اگرچه رفتاری دوگانه تعدادی از اصولگرایان از جمله سکوت آنها در برابر آنچه تا چندی قبل در برابر آن به شدت برآشفته میشدند، سوالبرانگیز و موجب بدبینی نسبت به کسانی است که از خود چهرهای ارزشی، انقلابی و مذهبی به نمایش گذاشتهاند، اما به نظر میرسد اگر رفتار امروز آنها، شامل حال همه سلایق سیاسی شود در واقع گام دیگری در راستای تحقق یکی از شعارهای اصلاحطلبانه برداشته شده است. توصیه برخی از سایتها و روزنامهها به مدارا در برابر دستور اخیر ریاست جمهوری علیرغم ابراز مخالفت علنی مراجع تقلید و حوزه علمیه قم، نگاه سخنگوی دولت به نیمه پر لیوان یعنی تمجید علما از عملکرد ارزشی دولت به جای توجه به بخش اصلی بیانیه آنان در مخالفت با حضور زنان در ورزشگاهها و توجه به برخی واقعیات جامعه از جمله نتیجهبخش نبودن برخوردهای تند برای اصلاح نابسامانیهای فرهنگی، نشانههایی است که حتی اگر اصولگرایان نخواهند بپذیرند، هیچ معنایی جز رسوخ اصل عقلانی و دینی «تسامح و تساهل» در رفتار حاکمان ندارد.
البته ممکن است عدهای مدعی باشند تغییر مواضع و مدارا در برابر بعضی از امور ـ حتی مسائلی مانند حجاب که تا چندی قبل خط قرمز تلقی میشد ـ تاکتیکی برای سرگرمی مردم یا خلع سلاح اصلاحطلبان است. همچنین ممکن است سکوت در برابر اهانت به مراجع و علما، این هدف را تعقیب نماید که دولت را در اجرای برخی اقدامات روشنفکرمابانه، جدی نشان دهد. اما هر چه باشد این اقدامات، کمکم تاثیر خود را در جامعه خواهد گذاشت و مثلا دیگر به راحتی نمیتوان یک جوان را به خاطر اهانت ثابت نشده به یک روحانی ـ در قالب یک کاریکاتور ـ با انواع و اتهامات، مورد حمله قرار داد. وقتی در برابر عبارات سخیف نسبت به مراجع عظام تقلید ـ که به هیچ وجه قابل قبول نیست ـ عدهای زیادی از مدعیان ارزشگرایی سکوت میکنند قاعدتا نخواهند توانست در برابر فیلمی مانند مارمولک، غوغا به پا کنند و کفنپوش به راه بیندازند.
شرایط اخیر، خاصیت دیگری هم داشت و مشخص شد اهانت یک فرد هتاک به مراجع به هیچ وجه از شأن و جایگاه آنها نخواهد کاست و گردی بر چهره قابل احترام آنها نخواهد نشاند. چنین وضعیتی، میتواند درسی برای ما باشد که بلافاصله در برابر برخی اظهارنظرهای سیاسی، اجتماعی و حتی ایدئولوژیک، بیتابی نکنیم و اسلام یا جمهوری اسلامی را در معرض خطر نبینیم.
اگر مدعیان اصولگرایی، همانقدر که در برابر اتفاقات اخیر، حوصله به خرج دادند و حتی دیگران را به مدارا و صبر دعوت کردند، نسبت به انتقادات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی که در مورد دولت و رئیسجمهور مطرح میشود، تحمل و صبوری به خرج دهند، هیچ مفسده و ضعفی در دولت مخفی نخواهد ماند و ریشه بسیاری از نابسامانیها خشک خواهد شد. البته احضار و توقیف یک دانشجو به خاطر رسم کاریکاتور معمولی از رئیسجمهور که دقیقاً همزمان با اهانت یکی از مشاوران رئیسجمهور به مراجع بزرگوار تقلید صورت گرفته است، امید به تحقق چنین شرایطی را کاهش میدهد. بخصوص آن که برخی از منابع خبری، مدعی بودند تعقیب دانشجوی کاریکاتوریست، با پیگیری یکی از مسئولان اجرایی ـ در استانی که کاریکاتور چاپ شده است ـ صورت گرفته است.
اکنون زمان مناسبی است که رئیسجمهور و حامیان او به مردم نشان دهند که «مدارا» روش آنهاست و همه مردم ایران دارای سهم برابر از این مدارا هستند.
آنها باید ثابت کنند همانطور که نسبت به گفتار همکار خود با دیده اغماض مینگرند، در برابر انتقادات و اعتراضات سایر اقشار ـ حتی انتقاداتی که به اندازه اظهارات اخیر مشاور رئیسجمهور گزنده است ـ شکیبایی خواهند داشت و اجازه نخواهند داد یک جوان دانشجو، به خاطر لطیفترین نوع انتقاد ـ یعنی رسم کاریکاتور غیر اهانتآمیز ـ مورد تعقیب واقع شود.
این کار، هم بر اعتماد مردم به مسئولان خواهد افزود و هم آنان را از آگاهیبخشی و هشدارهای به موقع صاحبنظران، کارشناسان و مطبوعات غیر حکومتی برخوردار خواهد ساخت. دولتمردان جدید باید مطمئن باشند برای ادامه فعالیت و کسب موفقیت در سه سال آینده، هیچ ابزاری بهتر و بالاتر از منتقدان و معترضان که حتی ممکن است ایرادها و اشکالات را بزرگنمایی کنند، در اختیار آنها نیست. کسانی که تبعیت از رهبر فقید انقلاب را از افتخارات خویش میدانند باید بدانند که ایشان تحمل انتقاد ولو ناحق را ضروری میشمرد و «اشکال بلکه تخطئه» را موجب پیشرفت میدانست.