سناریوهاى احتمالى آینده فلسطین

دومین شکست اسراییل در جنوب لبنان نه تنها معادلات در خود لبنان و رژیم صهیونیستى را برهم زد بلکه معادلات در درون فلسطین را آنچنان دستخوش تغییراتى پیچیده کرد که ناظران سیاسى نیز ناتوان از ارایه تحلیلى جامع از چشم انداز تحولات در این سرزمین اشغال شده‌اند.
بحث مربوط به تشکیل حکومت وحدت ملى آینده جنبش حماس و فتح در کنار جانبدارى بازیگران منطقه اى و بین المللى از جریانى خاص در فلسطین نیز که پس از پیروزى حزب الله لبنان بر ارتش صهیونیستى رقم خورد بر این پیچیدگى افزوده است به گونه اى که حتى هیچ یک از گروههاى فلسطینى نمى داند که این تحولات به نفع کدامیک از آنان رقم خورده است.
منابع خبرى فلسطین گزارش دادند که محمود عباس (ابومازن) براى استفاده از اختیارات خود در خصوص دعوت به برگزارى انتخابات ریاست تشکیلات خودگردان و مجلس قانونگذارى فلسطین در فشار قرار دارد.
برخى جریانها در جنبش فتح منتظر بازگشت ابومازن از نشست سالانه مجمع عمومى سازمان ملل در نیویورک هستند تا وى را در برابرجنبش حماس قرار دهند زیرا حماس بر اساس توافق به عمل آمده براى تشکیل حکومت وحدت ملى حاضر به اعتراف به اسراییل نشده است و پس از آنکه کمیته چهارجانبه صلح نیز بر نقش حماس براى تشکیل دولت وحدت ملى تاکید کرد حالا طرفداران خروج حماس از نقش آفرینى در صحنه سیاسى فلسطین از حربه ابومازن استفاده کرده‌اند.
جریان فتح از ابومازن خواسته است تا براى خارج کردن مردم فلسطین از بحران کنونى و همچنین خروج از فضاى جمودى که الان در فلسطین موجود است از اختیارات خود استفاده کرده و دستور برگزارى انتخابات مجلس قانونگذارى وریاست تشکیلات خودگردان را صادر نماید.
بر این اساس ابومازن در موقعیتى قرار گرفته است که چنانچه بحث مربوط به تشکیل حکومت وحدت ملى با شکست مواجه شود در برابر پنج گزینه تلخ جهت رفع این مشکل قرار خواهد گرفت: نخست برکنارى حکومت حماس به ریاست اسماعیل هنیه و اعلام حکومت اضطرارى دوم ابومازن در سخنانى که با مردم فلسطین خواهد داشت براى پایان دادن به درگیرى ها بین ریاست تشکیلات خودگردان و نخست وزیرى خواستار برگزارى انتخابات عمومى در مورد ریاست تشکیلات و مجلس قانونگذارى شود.
سوم اجازه بقاى حکومت فعلى را با شرایط بحرانى کنونى صادر کند که بسیارى معتقدند به جنگ داخلى خواهد انجامید.
چهارم دخالت یک عنصر خارجى به نفع جریانى که با اشغالگران تعامل دارند.
پنجم انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین و بازگرداندن وضعیت به نقطه صفر.
در مورد گزینه اول یعنى اعلام حکومت اضطرارى که رسانه هاى گروهى اسراییل و همچنین برخى منابع رسمى عربى نیز از آن سخن گفته‌اند.
به عقیده طرفداران این نظریه به عبارت دیگر ابومازن سلسله رایزنى هایى را در هفته هاى گذشته با برخى از سران عرب داشته و این رهبران با ماموریت هنیه براى تشکیل دولت وحدت ملى مخالفت کرده اند ولى موافقت خود را با اعلام حکومت اضطرارى پس از بازگشت از نیویورک اعلام نموده‌اند.
به عقیده طرفداران این نظریه افزایش موج ناامنى در هفته هاى گذشته بهانه اى براى ابومازن جهت اعلام حکومت اضطرارى خواهد بود. با این وجود اگرچه اتحادیه اروپا وعده هایى براى آزاد سازى اموال تشکیلات خودگردان طى ماههاى آینده داده است و این مى تواند بر پروژه بالا تسریع دهد اما تایید کمیته چهارجانبه نسبت به تشکیل حکومت وحدت ملى احتمال وقوع این سناریو را کاهش داده است. عزام الاحمد رییس فراکسیون فتح در مجلس قانونگذارى فلسطین اما دیدگاه دیگرى در مورد احتمالات پیشتر گفته شده دارد.
به عقیده او ارجح ترین گزینه احتمالا سخنرانى عمومى ابومازن و دعوت او از مردم براى انتخابات عمومى ریاست تشکیلات و مجلس قانونگذارى است چرا که وى در گزینه اعلام حکومت اضطرارى در نهایت پس از سه یا چهارماه باید مجددا براى تشکیل حکومت جدید از مجلسى راى اعتماد کسب کند که اکثریت آن را اعضاى حماس برعهده دارند. اما این گزینه نیز اولا بستگى به دیدگاه و پذیرش واشنگتن و ثانیا موافقت اسراییل دارد چراکه این رژیم ابتدا باید بررسى کند که این گزینه آیا در نهایت امنیت او را فراهم خواهد کرد یا خیر.
در همین رابطه مشیر المصرى سخنگوى حماس با الاحمد موافق است. به عقیده او حماس اعلام حکومت اضطرارى را نخواهد پذیرفت... از دیدگاه حماس بهترین گزینه تشکیل حکومت وحدت ملى است و حماس وقت زیادى را در این رابطه با ابومازن صرف کرده است. مصرى اما گزینه دیگر را در صورت شکست دولت وحدت ملى بحث مربوط به بقاى دولت کنونى به ریاست هنیه مى داند و مى گوید: دولت هنیه در این صورت نقش بیشترى را در همکارى با دیگر جریانها با هدف شکست محاصره انجام خواهد داد. در مورد دعوت به انتخابات عمومى مصرى معتقد است که حماس هیچ مخالفتى با اجراى قانون ندارد. به عقیده وى سخن از انتخابات زودهنگام در حال حاضر گزینه دولت آمریکا نمى تواند باشد زیرا واشنگتن از این گزینه هراس داردو از سوى دیگر یک گزینه جایگزین براى وضعیت فعلى نیز نمى تواند باشد. رباح مهنا عضو دفتر مرکزى جبهه مردمى براى آزادى فلسطین اما دیدگاه واقع بینانه ترى دارد. به عقیده او فرصتهاى موفقیت تشکیل حکومت وحدت ملى به مراتب بیشتر از فرصتهاى شکست این حکومت است.
او جایگزینهاى تشکیل دولت وحدت ملى در صورت شکست این دولت را به فلسطینى ها گوشزد کرده و آنها را اینگونه عنوان کرد: ادامه وضعیت کنونى و افزایش محاصره مشکلات و بروز درگیریها میان طرفداران حماس و فتح دخالت عنصر خارجى یعنى اسراییلى ها در امور داخلى فلسطینى ها به نفع یک جریان خاص با هدف تغییر توازن نیروها در صحنه داخلى فلسطین و تشکیل رهبرى جدیدى که با اشغالگران تعامل بیشترى دارند. به عقیده مهنا بهترین جایگزین براى تشکیل حکومت وحدت ملى انحلال تشکیلات خودگردان است چراکه به فلسطینى ها اجازه خواهد داد تا ساختار سیاسى داخلى فلسطین را بر اساس بنیانهاى درستى بنا نهند.
این عضو دفتر سیاسى جبهه مردمى براى آزادى فلسطین در پایان انحلال دولت حماس و تشکیل دولت اضطرارى را بدترین گزینه دانست و آن را موجب انفجار وضعیت کنونى فلسطین برشمرد. احتمالات بالا که بیشتر زاییده نتایج جنگ اخیر لبنان و پیروزى جنبش مقاومت حزب الله لبنان است بیش و پیش از آنکه به نفع یک جریان خاص در فلسطین رقم خورده باشد به نظر مى رسد به نفع آرمان فلسطین شده است چراکه شاه کلید تمامى این تحولات در دستان مردم فلسطین رقم خواهد خورد مردمى که خواستار پایان اشغالگرى و تشکیل حکومت فراگیر فلسطینى به پایتختى قدس شریف هستند.