اصلاح طلبی، تقویت همگرایی و حداکثرسازی وفاق اصلاح طلبان و در نهایت کسب موفقیت هرچه بیشتر در انتخابات آینده شوراها از اهداف مهم این ستاد است و ما متعهد به پی گیری و تحقق این اهداف هستیم.
وی در عین حال خاطرنشان کرد؛ ما هیچ زمان ادعای ائتلاف صددرصد نکرده ایم، اما اینکه ائتلاف حداکثری هرچه گسترده تر باشد، هدفی است که انتخاب کرده ایم و به سمت آن پیش می رویم و زمینه های خوبی را نیز برای تحقق آن شاهد بوده‌ایم.
پس از اظهارات سخنگوی ستاد، عطریانفر مسئول کمیته روابط عمومی و تبلیغات ستادائتلاف اصلاح طلبان به بیان دیدگاه های خود پرداخت.وی در ابتدا به نقش سازنده حبیب الله بیطرف در رهبری ستاد اشاره کرد و نسبت به اینکه به علت وضعیت جسمانی وی نمی توان از بسیاری از ظرفیت های آقای بیطرف بهره برد، ابراز تاسف کرد.
عطریانفر در ادامه به اهمیت نهاد شوراها اشاره کرد و گفت؛ اگر پایه مشروعیت هر نظامی را رأی مردم بدانیم، چشم انداز مشروعیت و پایداری نظام ها با مشارکت مستقیم مردم در سرنوشت خود و برعهده گرفتن تکالیف تضمین می شود. شوراها در این رابطه مقدمه بسیار روشن، شفاف و محسوس تجربه کاملا شرافتمندانه مردم در زمینه مشارکت سیاسی و اجتماعی است.»
وی افزود: اگر مردم احساس کنند شهرشان متناسب با تصمیم امروز آنها تغییر پیدا می کند، با محیط خود نوعی حس دلبستگی و ارتباط تنگاتنگ برقرار می کنند. درواقع در این شرایط انسان شهری تاثیر مشارکت خود در سرنوشتش را حس می کند که این خود باعث ایجاد زمینه مشارکت سیاسی به صورت جدی تر می شود. عطریانفر در ادامه گفت؛ مشارکت مردم در ایران در امور خودشان بسیار ساده و بسیط است. شاید مردم ایران و شهروندان ایرانی چندان قدر و قیمت رأی خود را ندانند، اما اگر مردم را در حوزه مشارکت جدی اجتماعی از طریق پارلمان های محلی به صورت گسترده و معنا دار مشارکت دهیم، ارزش رأی خود را درک می کنند و به سادگی آن را در اختیار هر کسی قرار نمی دهند. در نتیجه مشارکت اجتماعی ما را به سمت مشارکت سیاسی معنا دارتری می برد. زمانی که مشارکت سیاسی معنادارتر و مقاوم تر شد، مشروعیت نظام ها تقویت می شود و در کنار آن توسعه یافتگی کشور از طریق مدیریت نظام های حاکم بر آن افزایش پیدا می‌کند.
عطریانفر با بیان اینکه دو دیدگاه متفاوت در مورد شوراها وجود دارد، افزود؛ در برخی جوامع مانند ایران اصالت حکمرانی و مسئولیت های اجتماعی بر عهده دولت متمرکز است و این دولت مسئولیت دارد همه وظایف و تکالیف مردم را به عهده بگیرد در این جا شوراها به صورت خاص بخشی از وظایف را از دولت انتزاع می کنند و به عهده می گیرند. اما در کشورهای توسعه یافته تر این موضوع معکوس است. تمامی مسئولیت های مردم، کشور و شهرها به عهده شوراها و پارلمان های محلی است مگر مواردی که استثناء می شود و به عهده دولت مرکزی قرار می‌گیرد. دولت تنها در چند محور محدود مثل سیاست های دفاعی، پولی، خارجی و دیپلماسی و با اغماض در حوزه امنیت مسئولیت هایی دارد و سایر امور بر عهده پارلمان های شهری قرار می گیرد، اما در کشورهایی مانند ایران این امور هر یک دستگاه عریض و طویلی به نام وزارتخانه به خود اختصاص داده است و عملا بخش سنگینی از وظایفی را که شوراها می توانند عهده دار شوند، دولت خود بر دوش می‌کشد.
عطریانفر در ادامه به آرایش نیروهای جریان مخالف اصلاحات اشاره کرد و گفت؛ از شواهد و قرائن به نظر می رسد که اختلاف ها در این جناح هر روز ابعاد تازه تری به خود می گیرد و به نظر نمی آید که این جریان بتواند مانند گذشته به وحدت عمل دست پیدا کند.
این عضو کارگزاران سازندگی در ادامه افزود؛ رئیس جمهوری و حامیان وی می گویند که می توانند سیصدهزار رای را در شهر تهران سازماندهی کنند و با این حربه به جریان های دیگر محافظه کار اعلام می کنند که برای پیشی گرفتن از رقیبان احتیاجی به همراهی بقیه جریان محافظه کار ندارند. این امر باعث شده که این جناح برای رسیدن به اجماع تاکنون به هیچ دستاورد ملموسی دست نیابد. وی در ادامه به چشم انداز حضور مردم در انتخابات آتی اشاره و پیش بینی کرد که میزان مشارکت مردم در انتخابات شوراهای سوم چیزی در حد میانگین مشارکت مردم در انتخابات شوراهای اول و دوم خواهد بود.
پس از سخنان میهمانان جلسه، برخی از روزنامه نگاران به بیان نظرات انتقادات و پرسش های خود پرداختند. حاجی، سخنگوی ستاد در پاسخ به انتقاد یکی از روزنامه نگاران که واکنش ستاد به ردصلاحیت ها را ضعیف دانسته بود، گفت؛ به شدت از هیات های اجرایی گله مندیم چراکه در تعدادی از استان ها و بسیاری از شهرستان ها سخت گیری های زیادی داشته اند و تعداد گسترده ای از شخصیت های معتبر محلی و نامزدهای شاخص اصلاح طلبان را ردصلاحیت کرده اند، اما امیدواریم هیات های نظارت بی طرفانه و قانونی عمل کنند و فکر می کنیم اگر اینگونه عمل شود، اکثر کسانی که صلاحیتشان در مرحله اول رد شده است، توسط هیات های نظارت تایید صلاحیت می شوند.حاجی در ادامه افزود؛ چنانچه این اتفاق نیفتد و هیات های نظارت نیز رای به ردصلاحیت نامزدها بدهند، باید در شهرهایی که امکان برگزاری انتخابات رقابتی وجود ندارد، با تامل بررسی کرد و تصمیم دیگری گرفت که البته امیدواریم مشکل حل شود.
حاجی اعلام کرد، در استان های زنجان، فارس، اصفهان، آذربایجان غربی و شرقی و خراسان رضوی ردصلاحیت ها بسیار وسیع بوده است، بخصوص اینکه افرادی از کاندیداهای شاخص اصلاح طلبان در بین ردصلاحیت شدگان دیده می شود.سخنگوی ستاد اصلاح طلبان در ادامه یادآوری کرد؛ در شهرستان ها وضعیت از مراکز استان ها نامناسب تر است، حتی در استان تهران که رفتار هیات اجرایی به نسبت معقول بوده است، وضعیت نگران‌کننده است. بنابراین، تکلیف هیات های نظارت این است که به رفع این مشکل توجه کنند.وی افزود؛ رفتار هیات های اجرایی در تهران به نسبت معقول بوده و تعداد ردصلاحیت شدگان کم است، اما حتی اگر یک نفر بی دلیل ردصلاحیت شده باشد، گله مندیم و نسبت به ردصلاحیت ها در تهران هم اعتراض داریم.
یکی دیگر از خبرنگاران نیز با اشاره به اخباری که از اسامی فهرست انتخاباتی اصلاح طلبان از گوشه و کنار به گوش می رسد، نسبت به عدم حضور چهره های شاخص احزاب اصلاح طلب به ویژه دو حزب مشارکت و مجاهدین انقلاب در این لیست و امکان سوءاستفاده جریان مقابل از نبود این دوحزب انتقاد کرد که میهمانان با تاکید بر این امر که در این انتخابات هیچ حزبی سهم خواهی نکرده است، یادآور شدند که متاسفانه فقط 27 نفر از لیست چهل نفری که ما از آنها برای حضور در انتخابات دعوت کرده بودیم، حاضر به ثبت‌نام شدند.
عطریانفر در پاسخ به پرسش یکی از حضار که پرسیده بود آقای هاشمی با چه تحلیلی وارد رقابت خبرگان شده اند و با توجه به ردصلاحیت های گسترده صورت گرفته و عدم حضور بسیاری از چهره های اصلاح طلب در این انتخابات و احتمال افزایش حملات تخریبی علیه هاشمی آیا متصور است که وی در این رقابت حضور نیابد، تاکید کرد. هاشمی رفسنجانی چهره ای منحصر به فرد در جمهوری اسلامی است و با توجه به جایگاه وی در انقلاب، عدم حضور ایشان در انتخابات می تواند واجد نکاتی باشد که در نهایت به ضرر نظام و انقلاب تمام می‌شود. بنابراین به فرض عدم کامیابی هم هاشمی در انتخابات حاضر خواهد شد. به قول یکی از مقامات عالی رتبه مجلس خبرگان بدون هاشمی معنی ندارد.خبرنگار دیگری با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری در دوره های گذشته و مقایسه آنها تاکید کرد؛ هنوز خاتمی محبوب ترین چهره در بین فعالان سیاسی کشور است، ستاد چرا از تاثیر گذاری وی استفاده نمی‌کند؟ این خبرنگار در ادامه به آرای دکتر معین در شهر تهران پرداخت و به اعضای ستاد پیشنهاد داد که از پتانسیل دکتر معین نیز در انتخابات آینده بهره گیری شود. وی در پایان گفت؛ به نظر من برای کامیابی در انتخابات باید بر روی خواست های زنان و جوانان، محبوبیت خاتمی و آرای دکتر معین برنامه ریزی دقیقی انجام داد.
موسوی لاری در پاسخ گفت: ما از حضور و یاری همه نیرو های اصلاح طلب استقبال می کنیم. همچنین در این زمینه باید اذعان داشت که آقای خاتمی اعلام کرده اند، از هر کمکی که در توان داشته باشند برای یاری ما دریغ نخواهند کرد. در ادامه جلسه برخی از حضار نسبت به نوع عملکرد و نحوه انتخاب اعضای شورای سیاست گذاری ستاد اصلاح طلبان انتقاد کردند.حاجی در پاسخ به این انتقاد که ستاد بسیار کند عمل کرده و هنوز چیز قابل قبولی از فعالیت های آن مشاهده نمی شود، تاکید کرد؛ کارهای فراوانی صورت گرفته است که شاید به چشم نیاید. همین هماهنگی بین بسیاری از احزاب اصلاح طلب را می توان یکی از مهمترین دستاوردهای این ستاد دانست.
یکی دیگر از خبرنگاران با اشاره به فضای سرد موجود در جامعه پرسید که آیا درباره حضور مردم و همچنین نوع آرای آنها در انتخابات شورا ها نظرسنجی از سوی ستاد صورت گرفته است؟ عطریانفر با پذیرش لزوم این اقدام یادآور شد، متاسفانه به سبب تنگناهای مالی شدید ستاد هنوز نتوانسته ایم در این باره اقدامی انجام دهیم.
جلسه گفت وگوی صریح، صمیمی و انتقادی خبرنگاران اصلاح طلب و اعضای شورای سیاست‌گذاری ستاد انتخاباتی اصلاح طلبان تا پاسی از شب ادامه یافت به نظر می رسید که با بیان بدون تعارف انتقادات و نظرات حضار، در پایان جلسه نزدیکی بیشتری بین میهمانان و میزبانان احساس می‌شد.