«جرج بوش» رئیس جمهوری آمریکا، پنج سال پیش به زعم خودش با قراردادن عراق، کره شمالی و ایران درگروه «محور شرارت»، تصور می کرد که یکی از شاخص ترین لحظات دوره نخست ریاست جمهوری اش را رقم زده است.
اما، درحال حاضر و پس از شکست حزب جمهوریخواه آمریکا در انتخابات سه شنبه 16/8/1385، بوش با فشار فزاینده منتقدانی مواجه می شود که سه کشور یاد شده را «محور ناکامی» دولت آمریکا درعرصه سیاست خارجی می خوانند.
در حالی که اندکی بیش از دو سال از ریاست جمهوری بوش باقی نمانده، واشنگتن همچنان گرفتار جنگی درعراق است که مردم آمریکا مخالف آنند. علاوه بر این، برنامه های هسته ای ایران و کره شمالی نیز با وجود فشارهای واشنگتن به قوت خود تداوم دارد.
رئیس جمهوری آمریکا که درحال حاضر در تمامی جبهه ها درگیر شده، با تعصب و یک جانبه گرایی اعلام کرده است که درمورد عراق تغییراتی را نه در استراتژی، بلکه صرفا در تاکتیک های سیاست خارجی واشنگتن مد نظر قرار می دهد.
اما حال که دموکرات ها درانتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا به اکثریت دست یافته اند، اهرم فشار بیشتری را برای پیشبرد برنامه خود در زمینه یک تغییر جهت سیاسی، در اختیار دارند.
«کریستوفر پربل» مدیر مطالعات سیاست خارجی در «انستیتوی کاتو» گفت: استمرار روش فعلی از لحاظ سیاسی و یا استراتژیک، بیش از این گزینه مناسبی برای بوش نیست.
اگر چه بوش در امور سیاست خارجی از قدرت عمل قانونی زیادی برخوردار است، اما از این پس، دموکرات ها حتی از زمان ریاست جمهوری «بیل کلینتون» دموکرات نیز اعمال نفوذ بیشتری را عمدتا از طریق انجام تحقیقات کنگره و نظارت بر بودجه، به عمل می آورند.
علاوه بر این، احتمال دارد صفوف از هم پاشیده شده جمهوریخواهان هم فشار مضاعفی را برای اعمال رویکردی در زمینه خروج از عراق وارد کنند.
در حالی که انتخابات ریاست جمهوری آمریکا درسال 2008 میلادی دور از دیدرس نیست، مخالفان بوش در رده های بالای حزبی احتمالا از وی می خواهند که به ریزش آرای جمهوریخواهان به خاطر تلفات فزاینده نظامیان آمریکایی در عراق توجه کند.
اما بوش که به نگرش جهانی خود مبنی بر «دوست ما و یا دشمن ما» پایبند است، احتمالا همچنان سیاست های یک جانبه خود را درپی می گیرد.
«باب وودوارد» معاون سردبیر واشنگتن پست در کتاب خود از بوش نقل می کند که رئیس جمهوری آمریکا متعهد شده است به سیاست هایش درباره عراق ادامه دهد، حتی اگر تنها «لورا» همسرش و «بارنی» سگش با این سیاست ها موافقت کنند.
از سوی دیگر، همزمان با تشدید مشاجرات بر سر عراق، درخواست ها از دولتمردان آمریکایی برای گفت و گو با ایران وکره شمالی نیز احتمالاً با شدت بیشتری مطرح می شود.
تحلیلگران می گویند که شکست بوش به خاطر اجرای دکترینی بود که وی پس از حملات 11سپتامبر در زمینه انزوای برخی کشورها اعمال کرد.
«آنتونی کوردسمن» از «مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی» در واشنگتن گفت: رئیس جمهور تمایل دارد که حجم مشکلات فرارویش را انکار کند.
اقدام بوش در زمینه معرفی برخی کشورها به عنوان «محور شرارت» که درسخنرانی سالانه اش درسال 2002 صورت گرفت، قابل دفاع نیست. این سخنرانی که از نظر جامعه بین المللی به عنوان اظهاراتی خصمانه و جنگ طلبانه مورد انتقاد قرارگرفت، در واقع تاکیدی بر تغییر سیاست واشنگتن از مبارزه با «القاعده» به جنگ با عراق بود.
از زمان حمله به عراق درسال 2003، میلادی به نظر می رسد که هر مشکل بستری برای ایجاد سایر مشکلات بوده است. علاوه بر این ، کره شمالی و ایران نیز با وجود مخالفت های آمریکا، برنامه های هسته ای خود را پیگیری کرده اند.
به نظر می رسد که بوش چاره دیگری به غیر از کاهش احتمال استفاده از زور علیه ایران و کره شمالی ندارد. بی اعتمادی بین المللی به آمریکا که از حمله این کشور به عراق بدون تائید سازمان ملل ناشی می شود، تلاش های بوش را برای ایجاد یک اجماع بین المللی با شکست مواجه ساخته است.