طرح نبیه برى رئیس پارلمان لبنان براى تشکیل دولت وحدت ملى را باید آخرین فرصت در مسیر اتحاد و جلوگیرى از تشتت و تنش جدید در صحنه لبنان دانست.
نبیه برى از سیاستمداران کهنه کار لبنانى و شیعه است. او اخیراً از گروه ها و احزاب سیاسى لبنان خواست تا به منظور حل مشکلات و پایان دادن به کشمکش هاى سیاسى به پاى میز مذاکرات برگردند. فرمول تفاهم برى پیچیده نبود.? او از سران گروه ها و احزاب سیاسى لبنان خواست تا با شرکت در نشست هایى در مقر مجلس این کشور اختلافات خویش درباره دو موضوع مهم تشکیل کابینه اتحاد ملى و قانون جدید انتخابات را رفع و رجوع کنند. اما در تحقق ایده هاى آشتى جویانه سیاستمدار شیعه نقش دو گروه تعیین کننده بود. البته قبل از توصیف مواضع گروه ها یادآورى این نکته ضرورى است که تقریباً همه گروه ها و شخصیت هاى لبنانى از طرح نبیه برى حمایت کرده اند و در این میان تنها برخى اعضاى گروه موسوم به 14مارس در قبال این طرح سکوت کرده اند.
طیف 14مارس هم اکنون داراى طیف اکثریت در دولت لبنان مى باشد. آنها اگرچه با توجه به استقبال اکثر گروه هاى لبنانى از طرح نبیه برى از ایستادن مقابل طرح خوددارى مى کنند اما در عین حال با طرح مسائلى چون مسأله ریاست جمهورى مى کوشند آن را به انحراف بکشانند. برگزارى انتخابات زودهنگام در لبنان نیز از دیگر راه حل هاى بحران کنونى لبنان اعلام شده است.
اما پس از 14مارس، دومین نیروى مؤثر در این ماجرا حزب الله است. حزب الله لبنان از بدو مطرح شدن طرح نبیه برى با استقبال از آن بر ضرورت تغییراتى در ساختار سیاسى لبنان تأکید کرد. محور انتقادات حزب الله به دولت سنیوره و گروه ?? مارس سکوت سؤال برانگیز این طیف در جنگ ?? روزه لبنان بود. با این حال، حزب الله براى رفع بن بست هاى احتمالى از فضاى سیاسى لبنان رسماً اعلام کرد در صورت تشکیل دولت وحدت ملى مخالفتى با ریاست فؤاد سنیوره نخست وزیر لبنان بر آن نخواهد کرد. حزب الله و نیروهاى موسوم به گروه هشتم مارس در لبنان معتقدند دولت سنیوره جامعیت لازم را نداشته و نمى تواند به عنوان نماینده کل لبنان در نظر گرفته شود و بر همین اساس از طرح نبیه برى استقبال و بر تشکیل دولت وحدت ملى تأکید مى کنند.
حزب الله اگر چه حمایت کامل خود را از طرح نبیه برى اعلام داشته اما با این حال سیدحسن نصرالله به دلایل امنیتى در نشست روز دوشنبه حاضر نشد. حزب الله در فضاى سیاسى امروز لبنان متحد پرنفوذ دیگرى هم دارد و آن میشل عون رئیس فراکسیون اصلاح و تغییر در پارلمان لبنان است که دیروز خواستار خوددارى آمریکایى ها از دخالت در امور لبنان شد.
این نکته را نیز باید افزود که حزب الله لبنان با پیش بینى کارشکنى احتمالى طیف اکثریت در دولت سنیوره تهدید کرده است که اگر تا اواسط نوامبر (ماه جارى میلادى) توافقى بر سر تغییر و ترمیم کابینه صورت نگیرد، آنگاه موضوع تشکیل یک کابینه وحدت ملى با روش هاى دموکراتیک دیگر مانند اعتصاب و تظاهرات دنبال خواهد شد.
نکته قابل تأمل در معادلات سیاسى امروز لبنان یارگیرى احزاب موسوم به 14مارس از نیروهاى خارجى است چنان که این گروه و دولت منتخب اش عربستان را اصلى ترین حامى خود مى بیند و از این طریق مى کوشد در رایزنى ها و گفت وگوهاى نهان و آشکار خود در منطقه و با بازیگران اصلى بحران لبنان، کفه ترازو را به سود جناح اکثریت دولت لبنان سنگین کند. در همین راستا است که سعودى ها یک طرح موازى با طرح هاى مورد نظر نبیه برى به صحنه آورده اند. عربستان در طرح خود خواستار آن شده تا ضمن اعمال تغییراتى در دولت لبنان، شمارى از وزیران و نیروهاى سیاسى خارج از دولت سنیوره نیز در آن شرکت کنند.
طرح عربستان بیش از آنکه نشان از یک ابتکار عمل نوین داشته باشد مهر تأیید بر میزان تأثیرگذارى حزب الله در عرصه سیاسى این کشور است.
به هر حال این روزها براى لبنانى ها روزهاى سرنوشت سازى است. عملکرد ضعیف دولت سنیوره در جنگ 33روزه از سویى و حضور قدرتمند حزب الله در جنگ با اسرائیل از سوى دیگر بسیارى از معادلات لبنان را تغییر داده است و ساختار سیماى آینده لبنان نمى تواند به دور از ملاحظات شکل بگیرد.