میرحسین موسوى در گفتگوى خود در رادیو معارف با تشریح دیدگاه هاى خود در زمینه مسایل فرهنگى، کتاب و سینما تاکید کرد که نظام آموزش عالى ایران براى ایجاد ارتباط با مسائل دینى و اسلامى باید نگاه خود را به معنویت و مذهبى تر کردن جامعه تغییر دهد چرا که با قیود و فشار نمى تواند جامعه را مذهبى کند.به گزارش قلم نیوز، در این برنامه رادیویى از میرحسین موسوى سؤال شد: وزارتخانه اى چون آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناورى، ارشاد و مراکزى چون مرکز ملى جوانان، مشارکت زنان زیر نظر رئیس جمهور قرار دارد، نقش رئیس جمهور در اصلاح فرهنگ این مراکز و وزارتخانه ها تا چه اندازه حایز اهمیت است؟ موسوى پاسخ داد: انتصاب رئیس جمهور یکى به دلیل قدرت اجرایى فراوان براى حل مشکلات مربوط به فرهنگ و دوم، انتظارى که از آشنا بودن رئیس جمهور با فرهنگ ملى و نقش جامعى که براى هماهنگى دستگاه هاى مختلف و تسهیل امور در پى رسالت فرهنگى خود دارد، حایز اهمیت است؛ بعضى از این مراکز و وزارتخانه ها مستقیما زیر نظر دولت هستند و بعضى دیگر به صورت غیر مستقیم اما انتقاد من نسبت به نقش شوراى عالى فرهنگ است که نقش آن به اتخاذ تصمیماتى عادى و در ارکان کم اهمیت، تنزل یافته و نشانگر عدم توجه ما به فرهنگ و اهمیت آن در این شوراى بزرگ تصمیم گذار فرهنگى است.
از موسوى پرسیده شد: با توجه به دغدغه هایى که در حوزه نشر کتاب و ممیزى آن وجود دارد، سیاست شما در قبال این مسأله چیست؟
وى پاسخ داد: دولت باید متوجه باشد که کتاب مهم است و در نظام پیچیده امروزى و بیش از ۷۰ میلیون جمعیت در قرن ۲۱ یکى از وسایل گسترش فرهنگ است که با قشر عظیم تاثیرگذار و متفکر روبه روست و وزارتخانه مرتبط با آن باید متوجه عظمت فرهنگ جهانى و تاثیر آن بر فضاى داخلى باشد و رویکردهاى روشنى را در این خصوص اتخاذ کند.تغییرات سریع فرهنگ و مسایلى چون سنت، دین و نظام ارزشى جامعه به همراه گسترش فضاى مجازى و هجوم اطلاعات گوناگون باید مدیریت تغییر این فضا را پیش بینى کند نه برخورد صدگونه با تغییرات هر چند خوب و مفید.در نگاه نخست ممکن است سوءظنى نسبت به این مباحث و تغییرات وجود داشته باشد اما نگاهى دیگر اجتناب ناپذیرى این تغییرات و مدیریت سرمایه هاى موجود را مورد تاکید قرار مى دهد اما ممیزى به معنى طرح کلیدواژه یا به عنوان مثال کتابى که ۱۵ مرتبه در دولتى مجوز گرفته اما تصادف چاپ ۱۶ با دولت بعدى همراه با عدم مجوز باشد، بیانگر بدبینى به اهل فرهنگ و نویسندگان است. هنرمند نمى خواهد مخالف هنجارها و مسایل ملى حرکت کند بلکه انتظار فهم فضاى فکرى فرهنگى و دغدغه هاى ذهنى خود را از سوى دیگران دارد که واسط آن وزارت ارشاد است و ممیزى باید معطوف به مواردى باشد که اتفاق نظر دولت اخلاقى و فرهنگى و اکثریت نویسندگان بر آن باشد اما متاسفانه چنین دیدگاهى را در شرایط فعلى کشور کمتر مى بینیم و نگاه منفى ایجاد شده نسبت به دولت به صلاح مملکت نیست.ما نباید سرمان را چون کبک زیر برف فرو کنیم و نادیده بگیریم کتاب هایى که با ممنوعیت چاپ مواجهند به تعداد فراوان و نه در یک جلد و دو جلد در میدان انقلاب یافت مى شود؛ کتاب هایى که ارزشى ندارند به دلیل مهر عدم تایید روى آن شهرت عجیب و غریبى یافته اند و مورد استقبال خواننده ها قرار گرفته اند. وسعت اختیار دولت براى روبه رو شدن با افراد و اشخاص و تفسیر از آن کتاب نشان دهنده ضعف در نظام تصمیم گیرى جامعه و تخریب دولت است.
از موسوى سؤال شد: یکى از مسایل مهم در حوزه فرهنگ، اسلامى شدن دانشگاه هاست آیا وضعیت امروز دانشگاه ها با ساختار دینى و فرهنگى تطابق دارد و آیا به تغییر متون آموزش اعتقاد دارید و یا خیر؟
وى گفت: زمانى که بنده به عنوان رئیس شوراى انقلاب فرهنگى بودم، عده اى بحث تدوین کتاب هاى علوم انسانى چون اقتصاد، حقوق و جامعه شناسى اسلامى را مطرح مى کردند و به خارج کردن مجموعه کتاب هاى علوم انسانى موجود از دانشگاه ها عقیده داشتند. من در آن زمان مخالف این مسأله بودم چرا که گستردگى رشته هاى علوم انسانى و فضاى موجود جامعه نمى تواند با نوشته هاى محدود پاسخگو باشد و جامعه با بن بست روبه رو مى شد. چنانچه شوروى که علم جامعه شناسى را علم سرمایه دارى مى دانست و آن را از دروس خود حذف کرده بود، قادر به تحلیل دلایل شکست و ضعف خود نبود و نباید در مقابل ترجمه کتاب هاى جدید ایستاد چرا که آزادى به رسمیت شناخته شده و یاران انقلاب و امام(ره) همان دانشجویان بودند که بدون محدودیت کتاب هاى جامعه شناسى، فلسفه و مردم شناسى در دسترسشان بود و حتى اگر محدودیت در اوایل انقلاب امکان پذیر بود، هم اکنون امکان پذیر نیست چرا که دانشگاه، نگاه تحجرآمیز به مسایل جهان را بر نمى تابد و در مقابل فرهنگ داخلى و مسایل روز ایستادن با شرایط امروزى جامعه سازگارى ندارد و با وجود حکومت دینى موجود در رأس جامعه این ایستادگى ها از جانب حکومت دینى گمان مى شود و بدترین لطمه را به دین و اعتقاد جوانان مى زند. نگاه مدرن و نو براى حل مشکلات با حذف کتاب و جایگزینى کتابى دیگر راهش نیست و مشکل ما محتواى کتاب ها نیست بلکه فضاى عمومى است که با نگاه پرنشاط دانشجو و جوان پسندانه به آینده ترسیم خواهد شد. حکومتى که دانشجو و جوان را متهم نکند و برخوردى دوستانه و عطوفت آمیز با جوانان داشته باشد موجب حفظ عرف و هنجار جامعه و مسایل دینى خواهد شد. نظام آموزش عالى ایران براى ایجاد ارتباط با مسایل دینى و اسلامى باید نگاه خود را به معنویت و مذهبى تر کردن جامعه تغییر دهد چرا که با قیود و فشار نمى تواند جامعه را مذهبى کند و با زور نمى توان کسى را به بهشت برد نه این که مراقبت و استراتژى در میان نباشد اما با سوءظن به استاد و دانشجو این معنویت حاصل نمى شود.
از میرحسین سوال شد: امام (ره) و مقام معظم رهبرى تاکید فراوانى به زهد و ساده زیستى مسئولان داشتند؛ این مسأله چگونه عملیاتى مى شود و روش تحقق آن در جامعه چگونه است؟
موسوى پاسخ داد: این مسأله مهمى است که با توجه به شعار اصلاح الگوى مصرف و نام گذارى امسال با این عنوان باید بدان توجه بیشترى شود و دولت به عنوان بزرگ ترین مصرف کننده هر گونه تلاشى را در این راستا انجام دهد. زهد به معنى مصرف نکردن پول نیست یا آنکه وقتى فردى مى خواست تلفن بزند، دوزارى اش را به کنارى مى گذاشت، اینها به تنهایى نشان دهنده زهد نیست؛ آنچه بیانگر زهد است مقید بودن دولت به مصارف و مخارج عمومى است و وقتى قانون گذار، برنامه اى را تدوین کرده، در راستاى آن برنامه هزینه کردن و درست هزینه کردن نمادى از زهد است. امام و رهبرى به ساده زیستى و انتخاب وزرایى که از قشر مردمى هستند توصیه داشتند و نه انتخاب وزرایى که مشهور به توان بالاى مالى اند؛ وزیر چندصد میلیارد تومانى بیانگر جدایى دولت از زهد است.ممکن است دوستى میلیاردى داشته باشیم که پولش را از راه حلال به دست آورده باشد و این خوب است اما وزیر باید از طبقه متوسط رو به پایین جامعه باشد و ریخت و پاش هاى وسیع و برکت نداشتن هزینه هاى دولت به دلیل این است که در جاى خود هزینه نشده و در پى آن ایجاد تورم در جامعه است.