نتایج اجلاس سازمان همکارى هاى شانگهاى در شهرى که این اتحاد منطقه اى به افتخارآن نام گذارى شده است، تنها براى کسانى که با اهداف حقیقى وجود این سازمان آشنایى نداشتند غیر قابل انتظار بود.
به گزارش شبکه خبرى دویچه وله سازمان همکارى هاى شانگهاى به عنوان وسیله اى جهت پیشرفت منطقه آسیاى مرکزى ایجاد شده است و آنچه در زمینه هاى امنیت، اقتصاد و یا فعالیت هاى بشر دوستانه انجام مى دهد در راستاى همین اهداف مى باشد.
به همین ترتیب توافقنامه امضا شده در پایان اجلاس در مورد تدابیر ضد تروریستى در خاک کشورهاى عضو سازمان و کشف و دستگیرى چهره هاى شرکت کننده در عملیات تروریستى، جدایى طلبانه و افراط گرایانه را در همین راستا باید دانست. این مسئله هم براى کشور هاى آسیاى مرکزى (قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، و ازبکستان) و هم براى روسیه و چین که این منطقه برایشان نقش حیاتى دارد، بسیار لازم است.
در کار سازمان همکارى هاى شانگهاى اقتصاد از اهمیت ویژه اى برخوردار است. در اینجا لازم است به پیش نویس امضاء شده در نتیجه نشست موسسان شوراى تجارى سازمان همکارى هاى شانگهاى و همکارى هاى اقتصادى میان بانک هاى عضو اتحادیه بین بانکى در چارچوب سازمان همکارى هاى شانگهاى اشاره کرد.
از همین نقطه نظر نیز باید سوژه هاى جالبى که پیرامون شرکاى سازمان رخ مى دهد مورد ملاحظه قرار گیرد. «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه در شانگهاى به خبرنگاران اظهار داشت که سازمان قصد دارد با جدیت بیشترى با کشورهاى ناظر ( ایران، هند، پاکستان، مغولستان) همکارى نماید. وى افزود که این همکارى ها در زمینه کارهاى عملى خواهد بود. همچنین سازمان تصمیم دارد که همکارى با افغانستان را نیز آغاز کند و گروه ایجاد تماس نیز در این زمینه تشکیل شده است.
زیر نظر داشتن رفتار «ستاره» اجلاس، «محمود احمدى نژاد» بى نهایت جالب بود. در برابر گردهم آمدگان اجلاس، احمدى نژادى جدید و نه آن احمدى نژادى که همه به خوبى مى شناختند پدیدار شد. وى به کشورهاى عضو سازمان پیشنهاد نمود که همکارى در زمینه انرژى را فعال تر نمایند و به همین منظور نیز کنفرانسى با حضور وزراى انرژى کشور هاى عضو سازمان در تهران برگزار شود. وى همچنین از همکارى در زمینه هاى ترابرى و حمل و نقل، ایجاد منطقه آزاد تجارى، و تحقق سرمایه گذارى مشترک سخن گفت.
شرکت کنندگان در این اجلاس ایران را عضوى مسوولیت پذیر در همکارى هاى منطقه اى و شریکى مطلوب دیدند. تا امروز مى توان این را بزرگترین موفقیت رئیس جمهور ایران در عرصه بین المللى دانست.
سازمان همکارى شانگهاى، نیرویى مهم براى حفظ صلح جهانى
عضویت کشورهاى مهم آسیاى مرکزى، چین و روسیه در سازمان شانگهاى و وجود چهار کشور ایران، مغولستان، هند و پاکستان به عنوان ناظر، موجب شده است تا این سازمان به تدریج به نیروى مهمى براى حفظ صلح در منطقه و جهان تبدیل شود.
به گزارش ایرنا این درحالى است که اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى در روز پنجشنبه در شهرشانگهاى در شرق چین، گام مهم دیگرى براى تبدیل شدن آن به سازمانى مقتدر منطقه اى بود.
از اهداف اصلى سازمان همکارى شانگهاى تبدیل شدن به قدرت و نیروى عمده اى براى پیشبرد صلح ، توسعه و ثبات جهان است.
سازمان همکارى شانگهاى به عنوان یک سازمان منطقه اى ، با چالش هاى ناشى از فرایند جهانى شدن اقتصاد مقابله کرده و درصدد مساعدت به فرایند چند قطبى شدن سیاسى در جهان است.
سازمان همکارى شانگهاى در پنج سال گذشته پس از تاسیس آن در زمینه هاى اقتصادى ، فرهنگى ، سیاسى و تجارى گام هاى مهمى برداشته است.
سازمان همکارى شانگهاى اکنون به عنوان یک سازمان منطقه اى و بین المللى مورد توجه جهان است و نیروى مهمى براى همکارى هاى گسترده کشورهاى عضو و ناظر است.
اعضاى سازمان همکارى شانگهاى در سال هاى گذشته همکارى هاى منطقه اى خود را گسترش داده اند و درصدد مساعدت به پیشبرد نظم نوین اقتصادى وسیاسى جهان هستند و دادن جایگاه ناظر به چهار کشور مذکور از جمله ایران نیز در همین راستا بوده است.
سازمان همکارى شانگهاى با توجه به یکى از اهداف خود که مسایل امنیتى و مبارزه با مواد مخدر است به وضعیت افغانستان بسیار توجه دارد ودرصدد تقویت مبارزه با تروریسم ، مباره با موادمخدر ، توسعه چند قطبى شدن ، دمکراتیزه کردن روابط بین المللى و همگامى با جهانى شدن اقتصاد ومقابله با چالش هاى اقتصادى منطقه اى است.
اعضاى این سازمان وناظران آن تاکیددارند که باوجود تنوع فرهنگى و اجتماعى میان کشورهاى عضو ناظر، باید به حقوق بشر احترام گذاشت و گفت وگوى تمدن ها را ادامه داد.
مسایل امنیتى از جمله محورهاى همکارى اعضاى سازمان همکارى شانگهاى و کشورهاى ناظر مى باشد و اصل و محور آن مبارزه با تروریسم ، افراط گرایى و تجزیه طلبى است.
تجزیه وتحلیل اطلاعات و تبادلات اطلاعات میان کشورهاى ذى ربط سازمان همکارى شانگهاى درراستاى مبارزه باتروریسم وتوسعه تبادلات اقتصادى، تجارى، فرهنگى و سیاسى ، این سازمان را بسیار مقتدر کرده است.
از جمله طرح هاى همکارى کشورهاى عضوو ناظر در این سازمان مى توان به همکارى در بخش هاى محیط زیست ، مخابرات ، بهداشت ، آموزش و پرورش ، سرمایه گذارى، گمرک ، منسوجات ، حمل و نقل ، انرژى و کشاورزى اشاره کرد.
کشورهاى عضو سازمان همکارى شانگهاى و چهار کشور ناظر اعتقاد دارند که همکارى هاى امنیتى ، سیاسى و اقتصادى در چارچوب این سازمان و براساس منافع متقابل قابل توسعه مى باشد.
سازمانى با 4 ایدئولوژى متفاوت
اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى هفته گذشته با حضور سران کشورهاى عضو و ناظر، نمایندگان چند سازمان بین المللى و رئیس جمهورى افغانستان به عنوان مهمان ویژه کشور میزبان در چین برگزارشد.
ششمین اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى به علت مسایل منطقه اى وبین المللى، مخالفت چین و روسیه با دخالت آمریکا در این اجلاس به منظورشرکت نکردن ایران در اجلاس و افزایش نقش روزافزون این سازمان در مسایل منطقه اى با ورود ایران هند، پاکستان و مغولستان به عنوان عضو ناظر مورد توجه رسانه هاى جهان قرار گرفت.
طرح آمریکا براى ممانعت ازدعوت از ایران و شرکت رئیس جمهورى ایران دراین اجلاس باشکست مواجه شد و حال براساس بیانیه روز پنجشنبه و اهمیت سران به ایران و کشورهاى ناظر، سازمان همکارى شانگهاى مى رود تا باشرکت کشورهاى عضو و ناظر به یکى از مهمترین وبزرگترین سازمان هاى منطقه اى مورد توجه جهان تبدیل شود.
اظهارات چندى پیش «دونالد رامسفلد» وزیر دفاع آمریکا در سنگاپور درباره سازمان همکارى شانگهاى و حضور ایران در این سازمان نشان مى دهد که واشنگتن این سازمان را در مقابل اهداف خود در منطقه مى بیند.
باپذیرفته شدن ایران، هند، پاکستان و مغولستان به عنوان اعضاى ناظرسازمان همکارى شانگهاى درسال2004میلادى این سازمان هم اکنون در مجموع 37میلیون کیلومتر مربع مساحت و دو میلیارد و 700میلیون جمعیت را دربرمى گیرد.
این میزان، 40درصد جمعیت جهان را تشکیل مى دهد و گستره وسیعى از دو قاره آسیا و اروپا را شامل مى شود.
دیدگاههاى نزدیک کشورهاى عضو و ناظر سازمان همکارى شانگهاى درباره بسیارى از مسایل منطقه اى و بین المللى ازجمله مخالفت با جهان تک قطبى و یک جانبه گرایى این کشورها را بیش از پیش به هم نزدیک کرده و به گفته کارشناسان، سازمان همکارى شانگهاى مى رود تا به سازمانى قدرتمند در جهان تبدیل شود.
از نظرایدئولوژیکى، اگرچه اعضاى رسمى و ناظر سازمان همکارى شانگهاى داراى دیدگاهها وایدئولوژیک کاملا متفاوتى هستند،امااین کشورها بدون توجه به این تفاوت، مسیر همگرایى و همکارى را انتخاب کرده اند.
این دیدگاه در سخنان سران سازمان همکارى شانگهاى نیز مطرح شد وبرخى از سران تاکید داشتند برغم این که کشورهاى عضو و ناظر داراى ادیان مختلفى از اسلام تا بودا را شامل مى شود، اما کشورها بدون در نظرگرفتن این اختلاف در مسیر همگرایى حرکت مى کنند.
سران سازمان همکارى شانگهاى در بیانیه پایانى خود نیز تاکید کردند باید به گفت وگو اهمیت داد و تنوع تمدن ها و نظام ها را محترم شمرد و استقلال کشورها را مورد توجه و اهمیت و احترام قرار داد. کشورهاى شرکت کننده در ششمین اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى تصریح کردند نباید به بهانه هاى اختلاف در نظام ها و ارزش هاى سیاسى و فرهنگى و نیز اجتماعى در امور داخلى کشورهاى دیگر مداخله کرد، زیرا با همکارى مشترک مى توان باچالش هاى امنیتى برخورد کرد و درصورت اتفاق نظر و پیشبرد گفت وگوى تمدن ها، مى توان تهدیدها را برطرف کرد.
کشورهاى چین و مغولستان به بودیسم، روسیه به کلیساى شرقى ارتدکس، هند به مذهب هندو وایران وپاکستان به اسلام اعتقاد دارند ودرمجموع چهار ایدئولوژى درسازمان همکارى شانگهاى در کنار هم دیده مى شود، اما بیانیه اجلاس نشان مى دهد کشورهاى عضو و ناظر درپى آن هستند که ضمن احترام به تمدن و فرهنگ و ایدئولوژى متفاوت یکدیگر،نمونه اى ازهمگرایى منطقه اى را به نمایش بگذارند و بدون آنکه با یکدیگر به مقابله بپردازند ، این منطقه مهم از جهان را در قرن حاضر به منطقه اى با ثبات، امن و صلح آمیز تبدل کنند.