سینا اطهری
بسیاری می پرسند اگر آمریکا و هم کیشان آن ایران را تحریم کنند بسیاری از سرمایه گذاران خارجی چه خواهند کرد. حال آنکه پاسخ این پرسش را خود شرکت های سرمایه گذار داده اند و آمریکا را هم اکنون به دست و پا انداخته اند.
دو گروه صنعتی هند (شرکت های تاتا استیل و اساپارس) برای تولید پنج میلیون تن فولاد و مواد اولیه این محصول در ایران، با تهران قرارداد امضاء کردند.
قرارداد طرح توسعه فازهای 13 و 14 میدان گازی پارس جنوبی به عنوان بزرگترین طرح این میدان ازنظر سرمایه گذاری و میزان گاز تبدیلی به ال.ان.جی به ارزش تقریبی 10میلیارد دلار در دو بخش پایین و بالا دستی به امضا رسید.
فرانس پرس: آمریکا نسبت به سرمایه گذاری چندمیلیارد دلاری گروه های نفتی انگلیسی هلندی رویال داچ شل و اسپانیایی رپسول در ایران واکنش منفی نشان داد.
بی بی سی، هم اعلام کرد: به دنبال توافق سه جانبه ایران، هند و پاکستان بر سر نحوه قیمت گذاری گاز صادراتی ایران، تهران د رعرصه دیپلماتیک اقتصادی وارد عرصه جدیدی شد.
این خبرها و گزارش ها بسیاری از حقایق و البته دشمنی ها را برضد ایران نشان می دهد اما واقعیت آن است گرایش اخیر برخی از شرکت های اروپایی و آسیایی برای سرمایه گذاری در ایران نشان از اهمیت جایگاه اقتصادی ایران در منطقه دارد زیرا ایران به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای جهان در بخش ذخایر نفت و گاز، جایگاه مناسبی برای سرمایه گذاری محسوب می شود.
اما در پی موفقیت آمریکا در تصویب قطعنامه ضدایرانی 1737 در شورای امنیت سازمان ملل بسیاری از تحلیل گران غربی بی توجه به جایگاه ایران براین باور بودند که این قطعنامه در سایه طرح تحریم آمریکا علیه ایران که قدمتی چندساله دارد می تواند اقتصاد ایران را فلج کرده و تهران را در عرصه بین المللی منزوی سازد!
اما این سیاست نه تنها ایران را در موضع تدافعی قرار نداد بلکه شرکت های بزرگ جهان به ویژه شرکت های وابسته به کشورهای دوست آمریکا را نیز نتوانست از توجه به جایگاه استراتژیک ایران در اقتصاد جهانی و منطقه ای دور سازد. در این راه حتی تأکیدهای مکرر مقامات اقتصادی و سیاسی جهان مبنی بر ضرورت توجه به نقش اساسی ایران در صلح منطقه ای نشان می دهد اهمیت جایگاه اقتصادی و سیاسی ایران نیز همچنان قابل توجه است.
در این میان انعقاد قرارداد توسعه مراحل 13 و 14 پارس جنوبی که یکی از طرح های بسیار بزرگ جهان به شمار می رود، مقامات واشنگتن را بدجور در مخمصه انداخته است.
آمریکا هشدار داده است این شرکت ها را به علت زیرپا گذاشتن قوانین امریکا مجازات خواهد کرد!
میدان گازی پارس جنوبی یکی از بزرگترین منابع گازی مستقل جهان است که بر روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس و به فاصله 105کیلومتری ساحل جنوبی ایران قرار دارد.
مساحت این میدان 9700کیلومترمربع و سهم ایران از این منبع بزرگ گازی 3700کیلومتر مربع است.
ذخیره گاز این بخش از میدان 14تریلیون مترمکعب گاز به همراه 18 میلیارد بشکه میعانات گازی است که حدود 8درصد از کل گاز جهان و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور را شامل می شود.
در اجرای طرح های توسعه ای این میدان 28 فاز درنظر گرفته شده است که هم اکنون 5 فاز آن به مرحله تولید رسیده است.
ارزش تولیدات حاصل از پنج مرحله تولیدی میدان گازی پارس جنوبی در یک سال گذشته 14میلیارد دلار بود که 2میلیارد دلار آن صرف بازپرداخت هزینه قراردادهای توسعه آن شد.
همچنین از 5 مرحله بهره برداری شده میدان گازی پارس جنوبی در یک سال گذشته 40میلیارد مترمکعب گاز شیرین برداشت، تصفیه و به شبکه سراسری گاز کشور تزریق و از 205میلیون بشکه مایعات گازی تولیدشده 200میلیون بشکه آن به ارزش 10میلیارد دلار صادر شده است.
با اجرای طرح های توسعه فازهای 6 تا 10که با سرعت قابل توجهی در حال انجام است پیش بینی می شود این فازها تا سال آینده به بهره برداری نهایی برسد.
همچنین مناقصه مراحل توسعه 19 تا 21 میدان پارس جنوبی برگزار و آگهی مناقصه مراحل 22 تا 24 منتشر شده است ضمن آن که با امضای قرارداد مراحل 19 تا 21 تا پایان سال جاری و بقیه مراحل تا پایان سال آینده قراردادهای توسعه این میدان تکمیل می شود.
الجزیره هم در این باره گزارش داد قرارداد جدیدی که تهران با شرکت های رپسول اسپانیا و رویال داچ شل برای تولید گاز طبیعی مایع در جنوب ایران امضا کرده است سیلی به صورت واشنگتن بود که تلاش می کند شرکای اروپایی اش را برای اجرای تحریم ها علیه ایران ترغیب کند و حتی گاهی آنان را به این منظور تحت فشار قرار می دهد.
ارزش این قرارداد که بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت های رپسول و شل امضا شد حدود ده میلیارد دلار تخمین زده می شود که چهار میلیارد و سیصدمیلیون دلار صرف بهره برداری از منابع گاز و حدود پنج میلیارد و هفتصد میلیون دلار نیز صرف احداث یک واحد تولید گاز طبیعی مایع خواهد شد.
این طرح شامل احداث کارخانه ای برای تولید گاز مایع و اسکله صدور آن با هزینه دو و نیم میلیارد دلار و اختصاص یک میلیارد و هشتصد میلیون دلار به تأسیسات زیربنایی می شود. قرار است صادرات گاز حاصل از اجرای این قراداد بین سال های 2011 و 2012 آغاز شود.
طبق این قرارداد، هریک از شرکت های رپسول و شل بیست و پنج درصد این طرح را که هدفش تولید شانزده میلیون تن گاز طبیعی مایع است دراختیار خواهد داشت.
امضای این قرارداد درآمدهای بیشتری نصیب اقتصاد ایران خواهد کرد که هم اکنون حدود پنجاه میلیارد دلار در سال از محل صادرات نفت کسب درآمد می کند.
واکنش آمریکا به قرارداد شرکت های داچ شل و رپسول و گروه های صنعتی هند در شرایطی است که این کشور با پی بردن به بی اثر بودن یا کم اثر بودن طرح به اصطلاح تحریم و مفاد قطعنامه 1737 رویکرد نوینی را در برخورد با ایران آغاز کرده است، رویکردی که پایه های شکننده آن تهدید ایران به همراه در پیش گرفتن سیاست جنگ روانی در زوایای مختلف است.