آغاز بحران در صنعت خودروی آمریکا
مشکلات جنرال موتورز و به طور کلی صنعت خودروی امریکا از اواسط سال گذشته آشکار گشت و بحرانی که در نظام مالی امریکا ظهور پیدا کرده بود به بخش صنعت این کشور سرایت نمود.
بر ای نخستین بار در شهریور گذشته اعلام شد به دنبال تشدید بحران در بازارهای مالی آمریکا فروش محصولات شرکتهای خودروسازی در این کشور طی ماه سپتامبر 2008 از 20 تا 40 درصد کاهش یافت.
شرکت فورد طی ماه سپتامبر با کاهش 34 درصدی فروش محصولات خود روبرو شد. شرکتهای هوندا، تویوتا و و نیسان نیز به ترتیب با کاهش 24 ، 32 و 37 درصدی فروش محصولات خود در امریکا روبرو شدند .
شرکت جنرال موتورز بزرگترین خودروساز آمریکا نیز با کاهش 16 درصدی فروش روبرو بود.
تلاش جنرال موتورز برای نجات کرایسلر از بحران
در عین حال جنرال موتورز نخستین شرکت امریکایی نبود که بحران اقتصادی به آن رسید. بلکه کرایسلر با اوضاع وخیم تری مواجه بود و در مقطعی شرکت جنرال موتورز برای نجات این شرکت تلاش کرد.
در آبان سال گذشته شرکت جنرال موتورز اعلام کرد قصد دارد تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در هفته آینده ، بخش عمده ای از سهام شرکت خودروسازی دایملر کرایسلر را خریداری کند .
در حالی که کارشناسان صنعت خودروسازی انتقادات زیادی را نسبت به ادغام شرکتهای خودروسازی جنرال موتورز و کرایسلر مطرح می کردند ولی گویا به نظر می رسید راهکار دیگری برای نجات شرکت خودروسازی کرایسلر از بحران وجود ندارد .
در آن زمان گمان می شد شرکتهای جنرال موتورز و کرایسلر در آینده نزدیک در یکدیگر ادغام خواهند شد . به نظر می رسید حمایتهای دولت بوش از ادغام این دو شرکت خودروسازی در آستانه انتخابات ، رنگ و بوی سیاسی نیز به این مساله داده است .
ریک واگنر رییس شرکت جنرال موتورز برای رایزنی با مقامهای دولت آمریکا ، به واشنگتن سفر کرد. یک منبع آگاه نیز ارزش این قرارداد را 10 میلیارد دلار اعلام کرد .
در عین حال برخی کارشناسان با اشاره به تلاش دو شرکت خودروسازی کرایسلر و جنرال موتورز امریکا برای ادغام با یکدیگر نسبت به اثرات منفی این اقدام هشدار دادند.چ
به اعتقاد کارشناسان ، ادغام دو شرکت موجب از بین رفتن هزاران فرصت شغلی در صنعت خودروسازی آمریکا می شد .
فروش جنرال موتورز 45 درصد کاهش یافت
میزان فروش خودرو در بازار امریکا طی مهرماه بیش از 32 درصد کاهش یافت که این مساله طی 25 سال اخیر بی سابقه بود.
فروش جنرال موتورز در این مدت با افت 45 درصدی روبرو شد و صنعت خودروسازی این کشور به طور کلی با بحران کم سابقه ای مواجه شد .
کاهش 32 درصدی فروش خودرو در آمریکا از فوریه 1983 بی سابقه بود.
این در حالی بود که بحث ادغام کرایسلر و جنرال موتورز هنوز به جایی نرسید .
جنرال موتورز اعلام کرد ماه اکتبر 2008 بدترین ماه این شرکت پس از جنگ جهانی دوم به شمار می رود .
این در حالی است که شرکتهای خودروسازی فعال در آمریکا به منظور تشویق مشتریان ، تسهیلات ویژه ای را برای فروش خودروهای خود در نظر گرفتند . تخفیف و اعطای وامهای کم بهره یا بدون بهره از مهمترین تسهیلات مالی برای مشتریان خودرو در آمریکا به شمار می رفت.
در این زمان مذاکرات جنرال موتورز برای دریافت کمک 10 میلیارد دلاری دولت آمریکا به منظور ادغام با شرکت کرایسلر همچنان ادامه دارد .
درخواست کمک 50 میلیارد دلاری برای جنرال موتورز و دو شرکت دیگر
به دنبال کاهش فروش خودرو در امریکا به پایین ترین سطح از سال 1991 شرکتهای بزرگ خودروساز این کشور خواهان دریافت کمک 50 میلیارد دلاری از دولت شدند.
در این زمان شرکتهای جنرال موتورز ، فورد و کرایسلر با بی سابقه ترین بحران طی 25 سال اخیر روبرو شده بودند.
یک مقام دولت امریکا گفت : این کمک 50 میلیارد دلاری از راههای مختلف از جمله وامهای کوتاه مدت به این سه شرکت بزرگ ، واگذار خواهد شد .
هری رید رهبر اکثریت سنای امریکا نیز در این باره گفت: خودروسازان باید کمکهای بیشتری را از دولت بوش دریافت کنند .
سه شرکت بزرگ خودورسازی آمریکا طی شش ماه نخست 2008 مجموعا با زیان 6/28 میلیارد دلاری روبرو شده بودند .
رید تصریح کرد : دولت بوش باید از زمان و فرصت باقی مانده برای کمک به صنعت خودروسازی استفاده کند .
ریک واگنر رییس جنرال موتورز ، آلن مولالی رییس فورد ، روبرت ناردلی رییس کرایسلر و رونالد گتل فینگر رییس اتحادیه کارگران صنعت خودروی آمریکا نیز با نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا دیدار کردند . پلوسی پس از این دیدار در جمع خبرنگاران گفت: دولت می خواهد ثبات و آرامش را به صنعت خودروسازی آمریکا بازگرداند .
باراک اوباما رییس جمهور منتخب امریکا نیز تصریح کرد: مهمترین برنامه من در بخش صنعت خودرو ، افزایش قدرت رقابت شرکتهای امریکایی خواهد بود . اوباما خواستار بسته 175 میلیارد دلاری برای رشد و رونق صنعت خودروسازی امریکا شد .
سقوط ارزش سهام جنرال موتورز به پایین ترین حد طی 60 سال گذشته
به دنبال تشدید بحران مالی در صنعت خودروسازی آمریکا ، ارزش سهام جنرال موتورز در سال گذشته به پایین ترین حد خود طی 60 سال اخیر رسید .
موسسه بارکلی نیز اعلام کرد ، اگر دولت به کمک شرکتهای خودروسازی آمریکا نشتابد ، این شرکتها طی سه ماه نخست 2009 قادر به ادامه فعالیت نخواهند بود .
قیمت سهام جنرال موتورز با 97 سنت کاهش ( 3/22 درصد ) به کمتر از 39/3 دلار رسید . این پایین ترین قیمت سهام جنرال موتورز از دوم دسامبر 1946 به شمار می رفت .
ارائه بسته 586 میلیارد دلاری دولت چین برای جلوگیری از کاهش رشد اقتصادی ، تاثیر زیادی در افزایش شاخص سهام در بازارهای بین المللی داشت ولی نتوانست از کاهش ارزش سهام جنرال موتورز جلوگیری کند .
صنایع خودروسازی آمریکا همچنان با بحران نقدینگی روبرو بودند و بدون کمکهای دولت ، قادر به ادامه فعالیت در سال 2009 نبودند .
کاهش اجباری تولید به دلیل کاهش تقاضا
در اوائل آذر شرکت جنرال موتورز امریکا اعلام کرد به دلیل بحران مالی و مشکل نقدینگی تولید خود را کاهش خواهد داد .
شرکت جنرال موتورز تصمیم گرفت واحد تولید کامیون های خود در منطقه اونتاریوی کانادا را تعطیل کند . جنرال موتورز همچنین اعلام کرد تولید خود در پنج کارخانه واقع د ر آمریکای شمالی را کاهش داده و میزان موجودی انبار را کاهش خواهد داد .
رهبران کنگره آمریکا موافقت خود را با ارائه طرحی به منظور نجات شرکتهای خودروسازی این کشور از بحران کنونی ، اعلام کردند . نانسی پلوسی رییس مجلس نمایندگان آمریکا گفت ، او و هری رید رهبر اکثریت سنا ، طی نامه ای به روسای شرکتهای جنرال موتورز ، فورد و کرایسلر ، آمادگی خود را برای نجات صنعت خودروسازی آمریکا از بحران کنونی اعلام کردند .
وی تصریح کرد : مقامهای امریکایی قصد دارند تا با ارائه طرحی ، ثبات و آرامش را به صنایع خودروسازی بازگردانند . البته این آرامش و ثبات نباید مقطعی و موقت باشد .
در این نامه از روسای شرکتهای خودروسازی آمریکا خواسته شد تا وضعیت مالی خود را تا دوم دسامبر به سنا و کنگره گزارش دهند . روسای شرکتهای خودروساز آمریکا همچنین باید پیشنهادات خود را در زمینه راهکارهای افزایش بهره وری مصرف انرژی ، ارائه دهند .
بر اساس این گزارش مقامهای شرکت های خودروسازی آمریکا ، نتوانسته اند هنری پاولسون وزیر دارایی و سایر مقامهای اقتصادی دولت بوش را برای استفاده از منابع مالی طرح نجات 700 میلیارد دلاری ، متقاعد کنند .
جنرال موتورز در آستانه ورشکستگی قرار گرفت
در روزهای نخستین آذر بود که بحث ورشکستگی جنرال موتورز رسانه ای شد.شرکت خودروسازی جنرال موتورز که با کاهش شدید فروش روبرو شده است اعلام کرد کلیه گزینه ها از جمله اعلام ورشکستگی را در نظر خواهد گرفت .
جنرال موتورز طی بیانیه ای که در پایگاه اینترنتی وال استریت ژورنال منتشر شد تاکید کرد: هیات مدیره جنرال موتورز در خصوص اعلام ورشکستگی شرکت مذاکره کرده است ، هر چند این راهکار ، راه مناسبی برای حل مشکلات نقدینگی شرکت نخواهد بود .
در عین حال ریک واگنر رییس جنرال موتورز با در نظر گرفتن ورشکستگی به عنوان یک گزینه ، مخالفت کرد.
سخنگوی جنرال موتورز نیز اعلام کرد این شرکت تمام تلاش خود را برای جلوگیری از ورشکستگی انجام خواهد داد .
کمک 10 میلیارد دلاری دولت به جنرال موتورز
در اواخر آذر طرح کمک 17 میلیارد دلاری به صنعت خودروی آمریکا نهایی شد. رئیس جمهور امریکا به شرط افزایش قدرت رقابت شرکت های خودروسازی امریکا با طرح کمک 4/17 میلیارد دلاری به این شرکت ها موافقت کرد.
دولت بوش سرانجام تصمیم گرفت با ارائه پیشنهاد 4/17 میلیارد دلاری به کمک شرکتهای خودروسازی بحران زده این کشور بشتابد .
بوش در این باره گفت: اینکه اجازه دهیم شرکتهای خودروسازی آمریکا ورشکست شوند ، کار درستی نیست و دولت در قبال این شرکتها مسئول است . ورشکستگی شرکتهای خودروسازی به ضرر اقتصاد ملی آمریکا است . ورشکستگی صنعت خودروسازی برای مردم سخت کوش آمریکا در سراسر کشور بسیار دردناک خواهد بود .
یک مقام رسمی دولت بوش نیز گفت: 4/13 میلیارد دلار از این رقم طی ماه جاری و ماه آینده در اختیار دو شرکت خودروسازی قرار خواهد گرفت که سهم جنرال موتورز 4/9 میلیارد دلار و سهم کرایسلر نیز 4 میلیارد دلار خواهد بود . هر دو شرکت اعلام کردند بدون کمکهای مالی دولت قادر به ادامه فعالیت نخواهند بود و به زودی اعلام ورشکستگی خواهند کرد .
این طرح به شرکتهای خودروسازی سه ماه فرصت داد تا اصلاحات ساختاری را به منظور افزایش قدرت رقابت با شرکتهای خارجی انجام دهند .
پایان استیلای 77 ساله جنرال موتورز بر صنعت خودروسازی جهان
شرکت جنرال موتورز آمریکا طی سال 2008 با کاهش 11 درصدی فروش روبرو شد و این مساله موجب شد تا شرکت تویوتا برای نخستین بار با پیشی گرفتن بر جنرال موتورز به بزرگترین شرکت خودروسازی جهان تبدیل شود .
جنرال موتورز که در حال بازسازی ساختارهای خود بر اساس طرح 4/13 میلیارد دلاری دولت آمریکا بود ، نتوانست به سلطه و استیلای 77 ساله خود بر صنعت خودروسازی جهان ادامه دهد . میزان فروش جنرال موتورز طی سال 2008 به کمتر از 35/8 میلیون دستگاه رسید .
بحران مالی و اقتصادی که از امریکا آغاز شد و به سایر مناطق جهان گسترش یافت ، تاثیر زیادی در افت شدید فروش جنرال موتورز داشت . میزان فروش تویوتا نیز طی سال 2008 با 4 درصد کاهش به 97/8 میلیون دستگاه رسید .
جنرال موتورز توانست 369/9 میلیون دستگاه خودرو طی سال 2007 بفروشد و این رقم برای شرکت تویوتا بیش از 366/9 میلیون دستگاه بود .
جنرال موتورز دست به دامان 5 دولت خارجی شد
در ماه اسفند شرکت جنرال موتورز امریکا برای دریافت کمک 6 میلیارد دلاری از 5 دولت خارجی جهت مقابله با بحران مالی تلاش کرد.
این شرکت خودرو ساز امریکایی اعلام کرد که در حال انجام مذاکرات با سران کشورهای آلمان، انگلستان، سوئد، کانادا و تایلند با هدف دریافت این کمک تا 31 مارس به منظور جلوگیری از خطر ورشکستگی است.
جنرال موتورز همچنین اعلام کرد قصد دارد از ذخیره ی 2/1 میلیارد دلاری حاصل از فعالیت های خود در اروپا استفاده نماید.
این شرکت همچنین فعالیت خود را بر روی دو کارخانه در تایلند به حالت تعلیق درآورد و اعلام کرد که توسعه این شرکت در هند دیگر از پشتوانه ی دولتی برخوردار نیست.
این شرکت اعلام کرد که از بین 47000 کاهش شغلی که قرار است اتفاق بیفتد، تعداد 26000 مربوط به خارج از امریکاست و هشدار داد که امکان دارد کارخانه های اروپایی در مناطق پر هزینه بسته یا کوچک شوند.
رئیس جدید جنرال موتورز هم نا امید است
در اواسط فروردین برای دمیدن روح تازه ای در جنرال موتورز رییس جدیدی برای آن تعیین شد. در عین حال وی در اولین موضع گیری های خود گفت این شرکت برای دریافت کمکهای مالی بیشتر از سوی دولت آمربکا باید تعداد بیشتری از کارخانه های خود را تعطیل کند .
فریتز هندرسون در نخستین کنفرانس مطبوعاتی خود تصریح کرد ، شرکت جنرال موتورز باید برای مقابله با بحران اقتصادی و مالی ، تعداد بیشتری از واحدهای تولیدی خود را تعطیل کند . جنرال موتورز طی ماه گذشته 5 کارخانه تولیدی خود را تعطیل کرده بود .
باراک اوباما رییس جمهور آمریکا نیز اعلام کرد ، جنرال موتورز تا کنون اقدامات کافی را برای دریافت کمکهای مالی بیشتر از سوی دولت انجام نداده است . پس از درخواست دولت اوباما برای استعفای ریک واگنر ، هندرسون جایگزین وی در شرکت جنرال موتورز شد .
اول ژوئن آخرین مهلت جنرال موتورز برای نجات خود
در اواخر ماه فروردین دولت امریکا از تلاش های خود برای سرپانگه داشتن جنرال موتورز نا امید شد. وزارت خزانه داری امریکا در این زمان اعلام کرد جنرال موتورز خود را برای ورشکستگی احتمالی در ژوئن آماده کند.
دولت امریکا به این شرکت تا اول ژوئن مهلت داد تا به وضعیت خود سرو سامان دهد یا اعلام ورشکستگی کند.
این در حالی بود که این شرکت بزرگ خودروسازی مصمم بود با بازسازی در ساختارش از ورشکستگی اجتناب کند.
تا این زمان شرکت مزبور 13 میلیارد و 400 میلیون دلار از دولت آمریکا کمک گرفته بود اما هیچ بهبودی در عملکرد آن حاصل نشده بود.
کمک 2 میلیارد دلاری دولت آمریکا به شرکت جنرال موتورز
در روز های ابتدایی اردیبهشت وزارت دارایی آمریکا اعلام کرد ، با توجه به تشدید مشکلات مالی و جلوگیری از ورشکستگی بیش از 2 میلیارد دلار دیگر در اختیار شرکت جنرال موتورز قرار خواهد داد .
جنرال موتورز تلاش وسیعی را برای جلوگیری از ورشکستگی مالی آغاز کرده بود و قصد داشت با انجام اصلاحات ساختاری و کاهش هزنیه ها ، نظر دولت اوباما را برای دریافت کمکهای مالی بیشتر جلب کند .
در این زمان به جنرال موتورز تا ابتدای ژوئن فرصت داده شده بود تا ضمن اجرای برنامه های مورد نظر دولت واشنگتن از ورشکستگی مالی جلوگیری کند .
جنرال موتورز پیش از این 4/13 میلیارد دلار از دولت آمریکا کمک ردیافت کرده بود. دولت آمریکا پیش از این آمادگی خود را برای اعطای کمک مالی 5 میلیارد دلاری به جنرال موتورز و کمک 500 میلیون دلاری به کرایسلر اعلام کرده بود .
فریتز هندرسون رییس جنرال موتورز اعلام کرد ، این شرکت طی سه ماه دوم 2009 به بیش از 6/4 میلیارد دلار کمک مالی نیاز دارد .
نماد صنعت آمریکا از حرکت ایستاد
سرانجام شرکت خودروسازی جنرال موتورز که نماد صنعت امریکا محسوب می شد پس از یک قرن فعالیت با 172 میلیارد دلار بدهی اعلام ورشکستگی کرد.
مسوولان شرکت خودروسازی جنرال موتورز روز دوشنبه با حضور در دادگاه ورشکستگی امریکا در نیویورک رسما ورشکستگی این شرکت را اعلام کردند.
بر اساس طرحی که مورد توافق دولت امریکا و مسئولان شرکت جنرال موتورز قرار گرفته است شرکتی کوچکتر تشکیل خواهد شد که بتواند در بازار جهانی با سایر شرکت های خودروسازی رقابت کند.
بر اساس این طرح دولت امریکا برای بازپرداخت دیون جنرال موتورز 50 میلیارد دلار در اختیار آن قرار می دهد و در مقابل 60 درصد سهام شرکت جدید را به خود اختصاص خواهد داد.
پیش تر دولت امریکا تا اول ژوئن(11خرداد) به جنرال موتورز مهلت داده بود تا اصلاحات ساختاری در درون خود انجام دهد و بدهی های خود را تسویه کند. این شرکت 172 میلیارد دلار بدهی دارد که این رقم دو برابر دارائی های آن است.
بر اساس این گزارش باراک اوباما رئیس جمهور امریکا نیز طی سخنانی در مورد ورشکستگی جنرال موتورز گفت:«جنرال موتورز و سهامداران آن طرحی مطمئن و قابل تحقق را تهیه کرده اند که به این شرکت امریکایی شانس دوباره ای برای حیات می دهد».
وی افزود: دولت امریکا با بی میلی مالکیت این شرکت را در دست گرفت و هدفش آن است که به سرعت مالکیت این شرکت را به بخش خصوصی انتقال دهد.
مسوولان جنرال موتورز باید طی 60 تا 90 روز آینده شرکت جدیدی تشکیل دهند که خودروهای کادیلاک، شورولت،بوئیک و جی ام سی را تولید خواهد کرد. قرار است ستوران، هومر و دیگر برندهای جنرال موتورز که سوددهی ندارند فروخته شوند.
فریتز هندرسون مدیر عامل جنرال موتورز نیز با اشاره به اعلام ورشکستگی از سوی این شرکت گفت: امروز لحظه سرنوشت سازی برای احیای جنرال موتورز است. بحران اقتصادی موجب آشفتگی قابل توجهی در صنعت خودروسازی ما شده است».
به گفته کارشناسان ورشکستگی جنرال موتورز شرکتهای زیادی را در معرض تهدید جدی قرار خواهد داد . از نمایندگیهای فروش و خدمات پس از فروش این شرکت گرفته تا تولید کنندگان قطعات یدکی در استرالیا از این مساله متضرر خواهند شد . محصولات جنرال موتورز در بسیاری از کشورهای جهان فروخته می شود و بسیاری از کشورها نیز در تولید آن مشارکت دارند .
جنرال موتورز تا قبل از سال 2008 بزرگترین شرکت خودروسازی در جهان محسوب می شد.ورشکستگی این شرکت سومین ورشکستگی بزرگ در طول تاریخ امریکا و بزرگترین ورشکستگی در بخش صنعت این کشور به حساب می آید.
جنرال موتورز در سال 1908 تاسیس شد و در طی سال های 1931 تا 2008 رکوردار فروش خودرو در جهان بود اما از سال 2008 به بعد شرکت ژاپنی تویوتا به پرفروش ترین شرکت خودروسازی در جهان تبدیل شد. سهم جنرال موتورز از بازار خودرو در سال 1954 ، 54 درصد بود که این رقم در سال 2008 به 22 درصد کاهش یافت.
آخرین سالی که این شرکت از فعالیت های خود سود بدست آورد سال 2004 بود. طی سال های 2005 تا 2008 این شرکت به طور مداوم زیان کرده و تا کنون حجم زیان های این شرکت به 88 میلیارد دلار رسیده است.
ورشکستگی جنرالموتورز شکست سیاستهای اوباما
در سوم خرداد بیزینس وویک طی تحلیلی ورشکستگی احتمالی جنرالموتورز را به معنای شکست سیاستهای اوباما دانست و نوشت: ورشکستگی جنرال موتورز تنها ورشکستگی یک شرکت نخواهد بود بلکه ورشکستگی جنرال موتورز تلاشهای اوباما برای برقراری ثبات در اقتصاد بحران زده آمریکا را با بن بست روبرو خواهد کرد.
نشریه بیزینس ویک ضمن اعلام این مطلب افزود ، باراک اوباما د ر آستانه اتخاذ تصمیم بسیار مهمی است و این تصمیم می تواند آینده اقتصادی آمریکا را طی سالهای آینده دستخوش تغییرات زیادی نماید . تا اول ژوئن جنرال موتورز بزرگترین شرکت صنعتی آمریکا با ورشکستگی روبهرو خواهد شد .
مقامهای جنرال موتورز تا کنون در اجرای اصلاحات ساختاری مورد نظر دولت اوباما چندان موفق عمل نکرده اند . ورشکستگی جنرال موتورز بی شک برای اقتصاد آمریکا یک فاجعه بزرگ خواهد بود .
بر اساس این گزارش مطرح شدن احتمال ورشکستگی جنرال موتورز موجب کاهش 50 درصدی فروش این شرکت طی سه ماه نخست 2009 میلادی شد. اگر این شرکت رسما اعلام ورشکستگی کند میزان فروش آن بیش از پیش کاهش خواهد یافت .
صنعت خودروسازی نقش مهمی در اعتماد اقتصادی در آمریکا دارد . خرید خودرو در آمریکا پس از خرید خانه دومین تصمیم مهم مردم این کشور به شمار می رود .
به نظر می رسد ورشکستگی جنرال موتورز تاثیر منفی شدیدی بر شرایط اقتصادی آمریکا خواهد داشت .