هالیوود و بحران اقتصادی غرب

حسین رضایی
سینمای آمریکا یکی از پر هزینه ترین دستگاه های این کشور است. هرچند آثار هالیوود برگشت سرمایه قابل توجهی دارند، اما به هرحال وقتی آمریکا، مثل سایر کشورهای غربی، اسیر بحران اقتصادی می شود، هالیوود نیز از آن تأثیر می پذیرد.
بحران اقتصادی و رقابت سخت دیگر ایالت های آمریکا باعث شده میزان ساخت تولیدات سینمایی در لس آنجلس مرکز فیلمسازی این کشور به پائین ترین سطح برسد.
لس آنجلس تایمز اعلام کرد، استودیوهای فیلمسازی، کاهش پروژه های سینمایی و تعداد کارمندان را در دستور کار قرار داده اند. کاهش فروش نسخه هایDVD، کاهش درآمدهای حاصل از آگهی های تبلیغاتی تلویزیونی و کاهش منابع مالی دلایل اتخاذ چنین تصمیم هایی ذکر شده است.
کاهش بودجه تولید آگهی های تبلیغاتی باعث شده سازندگان این فیلم ها کمتر از قبل فعال باشند. برابر با آمار اداره کاریابی کالیفرنیا تنها در ماه ژانویه22 هزار فرصت شغلی معادل حدود 10درصد نیروی کار در صنعت سرگرمی از دست رفته است.
تازه ترین شاخص از تأثیر بحران اقتصادی آمریکا بر هالیوود، تعداد درخواست ها برای فیلمبرداری در شهر لس آنجلس است. برابر با جدیدترین آمار منتشر شده میزان درخواست ها برای فیلمبرداری تولیدات سینمایی در این شهر، در سه ماه اول سال 2009 در مقایسه با پارسال 56درصد کمتر بوده است.
تعداد تولیدات تبلیغاتی نیز 34درصد کمتر شده است. برابر با این گزارش امسال تنها پنج فیلم استودیویی مهم در لس آنجلس فیلمبرداری می شود، درحالی که پارسال 15فیلم در این شهر فیلمبرداری شد.
بخشی از این کاهش به خاطر تلاش دیگر ایالت های آمریکا برای مشارکت در معامله های سودآور صنعت فیلمسازی از طریق مشوق های مالیاتی است. به این ترتیب استودیوهای فیلمسازی ترجیح می دهند با تولید پروژه های خود در خارج از لس آنجلس کار را ارزان تر تمام کنند.
کوین کلودن از مؤسسه اقتصادی میلکن در این باره گفت: تلفیقی از سرمایه گذاری های محدود شده، بودجه های کاهش یافته استودیو ها و کاهش بودجه فیلم های تبلیغاتی، همزمان به هالیوود هجوم آورده و نتیجه کار کاهش تولید و از دست رفتن فرصت های شغلی است.
توسل به فیلم‌های خشن و غیراخلاقی
هالیوود که فارغ از تشدید بحران اقتصادی با تولید انبوه آثار سطحی که برگرفته از مضامین خشن و غیراخلاقی است گرفتار ریزش شدید مخاطب در داخل و خارج آمریکا شده است، به دلیل فقر موضوع با چالش جدی نیز روبه رو است.
راه فیروزه به نقل از آی ام دی بی گزارش داد، درحالی که فصل تابستان به عنوان زمان پرفروشترین فیلم های هالیوود محسوب می شود، امسال تنها فیلم هایی توانسته اند در صدر فروش قرار گیرند که دنباله ای بر یک اثر دیگر هستند.
براساس این گزارش، فیلم کمدی «شبی در موزه2» توانسته در میان بسیاری از فیلم های تازه ساخته در صدر جدول فروش قرار گیرد که هجمه ای کمدی با استفاده از جلوه های رایانه ای است.
فیلم دوم جدول فروش نیز قسمت چهارم ترمیناتور است که از ادامه ساخت این فیلم بر سه اثر قبلی حکایت می کند.
پیش از این نیز فیلم هایی چون «سریع و آتشی4» و «مردان ایکس4» آثاری بودند که بیش از فیلم های ابتکاری مورد توجه قرار گرفته بودند. این اتفاق که نشانگر فقر شدید موضوعی در سینمای هالیوود است، دست اندرکاران صنعت فیلم آمریکا را در کنار شدت گرفتن بحران مالی در این کشور نگران کرده است. نزول معیار سنجش و داوری آثار هنری در غرب بویژه در آمریکا همپای تولید و عرضه فیلم های سطحی کمپانی های فیلمسازی و شبکه های تلویزیونی، چهره نشان داد.
تولید و عرضه فیلم های خشن در سینمای آمریکا به عنوان الگوی نامطلوب برای انجام جرم و جنایت در جامعه غرب به شمار می رود و نمایش این دست آثار موجی از نگرانی و التهاب را در میان خانواده ها در جوامع یاد شده به وجود آورده است.
آماده سازی فیلم «اره6» توسط «کوین گروترد» برای نمایش در ماه اکتبر سالجاری میلادی، بر نگرانی سازمان ها و نهادهای مدنی در آمریکا و کشورهای اروپایی افزوده است.
در این فیلم که حاوی داستانی سراسر خشونت آمیز با چاشنی دلهره است و در ادامه روایت های آثار ساخته شده قبلی است، شوآن اسمیت، تابین بل و تاندرا هوارد بازی کرده اند.
این درحالی است که شکست قسمت پنجم این فیلم در سال گذشته نشان از عدم رویکرد و استقبال مخاطبان از این آثار دارد.
اره با نمایش خشن ترین و غیرانسانی ترین صحنه های ممکن به عنوان اثری که با مخالفت کلیسای کاتولیک نیز روبه رو شده است، شناخته می شود.
از سوی دیگر اصرار سینمای هالیوود برای ساخت این گونه آثار هشدار انجمن روانشناسان و حمایت از کودکان را نیز دربر داشته است.
به اعتقاد صاحب نظران اجتماعی، بسیاری از جنایات رخ داده در آمریکا با الگوبرداری از روی این قبیل آثار روی می دهد، اما نگاه صرف تجاری هالیوود بی اعتنا به این نگرانی هاست.
در همین حال پایین آمدن سطح سلیقه رسانه های آمریکایی بار دیگر در جریان مراسم اهدای جوایز شبکه تلویزیونی ام تی وی مشاهده شد. این شبکه تلویزیونی جایزه بهترین اثر سینمایی سال خود را به فیلمی سطحی با عنوان «گرگ و میش» اهدا کرد که اثری تین ایجری و با داستانی برگرفته از قصه دراکولاست.
اهدای این جایزه درحالی صورت گرفته که پیشتر بسیاری از منتقدان سینمای مستقل آمریکا، اقتباس های سینمایی از روی داستان های «استفانی میر» نویسنده کتابی که این فیلم براساس آن ساخته شده را موجب کاهش سطح هنری سینمای این کشور عنوان کردند.
ام تی وی که از آن به عنوان یکی از شبکه های متمول غربی نام می برند به تازگی با نفوذ در برخی کشورها از جمله کشورهای عربی و آسیای شرقی درصدد اشاعه فرهنگ آمریکایی با تولید و عرضه فیلم های سطحی است.
کتاب‌های محبوب کودکان؛ راهی دیگر
لس آنجلس تایمز نیز در گزارشی درباره تأثیر بحران اقتصادی غرب بر هالیوود نوشت: با توجه به بحران اقتصادی و کمتر شدن استقبال مردم از سینما، هالیوود که مدت هاست در تلاش است تا با استفاده از فیلم های مورد علاقه نوجوانان سینماها را پر کند، این بار دست به دامان داستان های کلاسیک محبوب کودکان شده است تا با اقتباس از آنها فیلم هایی بسازد که خانواده ها را مجدداً به سینما بکشاند.
در سال 2011 آخرین قسمت از فیلم «هری پاتر» به روی پرده می رود و کمپانی های فیلم سازی در جستجوی جایگزینی برای آن هستند که بتواند در این بحران اقتصادی خانواده ها را به سینماها بکشاند. چندی پیش مسئولان کمپانی های «سونی» و «پارامونت» و مدیران بازاریابی فیلم از سراسر جهان در اتاق کنفرانس شرکت سونی گرد هم آمدند تا درباره ساختن اقتباسی سینمایی از مجموعه کمیک استریپ«تن تن» مشورت کنند. آن ها امیدوار بودند تا با ساخت فیلمی به کارگردانی «استیون اسپیلبرگ» و تهیه کنندگی «پیتر جکسون» از این کمیک استریپ محبوب که هشتاد سال پیش توسط «هرژه» هنرمند بلژیکی خلق شده، بتوانند خانواده ها را دوباره به سینما بکشانند. بحران اقتصادی باعث شده تا استودیوهای فیلم سازی نسبت به گذشته فیلم های کمتری بسازند. بهترین راه برای اطمینان از استقبال خوب مردم از فیلم ها این است که از کتاب های محبوب اقتباس شوند و تنها شرکت های سونی و پارامونت نیستند که به این موضوع فکر کرده اند. کمپانی های دیگری هم مشغول ساخت «خرس یوگی»، «کوتوله ها» و «هابیت» هستند.
«الیزابت گبلر» مدیر تولید کمپانی فاکس 2000 به نکته مهمی در تولید فیلم های اقتباسی اشاره می کند. او می گوید: «تماشاگران به دنبال یک فیلم خانوادگی اند. با توجه به بحران اقتصادی برای خانواده ها راحت تر است تا از سینما به عنوان یک تفریح خانوادگی بهره ببرند و با هم به سینما بروند. برای این کار لازم است که فیلم ها طوری ساخته شوند که هم مناسب کودکان باشند و هم بزرگترها از دیدنشان لذت ببرند.»
در هالیوود، اگر در محاسبه استقبال مردم از فیلم های خانوادگی اشتباهی رخ دهد کمپانی سازنده ضرر زیادی متحمل می شود. ساختن فیلمی از پریان و موجودات خیالی هزینه ای 100 تا 200میلیون دلاری روی دست شرکت های تهیه کننده می گذارد و در این اوضاع بد اقتصادی، شکست فیلم در گیشه ممکن است به ورشکستگی کمپانی تولید کننده منجر شود. بنابر گزارش ایبنا، به نظر می رسد که اقتباس از آثار مشهور و محبوب ادبی کودکان برای ساختن فیلم هایی که بتوانند برای گروه های سنی مختلف لذت بخش باشند کم خطرتر است.