انتخابات اعضای شورای جدید حقوق بشر سازمان ملل با انتقاد برخی از کشورها روبهرو شد اما سازمانهای حقوق بشر نسبت به موفقیت شورا ابراز خوشبینی کردند. کشورهای چین، کوبا، پاکستان، روسیه، جمهوری آذربایجان و عربستان سعودی از جمله کشورهایی هستند که به عضویت سازمان جدید حقوق بشری در آمدهاند و این عضویت آنها با انتقادهایی مواجه شده است. کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل انتخاب اعضای جدید را ستایش عنان دبیر کل سازمان ملل انتخاب اعضای جدید را ستایش کرد و آن را «شروعی مجدد» در وظیفه خطیر این سازمان نامید. انتخاب جدید اما با واکنش تند ایالات متحده آمریکا روبهرو شد. جان بولتون سفیر آمریکا در سازمان ملل در واکنشی خشم آلود گفت: اعضای انتخاب شده به اندازه نام شورای حقوق بشر اعتبار ندارند.
به ادعای آمریکا سابقه کشورهای کوبا، چین، پاکستان و جمهوری آذربایجان در رعایت حقوق بشر چندان درخشان نیست.
بولتون گفت: به نظر میرسد شورای حقوق بشر میراثدار ناکامیهای کمیسیون حقوق بشر شده است.
کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل به دلیل حضور کشورهایی مانند سودان و زیمبابوه مورد انتقادات شدیدی قرار گرفته بود. با این حال گروههای حقوق بشری از تاسیس شورای جدید ابراز خرسندی کردهاند، چون شماری از کشورهایی که در کمیسیون قبلی عضو بودند، نامزد عضویت در شورای جدید نشدند.
کنت راث رئیس سازمان «دیده بان حقوق بشر» که در نیویورک مستقر است به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «حضور نداشتن شماری از ناقضان در شورای جدید، فعالیت آن را آسانتر میکند. البته این، موفقیت شورا را تضمین نمیکند اما قدمی مثبت است.»
«پیروزی بزرگ» کوبا
ایالات متحده پیشتر با تاسیس شورایی جدید برای حقوق بشر مخالف کرده بود، چون برای جلوگیری از ورود آنچه ناقضان به شورا میخواند سازوکار قدرتمندی طراحی نشده بود. این در حالی است که سازمانها و گروههای حقوق بشر در مواردی متعددی به سابقه نقض حقوق بشر در آمریکا اشاره کردهاند.
جان بولتون در واکنش به انتخاب کوبا در شورا گفت: هیچ چیزی به نسبت کمیسیون قبلی تغییر نکرده است. با این حال کوبا انتخابش را یک «پیروزی بزرگ» قلمداد کرد و آن را یک تودهنی به آمریکا خواند.
جان بولتون گفت: ایالات متحده چنین چیزی را تحمل نمیکند و با دیگر کشورها برای تغییرات در شورا تلاش میکند، شورا باید قدرتمندتر و موثرتر شود.
قول حقوق بشری
67 کشور نامزد عضویت در شورا بودند. شماری از آنها که عموما به خاطر نقض حقوق بشر مورد انتقاد قرار می گیرند. چین، عربستان سعودی، پاکستان و روسیه به عضویت در شورا انتخاب شدند. پیشتر «دیدهبان حقوق بشر» از سازمان ملل خواسته بود این کشورها را انتخاب کند. با این حال یکی از سخنگویان «دیدهبان حقوق بشر» به بیبیسی گفت: انتظار داشتیم آنها رای بیاورند. آنها قدرت سیاسی زیادی دارند. هر کشور که خواهان عضویت در شورا بود باید رای موافق اکثریت 91 کشور عضو مجمع عمومی سازمان ملل را به دست میآورد. تمامی کشورهای علاقهمند به عضویت در شورا باید قول میدادند که حقوق بشر را گسترش دهند.
ناظران معتقدند شورای جدید از کمیسیون پیشین کمتر سیاسی است و امید میرود با نقض حقوق بشر بیشتر مبارزه کند. کاهش شمار ناقضان در میان اعضا مهمترین دلیل خوشبینی سازمانهای حقوق بشر به موفقیت شورای جدید است.
کمیسیون ناکارآمد قبلی
کشورهای سودان، زیمباوه، سوریه، نپال، اریتره و اتیوپی، شماری از اعضای سابق کمیسیون حقوق بشر در انتخابات جدید شرکت نکردند.
حضور این کشورها در کمیسیون حقوق بشر، آن را با انتقادات گستردهای مواجه کرده بود. با این حال هنوز نمیتوان با اطمینان از بهبود اوضاع در این حوزه سخن گفت. باید تا زمان اقدامات عملی شورا صبر کرد.
تاسیس کمیسیون حقوق بشر یک اقدام کلیدی در روند جدید اصلاحات سازمان ملل به شمار میرود.
شورای جدید در وین مستقر است و انتظار میرود اولین جلسه آن 29 خرداد ماه امسال برگزار شود. ایران و ونزوئلا هم نامزد عضویت در این شورا بودند که رای لازم را برای ورود به آن کسب نکردند.
اعضای جدید شورای حقوق بشر
قاره آفریقا (13 کشور)
الجزایر، کامرون، جیبوتی، گابن، غنا، مالی، مراکش، نیجریه، سنگال، آفریقای جنوبی، تونس، زامبیا و موریتانی.
قاره آسیا (13 کشور)
بنگلادش، بحرین، چین، هندوستان، اندونزی، ژاپن، اردن، مالزی، پاکستان، فیلیپین، کره جنوبی، عربستان سعودی و سریلانکا
آمریکای لاتین و کارائیب (8 کشور)
آرژانتین، برزیل، کوبا، اکوادور، گواتمالا، مکزیک، پرو و اروگوئه
اروپای شرقی (6 کشور)
روسیه، جمهوری آذربایجان، چک، لهستان، رومانی و اوکراین.
بلوک غرب (7 کشور)
انگلیس، کانادا، فنلاند، فرانسه، آلمان، هلند و سوئیس.