نوبهار است...

نوبهار است و شگفتا که این بهار، خزان و زمستان ندارد. همیشه بهار است. بهار دل هاست، بهار جان. بوی باران می آید، که باران و بهاران را درهم تنیده اند. فصل طرب است و از نوشکفتن. «للصّائم فرحتان، فرحه عند افطاره و فرحه عند لقاء ربه. برای روزه دار، دو شادی است، یکی زمان افطارش و دیگری هنگام ملاقات پروردگار». (امام صادق علیه السلام)
دل اگر بهاری باشد حتما بوی باران را می شنود که به تعبیر پیامبر اعظم (ص) «مثال آنچه برای هدایت مبعوث شدم، مثال باران است». باران که می بارد، عطش و آتش را فرو می نشاند و گرد و غبار و غم از جان و جهان می زداید و جاری آن، آهنگ زندگی می نوازد. راستی، دلنشین تر از صدای باران و خوش تر از بوی آن هنگام نشستن بر جان خاک خشک و مرده شنیده ای؟ پس بگشا پنجره این دل هوایی را، بگذار بشنود صوت دلنشین پیامبر باران و بهاران را «قد اقبل الیکم شهرالله بالبرکه و الرحمه والمغفره . ماه خدا به سوی شما آمده، با برکت و رحمت و مغفرت... رمضان ماهی است که ابتدای آن رحمت است و میانه اش مغفرت و پایانش آزادی از آتش جهنم... درهای آسمان از اولین شب این ماه گشوده می شود و تا آخرین شب بسته نخواهد شد... اگر بنده خدا می دانست در این ماه چه برکتی است، دوست داشت تمام سال، رمضان باشد».
همه دل ها اما بهاری نیست. بهار و شکفتگی را چه نسبت با انجماد و دلبستگی؟ «من رفض الشهوات فصار حرّاً. کسی آزاد می شود که شهوات و تمنیات را فرو گذارد» (امام صادق علیه السلام). بنده دل مرده را با شادی آزادی چه معامله؟ دلی که رام هوس و هواست، کجا تواند بارانی و بهارانی شود؟ و قلبی که هر لحظه از این شاخه کنده و به آن شاخه می آویزد، چگونه تواند بر مدار پروردگار آرام و قرار گیرد؟ «مثال دل، مثال پری است آویخته بر درختی در صحرا که هر لحظه باد او را پشت و رو کند... همانا دل فرزند آدم، از دیگ در حال جوشیدن بیشتر زیر و رو می شود» (پیامبر اعظم صلوات الله و سلامه علیه). با دلی چنین بی ریشه- اما هوس بسته- می توان امید سرزندگی و شکفتگی داشت؟ دل بی عار و درد کجا و نسیم رحمت رمضان کجا؟
دلا شب ها نمی نالی به زاری
                     سر راحت به بالین می گذاری
تو صاحب درد بودی ناله سرکن
                     خبر از درد بی دردی نداری
بنال ای دل که رنجت شادمانی است
                      بمیر ای دل که مرگت زندگانی است
مباد آن دم که چنگ نغمه سازت
                      ز دردی برنیانگیزد نوایی
مباد آن دم که عود تار و پودت
                     نسوزد در هوای آشنایی...
با این همه دل به نوبهاری می سپاریم که «قربت فیه الآمال و نشرت فیه الاعمال. آرزوها در آن نزدیک و دست یافتنی و عمل ها منتشر می شود». سلام بر چنین نوبهاری که ماه بزرگ میهمانی خدا و عید اولیای اوست، ماهی که یاری کننده در برابر شیطان است. همنشینی که راه های نیکوکاری را هموار و آسان می کند. ماه آزادی بندگان خدا. پس ارادتمندان اهل بیت علیهم السلام سزاوارند از زبان حضرت سیدالساجدین (ع) عرضه بدارند «واربحنا افضل ارباح العالمین. در ماه رمضان سود کردیم، برترین سودی که جهانیان به دست آورند». و چرا چنین نباشد در حالی که امام صادق (ع) فرمود «روزه ماه رمضان را خدا بر هیچ یک از امت های پیش از ما واجب نکرد. خداوند روزه را فقط بر پیامبران واجب کرد نه بر امت ها. اما امت اسلام را فضیلت داد و روزه ماه رمضان را بر رسول خدا(ص) و امت او واجب کرد». و این گونه بود که روزه سپر آتش شد «بر تو باد به روزه که سپری است در برابر آتش و اگر توانی که در هنگام مرگ شکمت گرسنه باشد چنین کن» و «روزه سپر است به شرط آن که شخص، این سپر را از هم ندرد».
راه ما با فاجران و ستمگران جداست اما گاه می شود که فراموش می کنیم. ما با آنها هم مسیر و مسابقه نیستیم که حتی اگر پیش افتادیم، به خود ننازیم. راه ما در مسیر حیات اجتماعی و سیاسی از آنها جداست و چه بسا به تاخت رفتن آنها، رشکی برانگیزد غافل از آن که راننده و تازنده آنها بی تقوایی و هوس بارگی است. ما را اما به تقوا و پرهیزگاری فرمان داده اند که آن «کلید درستکاری و توشه معاد و آزادی از هر بردگی و رهایی از هر هلاکتی است. با تقوا، جوینده به مطلوب می رسد و گریزنده نجات می یابد و خواسته ها دست یافتنی می شود. پس عمل کنید حال که عمل را بالا می برند و توبه سودمند است و دعا شنیده می شود و آرامش برقرار است و قلم ها به کار. و در کارها پیشدستی کنید در عمری که رو به کاهش و مرضی که بازدارنده و مرگی که رباینده است. مرگی که برهم زننده لذت ها و شادمانی شماست، خواهش های نفسانی را تیره و تار می کند و از مقصد دور می سازد... پس بر شما باد به جدیت و سخت کوشی و ساخته و آماده شدن و توشه برداشتن از خانه ای که برای زاد گرفتن است. و دنیا نفریبد شما را چندان که امت های قبل از شما را فریفت». (خطبه 230 نهج البلاغه)
در چنین معبر سنگلاخ و پر پرتگاهی، ره آورد ماه مبارک رمضان، استواری و بهجت و خرسندی دل هاست که به تصریح حدیث قدسی «روزه، حکمت را به میراث می گذارد و حکمت، معرفت را به ارث می نهد و معرفت، یقین را. و چون بنده به یقین رسد، دیگر برای او تفاوتی نمی کند که شب و روز را چگونه سر کند، همراه با سختی یا آسانی».
اینک ماییم ایستاده بر آستان نوبهار. عید آمده و ساعات تحویل روزگار خزان به بهاران را با خود آورده است. ماییم و دل هایی چون پر، دستخوش باد و طوفان، هر لحظه زیر و رو شونده تر از دیگ جوشان. در تب و تاب و اضطراب شدن، سزاوار دل آدمی است. اضطراب و انقلاب را گویی با گل دل سرشته اند. پس در آستانه نوبهار به محضر خداوند صاحب دل عرضه می داریم؛ یا مقلب القلوب والابصار، یا مدبراللیل والنهار، یا محول الحول والاحوال، حول حالنا الی احسن الحال.