روزنامهء آمریکایی «وال استریت ژورنال» روز پنجشنبه در گزارشی در صفحهء آنلاین خود تصریح کرد که سازمان همکاریهای شانگهای و رشد فعالیت آن، غرب را غافلگیر کرده است.
این روزنامهء وابسته به نومحافظهکاران آمریکا نوشته است: «برای اینکه قدرتهای هستهای را پیدا کنید به سازمان همکاریهای شانگهای نگاهی بیندازید. سران آن چین، روسیه، پاکستان و ایران هستند که با توجه به مواضع ضد آمریکایی آنها، مایهء نگرانی است». به نوشتهء وال استریت ژورنال، تا همین اواخر کشورهای غربی در خواب بودند و نگرانی از سازمان همکاریهای شانگهای نداشتند و دلایل آنها معقول بود. این سازمان اولین بار در سال 1996تاسیس شد و نام پنج کشور در شانگهای را داشت که شامل چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان بود.
این گروه بیشتر به منظور حل اختلافات مرزی و حل مشکلات گروههای اقلیت مثل اویغورها در چین تشکیل شده بود اما این سازمان خیلی سریع تغییر کرد.
سه سال بعد پنج کشور تصمیم گرفتند مبارزه با تروریسم را دستور کار خود قرار دهند و دلیل آنها معنا داشت.
وال استریت ژورنال نوشته است: «آسیایمرکزی مشکلاتی داشت. نپال شورشیانی داشت که دست به خونریزی میزدند. در سال 2001با پیوستن ازبکستان هدف آن تغییر کرد و برای مبارزه با تروریسم فعالیت کرد چرا که القاعده در ازبکستان خیلی فعال شده بود.»
به نوشتهء این روزنامهء آمریکا سال گذشته این نشست باز هم در اهداف خود تغییرات دیگری داد. مانور نظامی عظیم که بهطور عمده توسط چین تامین مالی شد با نام مأموریت صلح 2005برگزار گردید که بیانگر قدرت نظامی این سازمان بود. شرکتکنندگان در آن مانور بیانیهای دادند و از آمریکا خواستند پایگاههای نظامی خود را در ازبکستان تعطیل کند که نهایتائ آمریکا دست به این کار زد. وال استریت ژورنال نوشته است: «این موفقیت موجب شد «محمود احمدینژاد» رییس جمهور ایران را برای نشست امسال دعوت کنند تا فشار برای تغییر رفتار غرب با ایران را بخواهند.»چین این احتمال را که سازمان همکاری شانگهای قصد دارد مقابل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی «ناتو» در شرق باشد ،رد کرده است حتی اگر این هدف را هم داشته باشد سالهای بسیاری لازم دارد تا فنآوری و کارهای لازم را در این جهت انجام دهد. البته فروش تسلیحات این کشورها به یکدیگر میتواند این مساله را شدنی کند.
این روزنامهء آمریکایی افزوده است:«در واقع وزنهء سیاسی این سازمان است که سبب نگرانی آمریکا شده است.»پوتین رییس جمهور روسیه در یک مقاله که هفتهء گذشته در روسیه چاپ شد، این سازمان را سازمان نفوذ منطقه خطاب کرد. سازمان ملل هم یک دفتر رسمی در مقر این سازمان به آنها داده است.«توسعهء این سازمان امسال هند و افغانستان را هم به سمت خودکشانده و مغولستان به عنوان یک جمهوری دموکراتیک بین روسیه و چین فشرده میشود و فکر میکند که باید با دقت تحولات این سازمان را دنبال کند.» به نوشتهء وال استریت ژورنال، البته جدای از مسایل انرژی دلیل دیگری برای دهلینو و کابل دیده نمیشود تا به این سازمان ملحق شوند اما کشورهای دیگری چون بلاروس و رییس جمهوری آن «الکساندر لوکاشنکو» خیلی مایل است که به این سازمان ملحق شود و اینها از جمله دلایلی است که کنگرهء آمریکا باید به دقت برنامهء هستهای آمریکا و هند را زیر نظر بگیرد.
وال استریت ژورنال نوشته است:«نشست کنونی شانگهای نشان دیگری از این است که چین قصد دارد نفوذ خود را در کشورهای دیگر افزایش دهد درحالی که آمریکا و کشورهای آزاد دیگر، به آن توجه ندارند.»
به نوشتهء این روزنامه، روابط تجاری چین با کشورهای همسایه مثل ازبکستان شدیدائ افزایش یافته و روابط چین و روسیه هم اگرچه خیلی نزدیک نیست ولی برای کاهش نفوذ آمریکا در منطقهء آسیای میانه خوب است. وال استریت ژورنال مقالهء خود را با جملهای از «دونالد رامسفلد» به پایان برده که گفته است: «سازمانی که هدف خود را مبارزه با تروریسم میداند، وقتی از کشوری مثل ایران دعوت میکند، نشان میدهد که مقاصد دیگری در سر دارد.»