تاریخ نشان داده همه کشورهایی که به آزمایش سلاح های هسته ای دست زده اند این سلاح مخرب را همچنان در اختیار خود دارند. البته آفریقای جنوبی از این قاعده مستثناست.
در نتیجه بعید به نظر می رسد که با وجود تلاش جهانی برای جلوگیری از گسترش سلاح های کشتار جمعی در کره شمالی، این کشور بخواهد سلاح هسته ای خود را کنار بگذارد. کیم جونگ ایل رئیس جمهور کره شمالی هیچ دوستی در میان سیاستمداران جهان ندارد از این رو وی می پندارد که دستیابی به سلاح هسته ای می تواند آینده این کشور را تضمین کند. او احساس فردی را دارد که با دستیابی به اسلحه می تواند اعتماد به نفس خود را بازیابد.
این خواسته کیم جونگ ایل دلیل بر آن نیست که کشورهای همسایه کره شمالی دست روی دست بگذارند. تحلیلگران امور بین الملل بر این باورند حتی اگر تحریم های بین المللی نتواند کره شمالی را متوقف کند این کشور و بخصوص حاکمان آن باید تنبیه شوند. مقابله با سیاست های هسته ای کره شمالی می تواند هشداری هولناک برای کشورهایی باشد که قصد تولید سلاح های کشتار جمعی را دارند. باید در نظر داشت که کره شمالی پیش از آنکه تهدیدی برای آمریکا باشد، تهدیدی برای کشورهای قدرتمندی نظیر روسیه و چین است.
نخستین آزمایش هسته ای کره شمالی در تاریخ 8 اکتبر سال 2006 میلادی انجام شد و شورای امنیت سازمان ملل متحد بلافاصله انجام این آزمایش را محکوم کرد. جورج بوش رئیس جمهور آمریکا نیز اعلام کرد که همه گزینه ها را برای برخورد با کره شمالی مدنظر دارد و حتی آماده است گزینه نظامی را نیز به کار گیرد. اما کشورهایی که به واقع از هسته ای شدن کره شمالی نگران هستند عبارتند از کره جنوبی، ژاپن، چین و روسیه. اقدام نظامی کره شمالی علیه کره جنوبی می تواند منجر به نابودی بخش وسیعی از شهر سئول شود و چندین هزار نفر را به قتل رساند.
چین تنها کشوری است که توان مقابله سیاسی و نظامی با کره شمالی را دارد. در صورتی که چین احساس کند که خطری جدی از جانب کره شمالی کشورش را تهدید می کند، صادرات مواد غذایی و الکتریسیته به کره شمالی را قطع خواهد کرد. با این حال چین به شدت از انجام آزمایش هسته ای در کره عصبانی است. چین این اقدام کره شمالی را محکوم کرد و اظهار داشت که از اقدام های تنبیهی علیه کره شمالی حمایت می کند.
در طرف دیگر اگرچه کیم جونگ ایل فردی از خود بیخود به نظر می آید ولی به خوبی می داند که دندان تیز نشان دادن به سبک چینی نمی تواند پایه های نظام کشورش را به لرزه در آورد، زیرا چین به لحاظ اقتصادی در وضعیتی نیست که بتواند خود را درگیر جنگ های دیپلماتیک و یا اقتصادی کند.
به کارگیری استراتژی تحریم در مورد کره شمالی کاربرد خاصی ندارد. مردم کره شمالی تاکنون فرا گرفته اند که چگونه می توان بدون غذای کافی نیز به زندگی ادامه داد. بیش از 95 درصد از کودکان و نوزادان کره شمالی از سوءتغذیه رنج می برند و دوست پیونگ یانگ تمام اخبار مربوط به آمار کودکان تلف شده را به جهان مخابره می کند. حتی در صورتی که چین جریان آذوقه و سوخت را به روی کره شمالی قطع کند باز هم بعید به نظر می رسد که این موضوع لطمه ای به کیم جونگ ایل بزند.
با این وجود تحلیلگران هنوز احتمال می دهند که اعمال تحریم های سخت و گسترده می تواند به تغییر در کره شمالی منجر شود. در این میان چین بیش از همه کشورهای منطقه دچار نگرانی است زیرا سقوط نظام کمونیستی در کشور همسایه می تواند منجر به سقوط نظام کمونیستی چین شود. در نتیجه اعمال تحریم های همه جانبه علیه کره شمالی باید همراه با تضمین هایی در مورد حفظ ثبات در کشور چین صورت پذیرد.
کره شمالی تهدیدی مستقیم برای چین محسوب نمی شود بلکه به طور غیرمستقیم می تواند ژاپن را ترغیب به تولید سلاح هسته ای کند. در طرف دیگر ژاپنی ها مدعی هستند که هرگز قصد ندارند برنامه هسته ای خود را از حالت صلح آمیز به حالت غیرصلح آمیز تبدیل کنند. با این وجود باید گفت که تاثیر تغییر نظام کره شمالی بر چین و حتی کره جنوبی بسیار زیاد خواهد بود.
سقوط نظام حاکم بر کره شمالی آن هم به نحو آرام و یا انجام کودتا می تواند به سرکارآمدن نظامی دموکرات منجر شود.
اما ساختار حکومتی کره شمالی به گونه ای است که هرگونه تغییر نظام در این کشور با کشتار و خونریزی شدید همراه خواهد بود. حتی احتمال آن می رود که میلیون ها نفر از مردم کره شمالی به کشورهای کره جنوبی و چین متواری شوند و بار هزینه تامین زندگی آنان به دوش همسایگان کره شمالی بیفتد. در چنین حالتی اجرای عملیات امدادرسانی به این افراد بسیار مشکل خواهد بود.
در سال 2003 جورج بوش کشور کره شمالی را عضو محور شرارت نامید و اعلام کرد به این کشور را اجازه دستیابی به سلاح هسته ای نمی دهد نکته حائز اهمیت در سخنان بوش آن بود که وی در همان تاریخ اعلام کرد پس از تغییر نظام درعراق نوبت به کره شمالی خواهد رسید. اکنون که کره شمالی مدعی برخوردار از بمب هسته ای است، آیا آمریکا راهی برای سرنگونی نظام این کشور دارد؟
در صورتی که قدرت های بزرگ بخواهند به گفته های کیم جونگ ایل عمل کنند نیازی به تغییر نظام در کره شمالی نخواهد بود. کیم می گوید بهتر است سایر کشورها به این درک برسند که باید به نحوی با کره شمالی هسته ای کنار بیایند زیرا در گذشته تاب تحمل اسرائیل، هند و پاکستان هسته ای را داشته اند. کیم جونگ ایل می گوید که تهدیدهای آمریکا سبب شده اند که دانشمندان هسته ای این کشور بدون نیاز به فناوری هسته ای بیگانگان به صنعت تولید سلاح هسته ای دست یابند.
از زمان سرنگونی نظام بعث در عراق، جورج بوش سعی کرده همپیمانان خود را در برابر سیاست های هسته ای کره شمالی تقویت کند. چین در مذاکرات شش جانبه بر سر برنامه هسته ای کره شمالی یکه تازه میدان است و برخورداری آمریکا از همپیمانی نظیر چین می تواند در ایجاد پیوند دیپلماتیک برای حل بحران های خاورمیانه و جنوب شرق آسیا سودمند باشد. اما چین به دلایل حساس منطقه ای و داخلی حاضر به حذف حمایت خود از کره شمالی نیست. همکاری کامل چین و روسیه با کشورهای دیگر برای مقابله با سیاست های هسته ای پیونگ یانگ در گرو کنار گذاشته منافع این کشورها در کره شمالی است.
آنچه که چینی ها باید به آن دقت کنند این است که پذیرش کره شمالی هسته ای برابر با پذیرش رقابت های تسلیحات هسته ای در منطقه آسیای شرقی است. کشورهای کره شمالی و ژاپن امکانات کافی برای گام گذاشتن در چنین رقابتی را دارند. دود این رقابت ها در آینده به چشم مردم منطقه خواهد رفت. پیروی نکردن چین و کره جنوبی از تحریم های اعمال شده علیه کره شمالی می تواند به زیان آینده این منطقه تمام شود.
دستور کار احتمالی
این احتمال وجود دارد که آمریکا سرنگونی نظام پیونگ یانگ را از دستور کار خود خارج کند و در واقع بسیاری از برنامه های پیشین خود را در مورد این کشور تغییر دهد. تحلیلگران بر این باورند که عامل دنبال کردن برنامه هسته ای در کره شمالی نمی تواند سیاست های آمریکا در قبال این کشور باشد بلکه این اقدام بیشتر برای تثبیت نظام پیونگ یانگ صورت گرفته است.
به همین دلیل حاکمان کره شمالی باید قانع شوند که تهدیدی متوجه آنها نخواهد بود و نظام آنان می تواند همچون گذشته به کار خود ادامه دهد. تحریم های سخت تر به همراه ارائه مشوق های پرمایه می تواند پیونگ یانگ را وادار کند که کمی بیشتر درمورد آینده این کشور بیندیشند. انجام هریک از آزمایش های هسته ای نیز می تواند اقبال کره شمالی برای دریافت امتیاز را افزایش دهد.
درصورتی که کره شمالی نیاز به ضمانت برای ادامه حیات سیاسی خود داشته باشد، آمریکا وظیفه دارد که چنین تضمینی را به نظام کره شمالی بدهد مشروط بر آنکه کره شمالی برنامه نظامی هسته ای خود را به کلی کنار بگذارد. بعضی از کارشناسان امور بین المللی در این رابطه خورده می گیرند که اجرای چنین سیاستی توسط ایالات متحده آمریکا می تواند کلیه اصول دموکراسی را نادیده بگیرد و نقض حقوق بشر در کره شمالی را به دست فراموشی سپارد.
هنوز در جهان قانونی علیه آزمایشات موشکی وجود ندارد. شاید به همین خاطر باشد که کره شمالی در ماه جولای سال 2006 نمایش آتشبازی بزرگ خود را اجرا کرد. موشک تائپ دونگ کره شمالی هنوز به هوا بلند نشده بود که ناگهان به زمین افتاد و البته 5 یا 6 موشک دیگر به اهداف تعیین شده اصابت کردند و حفره عمیقی در روابط دیپلماتیک کره شمالی و مذاکرات شش جانبه ایجاد کردند.
درصورتی که یکی از موشک های دوربرد کره شمالی به ژاپن یا کره جنوبی برخورد کند وضعیت اقتصادی این کشورها به کلی درهم می ریزد. در چنین حالتی کره شمالی چیزی برای ازدست دادن ندارد زیرا اقتصاد این کشور از پیش مرده است.
بی حساب و کتاب بودن این آزمایشات کشور چین را نیز به وحشت انداخته به طوریکه چینی ها بارها اصرار کرده اند که کره شمالی باید در جهت گیری موشک های مورد آزمایش خود بسیار دقت کند. در سال 1998 یک موشک تائپ دونگ کره شمالی از فراز ژاپن عبور کرد و منطقه شرق آسیا را به وحشت انداخت. کیم جونگ ایل در آن دوران با لبخندی که بر لب داشت اعلام کرد که این موشک ماهواره ای را در مدار زمین قرار داده که می تواند اطلاعات نظام کمونیستی را از زمین به هوا و از هوا به زمین مخابره کند.
موشک پیشین کره شمالی برد بیشتری نسبت به موشک های جدید داشت ولی به هرحال آن موشک نیز در میان آب های اقیانوس آرام سقوط کرد. درصورتی که جدیدترین موشک تائپ دونگ کره شمالی بتواند با موفقیت عمل کند، احتمال آن می رود که این موشک بتواند بخشی از شمال آمریکا را نیز هدف قرار دهد. با این وجود بعید به نظر می رسد که کره شمالی بتواند بر این نوع از موشک ها، کلاهک هسته ای سوار کند.
هنوز با قاطعیت نمی توان گفت که کره شمالی توان سوارکردن کلاهک هسته ای بر مشوک های کوتاه برد خود را ندارد زیرا اکنون مشخص شده که این کشور همچون بعضی از کشورهای آسیایی و خاورمیانه ای اطلاعات حساس موشکی و هسته ای خود را از خارج دریافت می کرده است.