لیلا ثقفی
نشست خبری نخستین سمینار بین المللی «نمایش و دین» صبح دوشنبه یازدهم دی ماه با حضور دبیر سمینار و نمایندگان رسانه های گروهی در محل تالار امیرخانی خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست مجید سرسنگی در خصوص هدف برگزاری این سمینار گفت: در راستای برنامه های دفتر انتشارات و پژوهش مرکز هنرهای نمایشی، برگزاری سمینارهای داخلی و بین المللی در سال 85 مورد توجه قرار گرفت و با توجه به تغییر رویکرد فرهنگ و هنر بعد از انقلاب سعی شد پیوندی بین نمایش و دین برقرار و از مبانی نظری دینی در حوزه نمایش استفاده کنیم.
دبیر سمینار بین المللی نمایش و دین در ادامه افزود: تا امروز کارهای خوبی در این رابطه انجام شده، ولی جنبه تئوریک آن به خوبی شکل نگرفته و نتوانسته ایم تعریفی درست از نمایش دینی ارائه کنیم و با نوعی سرگشتگی تعریفی در نمایش دینی درگیر بوده ایم. به همین منظور اولین سمینار بین المللی «نمایش و دین» به منظور دستیابی به مبنای نظری و منابع مهم علمی برای اصحاب نمایش برگزار خواهد شد.
سرسنگی همچنین در خصوص شروع به کار دبیرخانه جشنواره گفت: کارهای اجرایی سمینار از اسفند 84 آغاز و فراخوان آن از طریق مراکز و مراجع بین المللی به تمام کشورهای دنیا ارسال شد. در ابتدای شروع سمینار از آنجا که اولین تجربه بین المللی کشور بود از میزان مشارکت محققین و پژوهشگران نگران بودیم، ولی شرکت کنندگان و کیفیت مقالات این نگرانی را برطرف کرد.
مقالات رسیده
سرسنگی به تعداد مقالات ارائه شده به دبیرخانه جشنواره اشاره کرد و گفت: در بخش ایران 30 خلاصه مقاله و در بخش بین الملل 110 خلاصه مقاله از کشورهای مختلف به دبیرخانه ارسال شده است. آلمان با 01 مقاله، آمریکا 22 مقاله، مصر، سودان و دانمارک هر کدام دو مقاله، آفریقای جنوبی 10 مقاله، پاکستان و ونزوئلا با چهار مقاله، ژاپن، کانادا و ترکیه هر کدام با پنج مقاله، انگلستان هفت مقاله، اندونزی، هلند، نیجریه، ایرلند و سوئیس هر کدام با سه مقاله در سمینار حضور خواهند داشت.
دبیر سمینار نمایش و دین تصریح کرد: مقالات در دو کمیته داوری داخلی و بین المللی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت در بخش داخلی 12 مقاله برای ارائه در سمینار و پنج مقاله برای چاپ در کتاب مجموعه مقالات سمینار، در بخش بین الملل نیز 12 مقاله برای ارائه و 23 مقاله برای چاپ در نظر گرفته شد.
وی اظهار داشت: در کنار بخش اصلی سمینار که روزهای 16 و 17 دی ماه در خانه هنرمندان برگزار می شود، کتاب خلاصه مقالات به دو زبان فارسی و انگلیسی ارائه خواهد شد. در روزهای برگزاری سمینار به منظور آشنایی بیشتر محققین خارجی گونه هایی از نمایش های آئینی و مذهبی در معرض دید شرکت کنندگان در سمینار قرار خواهد گرفت.
سخنرانی محققان خارجی در سمینار
در این سمینار دو روزه کریستوفراینس از کانادا درباره نقش مفاهیم دین بنیاد در خلق درام، سم ولز از انگلستان درباره نمایش نیایش و نیایش نمایش صبح روز 16 دی ماه سخنرانی خواهند کرد.
در بعدازظهر همین روز نیز ساعت 14، پیتر چلکوفسکی از آمریکا درباره نخل، تعزیه، تاجه، مراسم تدفین یا تدفین مراسم سخنرانی کرده و ساعت 15:40 کلاوس هوفمان از آلمان درباره ابعاد معنوی و دینی تئاتر معاصر اروپا صحبت می کند.
همچنین در این روز فرح یگانه با موضوع بررسی تعزیه طبق مدل رویداد تئاتری، ابوالفضل حری با موضوع نمایش دینی و نقش تماشاگر، جهانشیر یاراحمدی با موضوع روضه خوانی به مثابه یک نظام نمایشی، رحمت امینی با موضوع بررسی تاثیرات متقابل نمایش های مذهبی و تئاتر معاصر ایران بر یکدیگر و فرهاد مهندس پور با موضوع روایت حماسی و روایت دین ایرانی سخنرانی خواهند کرد.
روسای جلسات در روز اول سمینار محمدرضا خاکی، نصرالله قادری، فرزان سجودی خواهند بود.
تعداد 59 مقاله از سوی محققین خارجی و تعداد 52 مقاله از سوی پژوهشگران داخلی به این سمینار ارسال شده است. داوران بخش بین الملل عبارتند از پرفسور فرهاد ناظرزاده کرمانی (ایران)، پرفسور ماروین کارلسون (آمریکا) و پرفسور راوی چاتورودی (هند). داوران بخش مقالات داخلی هم فرزان سجودی، محمدعلی خبری و نصراله قادری (اعضا شورای پژوهش اداره کل هنرهای نمایشی) بوده اند.
استقبال جهانی
دکتر مجید سرسنگی، دبیر سمینار، درباره کم و کیف برگزاری سمینار و اهداف آن گفت: با توجه به اینکه کشور ما واجد پشتوانه قوی فرهنگی و خصوصا مبانی نظری و نمونه های منحصر به فرد نمایش دینی است، می تواند محور اصلی برگزاری سمینارها و گردهمایی هایی از این دست، نه تنها در منطقه، بلکه در سراسر جهان باشد.
وی میزان استقبال محققان ایرانی و خارجی را از سمینار نمایش و دین چشمگیر خواند و افزود: تا پایان مهلت ارسال خلاصه مقالات، 24 خلاصه مقاله از سوی پژوهشگران ایرانی و 57 خلاصه از سوی محققان سایر کشورها به دبیرخانه سمینار ارسال شده که از نظر کمی در نوع خود بی نظیر است.
سرسنگی همچنین در خصوص کیفیت مقالات سمینار نمایش و دین گفت: کیفیت مقالات این سمینار باید از سوی استادان و مخاطبان مورد ارزیابی قرار گیرد، اما باید اعلام کنم تعداد قابل توجهی از نام آشناترین و برجسته ترین محققان تئاتر جهان برای حضور در این سمینار و ارائه مقاله تقاضا داده اند که قطعا این امر و حضور این پژوهشگران توانمند تاثیری جدی در کیفیت بالای سمینار خواهد داشت.
هیئت داوران
این مدرس تئاتر درباره ترکیب هیئت داوران سمینار «نمایش و دین»گفت: «داوران مقالات خارجی این سمینار ترکیبی بین المللی دارند و شامل فرهاد ناظرزاده کرمانی مدرس تئاتر، ماروین کارلسون مدرس تئاتر دانشگاه نیویورک و راوی چاتورودی مدرس تئاتر دانشگاه راجستان هند هستند. مقالات ارسال شده از سوی محققان داخلی نیز توسط اعضای شورای پژوهش اداره کل هنرهای نمایشی مرکب از فرزان سجودی، نصراله قادری و محمدعلی خبری مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
سرسنگی در پایان از حضور سردبیران مطرح مجلات ویژه نمایش و دین دنیا در این سمینار خبر داد.
نخستین سمینار بین المللی «نمایش و دین» روزهای 16 و 17 دی ماه در محل خانه هنرمندان ایران برگزار می شود و استفاده از برنامه های این سمینار برای عموم علاقمندان آزاد است.