کاوه شجاعی
دموکراتها برگشتهاند. نانسی پلوسی اولین زن رئیسمجلس در تاریخ ایالاتمتحده در جشن افتتاح کنگره میگوید:«امروز ما مسیر کشورمان را عوض میکنیم.» روز پنجشنبه و با آغاز به کار کنگره جدید دموکراتها تجربه تلخ 12 سال در اقلیت بودن را به تاریخ سپردند. بیبیسی گزارش داد: چالش کنگره با کاخ سفید آغاز میشود. تحلیلگر آسوشیتدپرس نوشت:بوش دو سال آخر را به راحتی سپری نخواهد کرد. از سال 1994 تاکنون دموکراتها کنترل کنگره را در دست نگرفته بودند.
دموکراتها در اولین روز اکثریت، عراق را فراموش نکردند. هم نانسی پلوسی و هم هری رید رهبر اکثریت در سنا از نظمی جدید سیاسی سخن گفتند که با دیدگاههای دولت جورج بوش در چالش است.
رید گفت: در حال حاضر مهمترین هدف ما یافتن راهی برای تمام کردن جنگ خودسرانه عراق است. وظیفه رئیسجمهوری به پایان رساندن ماموریت در عراق است و ما هر کاری خواهیم کرد تا مطمئن شویم او این را به خوبی انجام میدهد.
دموکراتها حتی پیش از پیروزی در انتخابات گفته بودند که بر بوش فشار میآورند تا عقبنشینی مرحلهای از عراق را آغاز کند. پلوسی گفت:مردم آمریکا در انتخابات به جنگی بدون پایان «نه» گفتند. پلوسی که از این پس خانم رئیس لقب میگیرد تاکید کرد: عراقیها برای دفاع از خودشان باید بیشتر تلاش کنند.
در سنا میچ مک کانل از کنتاکی رهبری اقلیت جمهوریخواهان را بر عهده گرفت. او در سخنرانیاش اعلام کرد:امروز باید برخورد حزبی بر سر اصول اساسی را کنار بگذاریم. ما میتوانیم بر سر مسائلی چون امنیت اجتماعی، مهاجرت یا حداقل دستمزد همکاری نزدیکی داشته باشیم.
صد ساعت اول
پلوسی پیش از آغاز به کار رسمی کنگره مانیفست صد ساعت اولیه حضور دموکراتها در قوه مقننه را منتشر کرده بود. مبارزه با فساد، تلاش برای افزایش حداقل دستمزد، افزایش بودجه تحقیقات در مورد سلولهای بنیادی، کاهش بهای بعضی از داروها و مقابله با اعطای سوبسیدهای دولتی به شرکتهای بزرگ نفتی مهمترین اولویتهای صد ساعت اول دموکراتها به شمار میآیند.
پلوسی روز پنج شنبه قول داد کنگره را از آلودگی پاک کند و گفت: «یک زن میتواند اینجا را تمیز کند.» اشاره او به فساد فراگیری بود که چند سال اخیر کنگره را درگیر خود کرده است.
آسوشیتدپرس گزارش داد: موضوعات حساسی چون تحقیق درباره سلولهای بنیادی یا کاهش قیمتها بدون شک با مخالفت شدید جمهوریخواهان و جورج بوش روبهرو خواهد شد.
با این حال مسائلی وجود دارند که بوش و پلوسی بر سر آنها به توافق خواهند رسید. یکی از اینها مساله حداقل دستمزد است. دموکراتها میخواهند حداقل دستمزد افزایش یابد و رئیسجمهوری که هیچگاه نگران پول نیست بدون شک با آن موافق خواهد بود.
اصلاحات در امور مهاجراتی هم جزو همین دسته به شمار میآید. جمهوریخواهان پیش از این با تلاش بوش برای پذیرش بیش از 10 میلیون مهاجر غیرقانونی مخالفت کرده بودند. رئیس جمهوری آمریکا که چندین بار گفته مکزیکیها را دوست دارد در مورد امور مهاجرتی بیشتر دموکرات محسوب میشود.
مساله خدمات درمانی هم بسیار حساس است. هزینه خدمات درمانی در ایالات متحده بسیار بالا است و شرکتهای خصوصی که وظیفه بیمه کردن کارمندانشان را بر عهده دارند بیشترین ضربه را از این امر میخورند. آنها توانایی پرداخت هزینه بیمههای درمانی را ندارند و سازمانی باید این امر را بر عهده بگیرد. خبرنگار بیبیسی در واشنگتن گزارش میدهد: اگر جورج بوش و دموکراتها بر سر بیمه خدمات درمانی به تفاهم برسند کار بزرگی را انجام دادهاند. با این حال جمهوریخواهان و محافظهکاران نزدیک به بوش بهشدت با این امر مخالفند. آنها گفتهاند چنین اقدامی تا پایان دوره بوش عملی نخواهد شد.
کنگره دموکرات و سیاست خارجی
به عقیده رابرت مک موهان از شورای روابط خارجی آمریکا یک کنگره دموکرات بر اموری چون اصلاحات مهاجرتی یا تجارت بینالمللی تاثیر مستقیم میگذارد اما در حزب پیروز انتخابات بر سر عراق شکاف وجود دارد و البته هنوز ابتکار عمل در امور سیاست خارجی در دست قوه مجریه است. دموکراتها که ریاست کمیتههای اصلی و فرعی در کنگره را بر عهده دارند میتوانند پروندههای تحقیق در مورد تصمیمهای دولت بوش را به جریان بیندازند.
در طول سالهایی که جمهوریخواهان کنگره را در اختیار داشتند تحقیق و تفحص در امور سیاست خارجی بهندرت صورت میگرفت. نورمن اورنستین و توماس من در آخرین شماره نشریه فارین افیرز مینویسند:آغاز دوباره تحقیقات میتواند صدای انتقادیاش در امور سیاست خارجی را به دست آورد. به اعتقاد تحلیلگران این مجله 6 سال انحصارطلبی دولت بوش و موافقت جمهوریخواهان با آن باعث شده کنگره در امور سیاست خارجی بسیار ضعیف و کم جان شود.
حاشیههای روز افتتاح
صد و دهمین کنگره آمریکا به جز اولین زن رئیس مجلس «نخستین» دیگری هم دارد. برای اولین بار در طول تاریخ آمریکا یکی از نمایندگان به جای کتاب مقدس به قرآن قسم خورد.
طبق یک سنت قدیمی، قانونگذاران در اولین روز حضور فرزندان خود را به کنگره آورده بودند و نانسی پلوسی به همراه نوهاش ریاست مجلس را بر عهده داشت.
بیل کلینتون در جایگاه تماشاچیان حضور داشت تا مراسم قسم خوردن همسرش هیلاری را از نزدیک مشاهده کند. او برای دومین بار از نیویورک سناتور میشود. بیل کلینتون به خبرنگاری که درباره احتمال کاندیدا شدن هیلاری در انتخابات ریاستجمهوری پرسیده بود، پاسخ داد: امروز نمیخواهم در این باره صحبت کنم.
جان بوئهنر رهبر جدید اقلیت جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان چکش چوبی - نماد قدرت رئیس مجلس - را به پلوسی تحویل داد. او گفت: چه جمهوریخواه باشید و چه دموکرات یا مستقل، امروز به خاطر اولین روزی که یک زن رئیس مجلس میشود روز جشن است. پلوسی هم گفت: این لحظه برای زنان آمریکایی تاریخی است. من این چکش را به خاطر روح مشارکت و نه تحزب میپذیرم.
در این دوره کنگره 86 زن حضور دارند. این در ایالات متحده رکوردی تاریخی محسوب میشود.