امنیت بدون اشغالگران

ناصر بهرامی‌راد
نزدیک به یک و نیم میلیون نفر از زائران عزادار حضرت سیدالشهداء(ع)که روز عاشورا در کربلای معلا به سوگواری برای آن حضرت پرداختند، برای نخستین بار طی سال های اشغال عراق، با قتل عام در یک عملیات تروریستی مواجه نشدند؛ اگرچه شیعیان سوگوار عراقی امسال نیز بیش از 30 شهید و دهها مجروح را در خانقین و دورمندلی تقدیم نهضت خونین حسینی کردند.
امنیتی که عاشورای امسال برای زائران حرم سالار شهیدان فراهم شد، بیش از هر چیز مدیون عزم قاطع دولت نوری المالکی برای فائق آمدن بر مشکلات داخلی و منطقه ای کشورش بود؛ کاری که با وجود افزایش 21 هزار نیروی نظامی آمریکایی به بیش از یکصد و چهل هزار نیروی قبلی این کشور، حتی در حومه بغداد هم صورت نگرفت. اراده دولت، پلیس و نیروهای امنیتی عراق که بخصوص پس از اعدام دیکتاتور پیشین این کشور در قالب مجموعه ای از اقدامات سیاسی، اطلاعاتی و نظامی بروز یافت، موجب گردید تا میانگین شهدای عملیات های تروریستی در روزهای تاسوعا و عاشورای امسال نسبت به سال های قبل از حدود یکصد شهید به کمتر از سی شهید کاهش پیدا کند. مهمترین گامی که دولت نوری المالکی در این زمینه برداشت، عملیات نظامی بزرگی بود که از شب تاسوعا علیه تروریست های وابسته به گروه جندالسماء در نزدیکی نجف اشرف انجام شد و طی آن «سامرابوقمر» رئیس این گروه به همراه بیش از 300تروریست دیگر کشته، حدود 200 نفرشان زخمی و نزدیک به 200 تن دیگر دستگیر شدند. این گروه تروریستی که از بعثی های عراقی، عناصر القاعده و اتباع برخی کشورهای دیگر تشکیل شده، از اوایل ماه محرم تعداد زیادی از نیروهایش را در استان نجف مستقر ساخته بود و قصد داشت همزمان با تاسوعای حسینی با انجام یک عملیات گسترده تروریستی، فجایع بزرگ دیگری بیافریند که هتک حرمت حرم امیرالمؤمنین(ع)، شهادت مراجع دینی و کشتار گروه های مختلف عزادار از آن جمله باشد. حمله پیشگیرانه نیروهای امنیتی که با کار گسترده اطلاعاتی و طراحی حساب شده و بوسیله نیروهای زبده عراقی صورت گرفت، علاوه بر تأمین امنیت شیعیان عزادار و دیگر اتباع این کشور، اقتدار دولت ملی عراق به ریاست نخست وزیر شیعه را نیز به رخ کشید.
دولت نوری المالکی در شرایطی به این قدرت نمایی دست زد که اشغالگران آمریکایی نه تنها بنای همراهی با او در برقراری امنیت و تسلط بر اوضاع را ندارند، بلکه حتی قادر به تأمین امنیت نیروهای نظامی خودشان هم نیستند. در همین روزهای اخیر چهار سرباز آمریکایی به دست افراد مسلحی که یونیفورم و سلاح های مانند آنها را داشتند و به انگلیسی صحبت می کردند، ربوده و سپس کشته شدند. علاوه بر آن مقامات بعضی کشورهای همسایه طی هفته های گذشته به بهانه جلوگیری از گسترش درگیری های فرقه ای، دولت عراق را زیر فشار گذاشته بودند تا نتواند برخورد محکمی با تروریست ها داشته باشد.
اما قاطعیت دولت عراق در مواجهه با تروریسم در داخل این کشور با استقبال و همراهی سه طیف اصلی یعنی مراجع تقلید و شیعیان، کردها و اهل سنت مواجه شد و نشان داد دغدغه های المالکی از مسائل داخلی کشورش به صورتی روزافزون در حال کاهش است.
واکنش رئیس جمهور آمریکا و سایر مقامات این کشور به اعمال اقتدار از سوی دولت قانونی عراق بر خلاف روال جاری دوران اشغالگری، بیشتر گام به عقب برداشتن تلقی شد. آنها طی این دوره و بویژه پس از اعلام استراتژی جدید جرج بوش مبنی بر افزایش شمار نظامیان در عراق، به جای مواجهه با تروریسم ترجیح می دادند مقابله با آنچه راکه خودشان گسترش نفوذ همسایگان و بخصوص جمهوری اسلامی ایران در این کشور می نامند، در دستور کار قرار دهند و در این راه تا حد بازداشت دیپلمات های ایرانی و ایجاد اصطکاک با دولت عراق نیز پیش رفتند. اما در روزهای اخیر تغییر لحن بوش، رایس و دیگر مقامات کاخ سفید نسبت به ایران و سکوت در برابر اقدامات ضد تروریستی دولت مالکی نشان داد که صحنه داخلی عراق به هیچ وجه طبق خواست آمریکایی ها پیش نمی رود و آنها جز پذیرفتن واقعیات چاره دیگری ندارند. دولت عراق به رغم مداخلات گسترده نظامیان اشغالگر، تفرقه افکنی بعضی کشورهای عرب متحد آمریکا، و مشکلات قومی و مذهبی داخلی تصمیم گرفته تا با همکاری همسایگان خیرخواه بر اوضاع مسلط شود و زمینه های عملی خروج اشغالگران را بسرعت مهیا سازد. همکاری مفید و سازنده ایران در این روند نقشی بی نهایت تعیین کننده دارد، و این همان چیزی است که ستون های کاخ سفید را می لرزاند، اما این که برای جلوگیری از این پروسه راهی هم وجود دارد یا نه، پرسش بی پاسخ تاریخی را فراروی دولت جرج بوش رقم می زند. از دو هفته پیش که به اصطلاح استراتژی جدید بوش اعلام و اجرای آن بلافاصله آغاز شد، موج ایراد اتهامات واهی علیه ایران و تهدیدهای رنگارنگ علیه آن نیز خود را نشان داد، اما در برابر مصاحبه روز دوشنبه سفیر ایران در عراق با نیویورک تایمز که از همکاری ها و کمک های جدید نظامی، انتظامی، امنیتی و بخصوص اقتصادی دو کشور تا حد تأسیس شعبات بانک های ایرانی در بغداد و دیگر شهرهای عراق خبر می داد، سخنگوی کاخ سفید تنها توانست این را بگوید که: ما از نقش سازنده ایران در منطقه استقبال می کنیم و قطعاً دستمان را برای روابطی بسیار گرمتر و سازنده تر دراز کرده‌ایم.