شورای امنیت در بن‌بست

گروه بین‌الملل: در حالی که جنگ اسرائیل و حزب الله چهارمین هفته خود را پشت سر می گذارد، هنوز محافل بین المللی و در راس آن شورای امنیت نتوانسته است به یک راه حل قطعی دست بیابد و در این باره قطعنامه ای را به تصویب برساند که مرضی الطرفین باشد. جنگ اسرائیل و حزب الله لبنان همان طور که از نظر نظامی به بن بست رسید و اسرائیلی ها نتوانستند اهداف خود را در لبنان پیش برند، در سطح بین المللی نیز آمریکایی ها نتوانستند اهداف سیاسی خود مبنی بر ایجاد یک «خاورمیانه جدید» را تحقق ببخشند و قطعنامه مطلوب خود را بر لبنان تحمیل کنند. حمد بن جاسم وزیر خارجه قطر که یکی از اعضای هیات اعزامی اتحادیه عرب به شورای امنیت است و نماینده کشورش نیز یکی از اعضای پانزده گانه شورای امنیت است اعتراف کرد که: «شورای امنیت در خصوص لبنان بدون هیچ تصمیمی جدی و مهم دست بسته نشسته و قادر به متوقف ساختن این جنگ نیست. جنگی که در آن بسیاری از مردم بی گناه کشته شدند.»
وی در ادامه سخنان خود هشدار داد: «چنانچه قطعنامه ای صادر شود که خواسته های لبنان و حقایق موجود را در نظر نگیرد، ما با جنگی داخلی مواجه خواهیم بود که در این صورت لبنان نابود خواهد شد.» جاسم یادآور شد: ما خواهان قطعنامه ای محکم و جدی هستیم زیرا این قطعنامه نه تنها به لبنان و اعراب بلکه به برقراری صلح کامل و فراگیر در منطقه کمک خواهد کرد.
بن‌بست در شورای امنیت
در پی تهیه پیش نویس قطعنامه ای توسط آمریکا و فرانسه، دولت لبنان از پذیرش آن خودداری کرد و با تاکید بر طرح هفت ماده ای فواد سنیوره خواستار بازنویسی و تعدیل این پیش نویس شد. وزیر خارجه اتحادیه عرب نیز با تشکیل اجلاس اضطراری در بیروت از طرح سنیوره حمایت کردند و خواستار آن شدند که شورای امنیت نظرات دولت لبنان را در قطعنامه پیشنهادی بگنجاند. در پی این امر هیاتی از کشورهای عرب روانه شورای امنیت شد و در همان حال دولت فرانسه نیز با تغییر مواضع خود تاکید کرد که باید به خواسته های دولت لبنان توجه شود. همین مسئله شورای امنیت را به چند پاره تقسیم کرد و موجب شد تا برخلاف همه وعده هایی که داده شده بود و حکایت از تصویب قطعنامه ای تا سه شنبه دو روز پیش داشت این قطعنامه هنوز تصویب نشده و حتی بعضی احتمال تصویب آن تا جمعه فردا را هم بعید می دانند زیرا از یک طرف بین آمریکا و فرانسه دوباره اختلاف بروز کرده و از سوی دیگر کشورهایی چون روسیه و چین نیز از خواسته های دولت لبنان حمایت می کنند و در همان حال خواستار تصویب قطعنامه ای حداقلی و فوری برای توقف درگیری ها هستند.
دیروز آمریکا معاون وزیر خارجه خود را به بیروت اعزام کرد و آلمان نیز وزیر خارجه اش را به اسرائیل فرستاد تا آخرین رایزنی ها را در این باره انجام دهند. دیروز دیوید ولش معاون وزیر خارجه آمریکا در دیداری اعلام نشده از لبنان با فواد سنیوره دیدار کرد. وی شنبه گذشته نیز به بیروت رفت و با سنیوره و نبیه بری رئیس پارلمان دیدار و گفت وگو کرد. سنیوره پس از این دیدار گفت هیچ پیشرفتی درباره پیش نویس قطعنامه شورای امنیت به دست نیامده است. وی تاکید کرد انتظار ندارد نشست شورای امنیت امروز یا فردا درباره پیش نویس قطعنامه تصحیح شده توسط فرانسه و انگلیس برگزار شود. فرانک والتراشتاین مایر وزیر خارجه آلمان نیز طی سفری دوره ای به منطقه با سنیوره در بیروت دیدار کرد. وی در این دیدار گفت: نهایتا تا چند روز دیگر در خصوص توقف حملات اسرائیل در شورای امنیت تصمیم گیری خواهد شد. وی با سفر به اسرائیل نیز با مقامات اسرائیلی دیدار و گفت‌وگو کرد و خواستار بهبود ارائه کمک های بشردوستانه به منطقه شد.
وزیر خارجه آلمان پیش نویس قطعنامه آمریکا و فرانسه را فرصتی واقعی برای دستیابی به آتش بس توصیف کرد. با وجود این رایزنی ها دیروز «ژان مارک دولا سابلیه» نماینده فرانسه در سازمان ملل در پی نشست مشترک پنج عضو دائمی شورای امنیت و هیات اعزامی اتحادیه عرب گفت: پیش نویس تعدیل و متن جدیدی برای آن ارائه خواهد شد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس فرانسه اظهارات جدیدی را در رابطه با عقب نشینی اسرائیل مطرح کرده است که آمریکا با آن مخالف است. «سابلیه» افزود: فرانسه سعی دارد تا تمامی نگرانی های لبنان ازجمله مسئله عقب نشینی سربازان و آتش بس را مورد توجه قرار دهد. در همین حال آمریکایی ها می کوشند با کم اهمیت جلوه دادن اختلاف خود با فرانسوی ها قطعنامه مذکور را با تعدیل های جزیی به تصویب برسانند و در همین حال نماینده اسرائیل نیز همچنان می گوید آتش بس را به شرطی می پذیرد که «بذر صلح آینده را بکارد نه مناقشات بیشتر». از سوی دیگر فوزی صلوخ وزیر خارجه لبنان دیروز اعلام کرد این کشور قطعنامه ای تحمیلی را نخواهد پذیرفت.
پیش‌نویس قطعنامه کنونی به جای برقراری آتش بس فوری خواستار توقف درگیری ها، آزاد سازی سربازان اسرائیلی، استقرار نیروهای بین المللی در جنوب لبنان و تقویت حاکمیت دولت بر تمام اراضی لبنان است. در این قطعنامه هیچ اشاره ای به عقب نشینی نیروهای اسرائیلی نشده است. موضوعی که حزب الله بر آن اصرار می ورزد این است که تا خروج سربازان اسرائیلی آتش بس را نخواهد پذیرفت. به تازگی دولت لبنان اعلام کرد با موافقت حزب الله در نظر دارد 15هزار نیروی ارتش را به جنوب اعزام کند. این طرح مورد حمایت کشور های خارجی به ویژه فرانسه قرار گرفت و اسرائیل هم آن را «اقدامی قابل توجه» خواند. با این حال دیروز حزب الله اعلام کرد حتی با استقرار این نیرو از مقاومت دست نخواهد کشید. حزب الله با استقرار این نیرو موافق است و جناح های داخلی لبنان نیز موافقت حزب الله را در این باره تحسین کردند. دیروز فرانسه اعلام کرد: دولت لبنان باید عقب نشینی حزب الله را همزمان با اعزام ارتش ملی این کشور به جنوب لبنان تضمین کند. ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه تعطیلات خود را ناتمام گذاشت تا در نشست وزرای فرانسه شرکت کند. نشستی که به غیر از مسائل داخلی بازبینی قطعنامه یادشده را در دستور کار خود قرار داده بود.
سخنان شیراک
با این وصف دیروز ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه آخرین مواضع این کشور را درباره قطعنامه مذکور تشریح کرد. رئیس جمهور فرانسه با استقبال گسترده از طرح دولت لبنان برای استقرار 15 هزار نیروی ارتش خود در مناطق جنوبی این کشور اعلام کرد پاریس خواستار توقف فوری جنگ و برقراری آتش بس فوری به عنوان اولین مرحله حل این بحران است. به گزارش ایسنا و به نقل از شبکه تلویزیونی الجزیره، ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه در یک کنفرانس خبری اظهار داشت: این جنگ یعنی جنگ اسرائیل و لبنان تمام منطقه را تهدید می کند و ممکن است هرج و مرج ها و پیامدهای بعدی این جنگ نه تنها لبنان بلکه کل منطقه را فرا گیرد. وی افزود: دولت فرانسه از همان آغاز جنگ بر اساس دو قاعده عمل کرده است قاعده اول ارائه کمک های انسان دوستانه به آوارگان این جنگ و خروج بسیاری از اتباع فرانسه و همچنین اتباع لبنانی که خواستار خروج از این کشور بوده اند، بوده و قاعده دوم انجام تلاش های گسترده جهت توقف فوری این جنگ است.
شیراک گفت: دولت فرانسه هرگز حاضر نیست که راهکار یا راه حل این بحران را به هر یک از طرف های درگیر تحمیل کند و معتقد است بحران این جنگ باید با توافق دو طرف درگیر حل شود. رئیس جمهور فرانسه گفت: به اعتقاد من راه حل و راهکار گفت وگو تنها گزینه درست و مناسب برای حل این بحران است که می تواند ثبات و صلح را در لبنان و کل منطقه برقرار کند. شیراک افزود: دولت لبنان و همچنین دولت اسرائیل نسبت به پیش نویس مشترک ارائه داده شده آمریکا و فرانسه به شورای امنیت ملاحظاتی را ارائه داده اند که دولت فرانسه تمام آن ملاحظات را در نظر گرفته است و خواستار انجام تغییرات و تعدیلاتی در متن و مفاد این پیش نویس شده است. وی اذعان داشت: متاسفانه آمریکا تمایل چندانی به انجام این تغییرات و تعدیلات در متن مفاد این پیش نویس نداشته است. شیراک گفت: به هر حال تمام انتقاداتی که دولت لبنان از مفاد این پیش نویس کرده است می تواند بحق و بجا باشد و دولت فرانسه خواهان ثبات، استقلال، استقرار و تمامیت ارضی لبنان است و همچنین در مقابل به اسرائیل این حق را می دهد که نسبت به تامین امنیت خود نگران باشد.
وی افزود: ما با توجه به این انتقادات وارد شده و نیز با توجه به مطالبات دو طرف درگیر برای انجام برخی از ملاحظات در متن این پیش نویس اقداماتی را انجام داده ایم که در راس این اقدامات درخواست برای توقف فوری جنگ و برقراری آتش بس قرار گرفته است و آتش بس مورد نظر باید در سریع ترین زمان ممکن انجام گیرد. رئیس جمهور فرانسه گفت: از جمله تعدیلاتی که در این پیش نویس انجام گرفته است موضوع ترسیم خطوط مرزی مربوط به منطقه شبعا، سربازان اسرائیلی به اسارت گرفته شده و موضوع زندانیان لبنانی دربند زندان های اسرائیل است. وی افزود: مرحله دوم از این تعدیلات موضوع استقرار نیروهای بین المللی در مناطق مرزی جنوب لبنان است که البته این مرحله بعد از مرحله دوم قرار می گیرد. شیراک تصریح کرد: نیروهای بین المللی مورد نظر باید به صورت عادلانه و با صلاحیت های در نظر گرفته شده از سوی کشورهای شرکت کننده در مناطق مرزی جنوب لبنان مستقر شوند و دولت فرانسه نیز با در نظر گرفتن این امور و نیز موضوع کشورهای شرکت کننده در اعزام نیرو به جنوب لبنان تصمیم خود برای اعزام یا عدم اعزام نیروهای خود را اتخاذ خواهد کرد.
رئیس جمهور فرانسه گفت: پیش نویس مشترک دولت فرانسه و آمریکا که به شورای امنیت ارائه داده شده است باید تمام مطالبات و انتقادات لبنان و اسرائیل را در نظر بگیرد و حتما در مفاد ارائه داده شده خود این مطالبات را قید کند. وی همچنین با استقبال از تصمیم دولت لبنان جهت استقرار 15هزار از نیروهای ارتش خود در جنوب گفت: دولت فرانسه استقبال گسترده ای از این تصمیم دولت لبنان می کند و معتقد است چنین تصمیمی که با اجماع از سوی تمام مسئولان دولتی لبنان اتخاذ شده تصمیم بسیار مهم و قابل توجهی است. رئیس جمهور فرانسه در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه نقش ایران در حل این بحران چگونه است و آیا دولت فرانسه با ایران جهت حل این بحران گفت وگوهایی را انجام داده است، گفت: دولت ایران به عنوان یک قدرت مهم و بزرگ در منطقه نقش ایفا می کند و باید در حل چنین بحران هایی یعنی بحران لبنان نظر و راه حل ها و راهکارهای این دولت را نیز در نظر گرفت.
وی افزود: همه شما می دانید که نوع روابط ایران و حزب الله لبنان چگونه است و بر چه اساسی تعریف شده است بنابراین بدیهی است که با توجه به اهمیت نقش منطقه ای ایران و نیز اهمیت نوع روابط این کشور با حزب الله لبنان باید گفت وگوهایی را با این کشور جهت حل این بحران انجام داد تا بلکه بتوانیم ثبات و صلح در خاورمیانه را برقرار کنیم. وی در پاسخ به سئوال دیگری مبنی بر آنکه آیا دولت سوریه نیز در حل این بحران نقش ایفا می کند، گفت: من به صراحت می توانم بگویم که نمی توانم به تلاش های این کشور برای حل این بحران اعتماد کنم زیرا چندی پیش وزیر امور خارجه فرانسه با مقامات مسئول سوری در این زمینه دیدارهایی را انجام داد و این مقامات به وی اطمینان هایی را جهت انجام برخی از تلاش ها برای توقف جنگ و حل این بحران ارائه داده اند و زمانی که وزیر امور خارجه فرانسه در گفت وگو با خبرنگاران اعلام کرد دولت سوریه ضمانت هایی را به دولت فرانسه برای حل این بحران ارائه داده است بلافاصله وزیر خارجه این کشور این موضوع را انکار و تکذیب کرده است.
شیراک گفت: سوریه بارها گفته است که در مورد منطقه اشغال شده شبعا به دولت لبنان هیچ اعتراضی ندارد اما تاکنون حاضر نشده است که این موضوع را به صورت مکتوب به سازمان ملل ارائه دهد تا این سازمان بر این اساس تلاش های خود را جهت حل این معضل انجام دهد. بازتاب جهانی جنگ لبنان همچنان با برپایی تظاهرات در نقاط مختلف جهان ادامه دارد. اخیرا تظاهر کنندگان علاوه بر این که خواستار قطع رابطه با اسرائیل و محکومیت جنایات این رژیم هستند در مواردی خواستار تحریم کالاهای آمریکایی نیز می شوند. توده های مردم مسلمان و نیرو های طرفدار صلح در کویت، مراکش، عراق، اندونزی، فرانسه، انگلستان و مصر در مخالفت با جنگ اسرائیل علیه لبنان تظاهرات کردند و نمایندگان پارلمان مصر خواستار اخراج سفیر اسرائیل از این کشور شدند.
تحولات نظامی
اسرائیل با وجود ناتوانی های خود در شکست دادن جنبش حزب الله از «گسترش عملیات نظامی در عمق خاک لبنان» خبر می دهد. کابینه رژیم صهیونیستی دیروز گسترش حملات نظامی زمینی به جنوب لبنان را تصویب کرد. وزیر امنیت ملی اسرائیل با اعلام این خبر هدف از آن را «ضربه زدن به حزب الله» دانست. در مقابل این تصمیم، حزب الله می گوید: «برای نبردی طولانی آماده ایم.» شبکه تلویزیونی الجزیره گفت دیروز درگیری های پراکنده ای در مناطق جنوبی ناقوره، طیبه، دبل و منصوری ادامه داشت. در حمله موشکی اسرائیل به شهرکی در بقاع سه منزل مسکونی منهدم شد و هواپیماهای اسرائیلی نیز منطقه عرسان در شمال بعلبک را هدف قرار دادند. مهم ترین تجاوز اسرائیل حمله به اردوگاه فلسطینی نشین «عین الحلوه» بود. این اردوگاه در نزدیکی شهر صیدا واقع شده است و در آن حمله یک نفر کشته و چند نفر زخمی شدند. هواپیماهای اسرائیلی حمله به پل ها و کامیون های حامل سوخت یا بار را از مهم ترین اهداف خود می‌دانند.
طی روز های اخیر اسرائیل می کوشد تا تلفات جانی حملات خود را کاهش دهد. در مقابل تهاجمات اسرائیل، حزب الله لبنان ده ها موشک به شهرک های شمالی اسرائیل ازجمله «بیت شان»، «کریات شمونه»، «دان»، «کفربالوم»، «نهاریا» و «کرمئیل» و «صفد» شلیک کرد که طی آن دست کم دو نفر کشته و 17نفر زخمی شدند. اسرائیل در نظر دارد 20هزار نفر از ساکنان «کریات شمونه» را به جای دیگری انتقال دهد. منابع نزدیک به حزب الله می گویند در درگیری سه شنبه شب در جنوب لبنان توانسته اند 40نظامی اسرائیلی را مجروح و چند دستگاه تانک آنان را منهدم کنند. حزب الله دیروز گفت در درگیری با نیرو های اسرائیلی در شهرک «القنطره» واقع در جنوب شرق لبنان توانسته است ده نظامی اسرائیلی را کشته و یا مجروح کند. در یک خبر دیگر شبکه تلویزیونی العربیه اعلام کرد نیروهای حزب الله با سربازان اسرائیلی در روستای مرزی «دبل» درگیر شده و طی آن توانستند هفت سرباز اسرائیلی را کشته و چند تن را زخمی کنند.
در همین حال شبکه الجزیره به نقل از حزب الله گفت در درگیری های دبل و عیتاالشعب 12سرباز اسرائیلی کشته شده اند. با این حال همین شبکه در خبر دیگری گفت 4 اسرائیلی در این درگیری ها کشته شده اند. اسرائیل در نظر داشت با پیشروی در جنوب لبنان منطقه ای حائل را ایجاد کند تا استقرار نیروهای بین المللی این منطقه را در اختیار داشته باشد اما هنوز به این هدف نرسیده است. غالبا درگیری های جنوب به صورت جنگ و گریزهای نامنظم گزارش می شود و طرفین درصدد آن هستند تا پیش از صدور قطعنامه‌ای مبنی بر آتش بس تا آنجا که می توانند دستاورد نظامی تازه ای به عنوان «برگ برنده» برای مذاکرات بعدی داشته باشند.
چاوس روابط ونزوئلا با اسرائیل را قطع کرد
رئیس جمهور ونزوئلا با انتقاد از حملات اسرائیل اعلام کرد کاراکاس روابط خود را با اسرائیل قطع می کند. به گزارش خبرگزاری فرانسه پس از فراخوانی سفیر اسرائیل از کاراکاس و سفیر ونزوئلا از تل آویو، هوگو چاوس در مصاحبه ای تلویزیونی گفت اسرائیلی ها نیز سفیر خود را از کاراکاس فراخوانده اند و ما نیز قطعا روابط دیپلماتیک خود را با آنان قطع خواهیم کرد زیرا برقراری روابط دیپلماتیک یا تجاری با اسرائیل، گشایش دفتر در سرزمین های اشغالی و یا هر نوع رابطه دیگر با این تل آویو سودی ندارد. اسرائیل روز دوشنبه تصمیم گرفت سفیر خود را از کاراکاس فرا خواند. چاوس پیش از آن در اعتراض به حملات اسرائیل، سفیر خود را از تل آویو فراخوانده بود. مارک رگو سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل گفت: «ما تصمیم گرفته ایم برای رایزنی درباره مواضع یک جانبه دولت ونزوئلا در قبال تحولات خاورمیانه و نزدیکی این کشور با تندروهای منطقه که شب و روز خواستار محو اسرائیل هستند، سفیر خود را از کاراکاس فرابخوانیم.» چاوس پیش از این، حملات رژیم صهیونیستی به لبنان و کشتار لبنانی ها و فلسطینی ها را به شدت محکوم کرده بود. رئیس جمهور ونزوئلا همچنین گفت: «نیروهای اسرائیلی افراد بی گناه را هدف بمباران خود قرار می دهند و به همین خاطر من دستور فراخوانی سفیرمان را دادم.»