گروه تاریخ: قرن حاضر دوره اى خاص از تاریخ بشر است که در آن روابط پیچیده سیاسى خاص بین کشورها وجود دارد و جاسوسى و شبکه هاى جاسوسى در اغلب موارد ترسیم کننده سیاست هاى حاکم بر کشورها و روابط آن ها است.
یکى از مهمترین این شبکه ها، شبکه جاسوسى سیا است؛ سیا برگرفته از یک عبارت انگلیسى است: .CENTRAL INTELEGENCE AGENCY
این سازمان بعد از جنگ جهانى دوم به وجود آمد و با کلیه سازمان هاى وابسته آن در منطقه اى به وسعت 50هکتار در ایالت ویرجینیاى امریکا در نزدیکى مزارع «لانگلى» واقع شده است. ساختمان ادارات مرکزى سیا 8 طبقه است و به شکل H بنا شده است و تقریباً 20دقیقه راه با کاخ سفید و پنتاگون فاصله دارد.
ظاهر ساختمان بسیار ساده است. اما به وسیله دستگاه هاى پیچیده اى تجهیز شده که حرکت کوچکترین موجود را تا شعاع 6 کیلومترى تحت کنترل دارد.
ستاد سازمان سیا در سال 1947م در زمان «ترومن» بنیان نهاده شد. این سازمان ابتدا طى جنگ دوم جهانى به صورت «اداره خدمات استراتژیک» (O.S.S) فعالیت مى کرد. سپس در جریان جنگ سرد توسعه یافت و در اواخر 1947رسماً نام سیا به خود گرفت. لازم به ذکر است این سازمان در ارتباط تنگاتنگ با وزارت دفاع و امور خارجه است.
ستاد مرکزى سیا به چهار بخش عمده تقسیم شده است:
1- بخش علوم و تکنولوژى: آخرین اطلاعات در زمینه علوم و تسلیحات اتمى را جمع آورى مىکند.
2- بخش لجستیکى: مسوول تدارک و ارتباطات است.
3- بخش اطلاعات: مسوولیت گردآورى، ارزیابى و برآورد همه اخبار و اطلاعات در زمینه سیاسى، اقتصادى، علمى، صنعتى و نظامى را به عهده دارد.
4- بخش طرح و نقشه: مسوولیت تهیه طرح هاى عملى را بر مبناى اطلاعات جمع آورى شده به عهده دارد و به مثابه مغز سازمان است.
سازمان سیا در تمامى کشورهاى دنیا فعالیت مى کند. ماموران سازمان عضو واحد سیاسى سفارتخانه هاى امریکا هستند که در نقش دیپلمات ظاهر مى شوند و فعالیت دارند و در این میان دفتر سیاسى سفارت بر فعالیت این ماموران نظارت دارد.
سفیران امریکا در خارج از کشور الزاماً مامور سازمان سیا نیستند ولى هر گاه کشورى از نظر اوضاع سیاسى و اقتصادى رو به بحران برود، امریکا ماموران ورزیده سیا را جایگزین سفیران خود مى کند، به عنوان مثال انتصاب ریچارد هلمز در سفارت امریکا درایران قبل از ویلیام سولیوان که به هنگام بروز ناآرامى هاى سیاسى در ایران صورت گرفت نشانه جایگزینى هاى مرسوم در سازمان سیا است.
سازمان سیا از بدو تاسیس داراى سه واحد عملیاتى مستقل بوده است.
1- سرویس جمع آورى اطلاعات خارجى
2- سرویس عملیات ضد جاسوسى و ضد اطلاعاتى
3- سرویس مداخلات مخفى در کشورهاى خارجى
تاسیس دو سرویس اول رسماً در کنگره امریکا مورد تایید و تصویب قرار گرفت ولى سرویس سوم مخفى ماند و همواره در کشورهاى خارجى فعالیت خود را ادامه مى دهد. تمامى آشوب ها و کودتاهاى امریکایى در کشورهاى مختلف به وسیله اداره سوم صورت مى گیرد. اغلب مامورین سیا با نفوذ در احزاب سیاسى، انجمن ها، مجامع شهرى، گروه هاى دانشجویى، وسایل ارتباط جمعى و مراکز ادارى و نظامى، وظایف و اهداف مورد نظر خود را پیگیرى مىکنند.
پرسنل سازمان سیا در امریکا به دو گروه متمایز تقسیم مى شوند: پرسنل سیاه و سفید. اعضاى سفید به کسانى اطلاق مى شود که عضو رسمى و آشکار سازمان سیا هستند و اصرارى ندارند که عضویت خود را در سازمان سیا مخفى نگه دارند. پرسنل ادارى، کارمندان حقوق بگیر دفاتر مرکزى، رییس سازمان و معاونان و مسوولین و به طور کلى کسانى که صاحب هر شغلى به غیر از جاسوسى هستند جزو اعضاى سفید سازمان «سیا» محسوب مىشوند.
اعضاى سیاه کسانى هستند که مامور جاسوسى در کشورهاى خارجى هستند و کسى نباید از هویت آن ها با اطلاع شود. معمولاً داراى نام، کارت شناسایى و پاسپورت جعلى هستند، به عبارت دیگر آن ها به داشتن یک زندگى مخفى عادت دارند و نوع زندگى شان کاملاً متفاوت است.
هر گاه یکى از مامورین فرد ناشایسته اى تشخیص داده شود، با تکنیک هاى مخصوص سازمان شستشوى مغزى داده مى شود، زیرا هر مامور با انواع مکالمات رمزى آشنا است و کدهاى رمز سازمان را نیز مى داند به محض مشاهده انحراف در یکى از مامورین به وسیله دستگاه هاى خاص علایم و حروف رمز و کدهاى محرمانه از مغز شخص مزبور خارج مىشود.
علاوه بر سازمان جاسوسى سیا ایالات متحده امریکا داراى چندین سازمان جاسوسى بزرگ و کوچک نیز هست که مهمترین آن ها عبارتند از:
1- آژانس اطلاعات دفاعى امریکا DIA یا سرویس اطلاعاتى ارتش امریکا: این آژانس اطلاعات سازمان جاسوسى امریکا در امور جنگى است و در سال 1961توسط «رابرت مکنامارا» وزیر جنگ امریکا در زمان حکومت جان اف کندى به عنوان رقیب سیا تاسیس شد. این آژانس همچنین جاسوسان کارآزموده خود را در سراسر جهان در پست هاى مستشاران و وابسته هاى نظامى قرار مى دهد. این سازمان در تشکیلات خود یک اداره عملیات ویژه و یک کمیته مشترک خدمات محرمانه دارد و رکن دوم نیروى زمینى و تفنگداران دریایى امریکا با «دیا» ارتباط دارند.
تشکیلات «دیا» زیر نظر پنتاگون (ستاد مشترک ارتش امریکا) فعالیت دارد.
2- آژانس امنیت ملى: علاوه بر این، امریکا داراى آژانس امنیت ملى (N.S.A) نیز هست که یک سازمان جاسوسى الکترونیک است و براى نیروهاى ضربتى تاسیس شده و متشکل از چهار اداره است. اداره رمز و کشف دولتى، اداره دیپلماتیک و اداره تحقیق و تکمیل و اداره امور کارکنان. مرکز این سازمان در منطقه اى به نام «حورت مید» در ایالت مرى لند امریکا است.
3- اداره تحقیق فدرال: همچنین اداره تحقیق فدرال (FBI) یا دفتر بازجویى فدرال در تشکیلات جاسوسى امریکا اهمیت ویژه اى دارد که وظایف جاسوسى و ضد جاسوسى، امنیت ملى و پلیس قضایى را در سطح کل ایالات متحده به عهده دارد.
به این ترتیب امریکا که پس از جنگ جهانى دوم حیات سیاسى خود را آغاز کرد، در فاصله زمانى کوتاهى سیستم پیچیده جاسوسى خود را طراحى و اعمال کرد وتا جایى پیش رفت که نه تنها بسیارى از رقباى سیاسى خود را پشت سر گذاشت، بلکه بسیارى از کشورهاى جهان را به وسیله شبکه جاسوسى خود تحت سلطه قرار داد و بسیارى از شورش ها، ترورها و انقلاب ها را طراحى و اعمال کرد.