پیمان قرهبلاغی
عملکرد یک ساله خانم صدر اعظم طبق نظرسنجی موسسهء «فورسا» تنها 31 درصد از آلمانیها از دولت محافظهکار مرکل حمایت میکنند و این میزان پایینترین حد از زمانی اسـت کـه مـرکل عنوان نخستین صدراعظم زن آلمان را کسب کرده است و بسیاری این امر را نتیجهء کمتوجهی مرکل به مسایل اقتصادی میدانند. بنابراین صدراعظم جمهوری فدرال آلمان در نظر دارد تا با توسعهء مناسبات اقتصادی کشورش محبوبیت خود را افزایش دهد.
در ابتدا همه چیز برای آنجلا مرکل خـوب پیـش مـیرفت. او جامعهء بینالمللی را تحت تاثیر قرار داده بود، دشمنانش را عقب رانده بود و قلب بیشتر آلمانیها را به دست آورده بود. اما تقریباً یک سال پس از تبدیل شدن به نخستین صدراعظم مونث آلمان، ماه عسل خانم مرکل با رایدهندگان آلمانی تـمام شده است. او با کاهش نظر مساعد رایدهندگان مواجه است و در داخل حزب محافظه کار دموکرات مسیحی خود (CDU) نیز با انتقاد و شورش روبهرو شده است. دربارهء این که «ائتلاف بزرگ» مرکل با سوسیال دموکراتها نیز تا چه زمانی دوام خواهد آورد، تردیدهایی بروز کرده است.
هانس پیتر بارتلس، عضو سوسیال دموکرات پارلمان آلمان میگوید: «مساله این است که او در داخـل حزب خودش هم نیرومند نیست. مرکل همچنین آدمی است که به این دلـیـل بـه قـدرت رسید که حزب نمیتوانست دربارهء فرد دیگری به توافق برسد. در ابتدا او تازگی داشت، یک زن که از شرق آلمان یعنی منطقهء فقیرتر و توسعه نیافتهتر کشور آمده بود اما حالا روز به روز آشکار میشود که مرکل هیچ ویژگی اقناع کنندهای برای رهبری ندارد. خانم مرکل امیدوار است که ریاست ادواری آلمان بر اتحادیهء اروپا که از ژانویهء آینده شروع میشود به او کمک خواهد کرد از وابستگی به ائتلاف نامناسب خود خلاص شود.او در عین حـال، ریاست گروه هشت کشور صنعتی را نیز به عهده خواهد گرفت اما موفقیت در سیاست خارجی به نظر نمیرسد تاثیر چندانی بر محبوبیت او در داخل بهویژه در حوزههای اقتصادی و اجتماعی داشته باشد.
رقیب اصلی احتمالی مرکل در انتخابات آینده یعنی کورت بک، رهبر سـوسیـال دمـوکـرات در رده بندی محبوبترین سیاستمداران آلمان جهشی خیرهکننده نسبت به مرکل داشته است. مرکل حالا در ردهء پنجم و بک در ردهء دوم، بعد از فرانک والتر اشتاین مایر، وزیر خارجهء سوسیال دموکرات قرار دارند.
مرکل، در نطقی به مناسبت سالگرد روز اتحاد مجدد آلمان، از سبک رهبری به ظاهر نامریی خود دفاع کرده و میگوید پس از سقوط دیوار برلین تصمیم گرفت وارد صحنهء سیاست شود.
او میگوید: «دیگر تصور نمیکنم این که فردی مانند من، زنی از آلمان شرقی کمونیست سابق، بتواند به آلمان متحد شده به عنوان صدراعظم خدمت کند، غیرعادی باشد.»
اما عدهء بسیاری از اعضای حزب او به نظر میرسد دیگر از او ناامید شدهاند. در مـاههـای اخیر چند شخصیت برجستهء حزب دموکرات مسیحی، به رهبری ادموندا استویبر، از ایالت صنعتی باواریا به عنوان قطب اقتصادی کشور علناً با او مخالفت کردهاند. پیتر استروک وزیر دفاع سابق از حزب سوسیال دموکرات نیز دربارهء توانایی خانم مرکل برای اصلاح نظام مالیاتی و ایجاد اشتغال ابراز تردید کرده است. نمایندگان پارلمان از هر دو حزب بزرگ نیز معتقدند; ائتلاف حاکم در دورهء چهار ساله حکومت خود با تزلزل مواجه خواهد بود.
درصد تایید مردم نسبت به دو حزب اصلی از انتخابات عمومیسپتامبر سال گذشته مدام کاهش یافته است. احزاب کـوچـک یعنـی دموکراتهای آزاد لیبرال، سبزها و راستهای افراطی نئونازی از سرخوردگی مردم آلمان از حکومت خانم مرکل سود بردهاند. نئونازیها ماه گذشته برای نخستین بار وارد پارلمان ایالت «مکلنبورگ وور پومرن» شدند.
«آنجلا مرکل» صدراعظم آلمان پس از کاهش محبوبیت خود میگوید: «دولت من با شفافسازی مبادلات تجاری و بازرگانی به رشد اقتصادی آلمان کمک خواهد کرد اما از نظر مرکل «در شرایط کنونی افزایش مالیاتها یک سیگنال اشتباه است. ماه گذشته بیش از 200 هزار نفر در پنج شهر آلمان علیه سیاست امور اجتماعی و اقتصادی دولت «آنجلا مرکل» راهپیمایی و تظاهرات کردند. بنا بر اعلام رسانههای آلمان، این تظاهرات که از سوی اتحادیههای کارگری آلمان (د.گ.ب.) در شهرهای برلین، فرانکفورت، اشتوتگارت، مونیخ و دورتموند بر پا شد، اولین تظاهرات و اعتراض عظیم در دوران یک سالهء دولت مرکل علیه این دولت به شمار میرفت. در حالیکه حدود 70هزار نفر در بـرلیـن پایتخت آلمان در این تظاهرات شرکت کردند، در شهرهای اشتوتگارت، فرانکفورت، مونیخ و دورتموند نیز حدود 150 هزار نفر علیه سیاستهای بازار کار و بیکاری دولت و اصـلاحـات امـور اجتمـاعی آن تظاهرات کردند.
اتحادیههای کارگری آلمان، دولت مرکل را به یک سیاست ناعادلانه در بـخـشهای سلامتی و بهداشتی، بـازنشستگـی و مـالیاتها متهم میکنند. «میشاییل زومر» رییس اتحادیههای کارگری آلمان، «یورگن پترس» رییس اتحادیهء صنایع فلزات آلمان و «فرانک بسیرسکه» رییس اتحادیهء خدمات عمومینیز در این تظاهرات شرکت کردند و این برای دولتی که خود را رویاروی سه اتحادیهء بزرگ کارگری میبیند علامت هشدار دهندهای است.
مقررات بیکاری، سیاست بازار کار، طرح اصلاحات امور بهداشتی و طرح افزایش مالیات با ارزش افزوده از جمله مسایلی است که به شدت موجب نارضایتی مردم آلمان شده و این نارضایتیها در نظرسنجیهای اخیر نـیـز بازتاب داشته است. برپایهء نظرسنجیها، در حالیکه محبوبیت احزاب مسیحی در یک سال گذشته بیش از حزب سوسیال دموکرات بود اما هماکنون این حزب بر احزاب مسیحی پیشی گرفته است.
طبق نظرسنجی منتشر شده در شبکهء تلویزیونی «ZDF»، میزان محبوبیت حزب دموکراتمسیحی «آنجلا مرکل» صدراعظم آلمان به پایینترین حد خود از زمان اتحاد دو آلمان شرقی و غربی در سال 1990 میلادی رسیده است. بسیاری از افراد شرکتکننده در این نظرسنجی از مرکل به خاطر عملکرد اقتصادیاش و تغییرات در سیستم بهداشتی این کشور انتقاد میکنند.»
حزب دموکراتمسیحی مرکل در انتخابات اخیر منطقهای، در دو حوزه انتخاباتی قدرت را از دست داد. این شکست از سال 1948 میلادی در پـایتخـت آلمـان بـرای اتحادیهء دمـوکـراتمسیحی بیسابقه بوده است. برخی معتقدند که رایدهندگان مـتقاعد شدهاند که مرکل توانایی سـیـاستگـذاری درست و اجرای طرحهای اصولی را ندارد. میزان حمایت از حزب سبز آلمان طبق این نظرسنجی 9 درصد و میزان حمایت از حزب چپ حدود هفت درصد است و ایـن درحـالـی است که میزان محبوبیت حزب سوسیال دموکرات با یک درصد افزایش به مرز 31 درصد رسیده است. همچنین میزان حمایت از حزب مخالف دموکرات آزاد نیز با دو درصد افزایش از مرز 13 درصد گذشته است که طبق تحقیقات انجام شده، این میزان بیشترین رقم از زمان اکتبر سال 1994 میلادی بوده است.
در حوزهء انرژی در واقع وی کار خاصی جز پیگیری طرحهای شرودر و سوسیال دمکراتها نکرده است و فقط خواستار تدوین استراتژیهای بلند مدت انرژی این کشور شده است. اصول کلی سیاستهای آلمان در زمینهء انرژی در جلسهء اخیر کابینه این کشور و پشت درهای بسته انجام شد. البته قرار است طی اجلاس مشترک دولت آلمان با کارشناسان انرژی سیاستها و استراتژیهای انرژی این کشور نهایی شود. این در حالی است کـه کارشناسان اقتصادی و انرژی آلمان پیش از این از دولت این کشور خواسته بودند تامین امنیت انرژی را به عنوان یکی از مهمترین اصول رشد و توسعهء اقتصادی، مد نظر قرار دهند.
روپرچت پولنز رییس کمیتهء امور خارجی پارلمان آلمان در این باره میگوید: «منازعهء گازی بین روسیه و اوکراین بار دیگر میزان آسیبپذیری اروپا را در برابر تهدیدات انرژی نشان داد.»
بنابراین آلمان قصد دارد تا سال 2021 میلادی 19 نیروگاه هستهای جدید احداث کند، زیرا این کشور هم اکنون بیش از 80 درصد گاز طبیعی مورد نیاز خود را از روسیه تامین میکند و انرژی هستهای نیز هم اکنون حدود 27 درصد برق مورد نیاز آلمان را تولید میکند.
در حوزهء تجارت خارجی نیز آلمان که قرار است بهزودی ریاست اتحادیهء اروپا را بر عهده بگیرد توجه ویژهای را به آفریقا شروع کرده است.
مرکل میگوید: «اتحادیهء اروپا باید توسعهء آفریقا را در راس برنامههای خود در سال 2007 میلادی قرار دهد و نباید این مساله را به چین واگذار کند تا این کشور با این قاره قراردادهای تجاری بزرگ منتقد کند.»
به اعتقاد او «ما نباید توسعهء آفریقا را تنها به چین واگذار کنیم و بدون شک پس از اینکه برلین ریاست دورهای اتـحـادیهء اروپا را برعهده گرفت، جلسههای متعدد با گروههای آفریقایی و سران اروپایی برگزار خواهد شد.»
صدراعظم آلمان تاکید کرده است: «اتحادیهء اروپا باید بر روی توسعهء آفریقا متمرکز شود و این قاره را به عنوان شریک جدید بپذیرد و تنها برای کمک به مردم فقیر آفریقا گام برندارد. تلاش ما نباید تنها شامل کمکهای خیریه شود.»
اگرچه خانم مرکل، برخلاف تونی بلر هنوز میتواند امیدوار باشد چند سال دیگر در قدرت بماند، اما حالا دیگر عده کمیباور میکنند که او سرانجام بتواند با هلموت کهل، قهرمان سابق خود برابری کند. کهل مدت 16 سال رهبری آلمان را به عهده داشت.