هیچ مدرکی از دخالت ایران در عراق نداریم

* کارشناسان دیدار نوری‌المالکی نخست‌وزیر عراق با جورج بوش در اردن را به عنوان یک نشست صرفا امنیتی توصیف می‌کنند. چه اطلاعاتی در مورد دستور کار این نشست دارید؟
** باتوجه به ابعاد روابط بین عراق و ایالات متحده زمینه‌های مختلفی برای همکاری و گفت‌وگو وجود دارد، مسائل امنیتی و انتقال مسئولیت از نیروهای آمریکایی به عراقی یکی از مهمترین این موضوعات است. مساله دوم حمایت‌های اقتصادی آمریکا از عراق است. ‌
از سوی دیگر هماهنگی روابط بین دولت عراق و دولت آمریکا در مورد مسائل و رویکردهای سیاسی در منطقه و جهان و راهبردهای کلی همکاری امنیتی بین نیروهای امنیتی عراقی و آمریکایی مستقر در عراق، از جمله مسائل مورد بحث خواهد بود. قرار است در این دیدار رایزنی‌هایی در مورد توافقی که حدود دو ماه پیش‌بین جورج بوش و نوری‌المالکی از طریق ویدئوکنفرانس انجام شد، نیز صورت بگیرد. ‌
در این گفت‌وگو توافق شد تا کمیته‌ای عالیرتبه برای تسریع روند آموزش، آماده‌سازی و مسلح کردن ارتش عراق تشکیل شود. این کمیته همچنین موظف است در امر انتقال سریع مسئولیت‌های امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای عراق برنامه‌ریزی کند. این کمیته به ریاست من تشکیل شده و برنامه‌ریزی‌های خود را در این رابطه به پایان رسانده است. ‌
قرار است گزارش نهایی در این رابطه را تسلیم نخست‌وزیر عراق کرده تا وی نیز آن را با رئیس‌جمهوری آمریکا در میان بگذارد. ‌
در حال حاضر موارد بسیاری وجود دارد که باعث نگرانی عراق و آمریکا است. این موارد نیازمند گفت‌وگو دو طرف برای یافتن راهبردهای همکاری است. ‌
در این رابطه باید خاطرنشان کنم که قرار است در این دیدار مساله همکاری کشورهای منطقه برای بسط امنیت در عراق نیز مورد بحث و بررسی قرار گیرد زیرا اگر خشونت در عراق به همین منوال ادامه یابد یا بدتر شود به طور حتم تمامی همسایگان عراق و کشورهای منطقه را دربرخواهد گرفت، از اینرو آمریکا موظف است تا همکاری‌های منطقه را برای حفظ امنیت و استقرار در عراق و منطقه تشویق کند. ‌
* هواداران و مخالفان حضور آمریکا در مورد نقش ارتش این کشور در عراق سخن می‌گویند، به نظر شما به عنوان عالیترین مقام امنیتی عراق نیروهای آمریکایی در عراق بخشی از مشکل هستند یا بخشی از راه‌حل؟ ‌
** پاسخ به این سوال بسیار سخت و دشوار است و نمی‌توان به آن با گزینه بله یا خیر پاسخ داد. این موضوع سیاه و سفید نیست، حضور نیروهای خارجی با نفربرها و تانک‌ها و خودروهای سنگینشان در مناطق پرجمعیت عراق شاید به نوعی به یک مشکل شبیه شود (یا اینگونه دیده شود) اما در مقابل اگر به این مساله با عمق بیشتری بنگریم و از خود بپرسیم که آیا نیروهای امنیتی (پلیس و ارتش) در این شرایط از توانمندی کاملی از نظر آموزش، تجهیزات، آماده‌سازی و فرماندهی برخوردار هستند که بتوانند وجب به وجب خاک عراق را بدون نیاز به نیروهای چند ملیتی حفظ کرده و وظایف امنیتی را عهده‌دار شوند، پاسخ قطعا منفی است. با این وجود ما تلاش خود را برای رسیدن به این سطح ادامه می‌دهیم تا بتوانیم طی چند ماه آینده به این آمادگی دست یابیم. از اینرو کمیته‌ای که پیشتر به آن اشاره کردم برای تسریع این امر تشکیل شده است. ‌
به هر حال می‌توان گفت نباید به مساله حضور نظامیان آمریکایی به شکل سیاه و سفید نگاه کرد. ما اکنون نیاز مبرمی به پشتیبانی نیروهای چندملیتی داشته و همچنین نیازمند کمک‌های اطلاعاتی هستیم.
* اهداف سفر‌آقای جلال طالبانی، رئیس‌جمهوری عراق به ایران چیست؟ از نظر امنیتی وی برای اطمینان دادن به ایران آمده است یا اینکه قرار است اطمینان‌هایی از ایران بگیرد؟
** همسایه و برادر بزرگ ما، ایران نقش بسیار گسترده و بزرگی در حفظ امنیت عراق دارد بخصوص که استقرار و ثبات امنیت در عراق در راستای منافع ایران قرار می‌گیرد. ‌
چند راهبرد برای ایران جهت اطمینان از تثبیت امنیت در عراق وجود دارد که در این راستا سفر ریاست‌جمهوری عراق هم برای بررسی و تأکید براین راهبردها می‌باشد. البته به طور حتم امضای توافقنامه‌ها و یادداشت‌های تفاهم در این زمینه می‌تواند بسیار راهگشا باشد. ‌
در مورد سفر آقای جلال طالبانی به ایران هم باید بگویم آقای طالبانی بیش‌از یک رئیس‌جمهور با جمهوری اسلامی ایران رابطه برادری دارد. او درعین حال یکی از دوستان مهم ایالات متحده هم می‌باشد. جلال طالبانی هم در عراق و هم در منطقه مورد احترام سیاستمداران و کشورهای مختلف است. ‌
ما اکنون در آستانه مرحله جدید و سرنوشت‌سازی در عراق هستیم زیرا در صورتی که خدای ناکرده موج خشونت‌ها در عراق افزایش یابد در آن صورت نه‌تنها وضعیت داخلی عراق بلکه تمامی کشورهای همسایه هم دستخوش ناامنی خواهند شد. ‌
باید در نظر داشت در شرایطی همچون عراق، هیچ گروهی از کشورهای سه‌گانه تشکیل‌دهنده ساختار جمعیتی این کشور نمی‌تواند بدون دو گروه دیگر ادامه حیات دهد. فراتر از آن حتی دو طرف هم بدون طرف سوم در این کشور نمی‌توانند حکومت کنند باید همه طرف‌ها با یکدیگر همزیستی داشته باشند. چرا که درغیر این صورت باید در کمال تاسف عراق را تقسیم شده ببینیم. ‌
* ایران در این چارچوب چه نقشی می‌تواند ایفا کند؟
** انتظار می‌رود ایران از عراق و دولت مرکزی آن حمایت کند، زیرا تنها راه حفظ وحدت و حکومت اکثریت سیاسی در این کشور حمایت از دولت مرکزی این کشور است. از اینرو هر نوع رفتاری از سوی کشورهای همسایه عراق و بخصوص جمهوری اسلامی ایران در حمایت از شبه‌نظامیان و یا هر طرف دیگری خارج از چارچوب دولت مرکزی نه به نفع جمهوری اسلامی است و نه به نفع عراق و منطقه.
* سناریوی خروج عراق از این بحرانی که در آن گرفتار است را چگونه می‌بینید؟ ‌
** پاسخ به این سوال بسیار گسترده و فراگیر است و در یک جواب چند دقیقه‌ای نمی‌گنجد، اما آنچه را که می‌توانم به طور خلاصه بگویم این است که مراجع مذهبی و سیاسی تمامی گروه‌ها باید به این اعتقاد راسخ برسند که هیچ گروهی نمی‌تواند بدون گروهی دیگر امور این کشور را پیش ببرد. اگر این شرایط بحرانی و کش‌وقوس‌های طایفه‌ای در عراق ادامه یابد به طور حتم جنگ ما علیه تروریسم شکست خواهد خورد. ‌
ما طی سه سال گذشته پیروزی‌های بزرگی را علیه تروریسم به دست آوردیم، این پیروزی‌های چشمگیر، هم علیه تروریسم تکفیری و هم تروریسم صدامی حاصل شده است. با این وجود بدیهی است پیروزی‌هایی که نیروهای مسلح عراق به دست آورده‌اند در صورتی که تنش‌های طایفه‌ای و مذهبی ادامه یابد به شکست تبدیل خواهد شد. اگر رهبران سیاسی و دینی حاضر به احساس مسئولیت نباشند و وظایف اصلی خود را به عهده نگیرند من به همه آنها می‌گویم: دیگر آن عراقی را که اکنون می‌شناسیم بر روی نقشه نخواهیم دید. عراق وارد تونل تاریک جنگ خانگی خواهد شد و خشک و تر با هم خواهند سوخت. آنگاه است که دیگر عراق به طور حتم به چند قسمت تقسیم خواهد شد. ‌
* پس می‌توان گفت که نوش‌داروی سریعی برای حل و فصل بحران عراق وجود ندارد؟
** نوش‌داروی اصلی همان حمایت قاطعانه از دولت مرکزی عراق، تقویت نیروهای مسلح عراق، تکیه بر قانون اساسی عراق و تحقق فدراتیو در تمامی خاک عراق است. ‌
* این روزها اتهامات علیه ایران در مورد دخالت منفی در عراق افزایش یافته است. به عنوان مشاور امنیت ملی عراق و فردی که از تمامی امور امنیتی عراق اطلاعات دقیقی دارد، ارزیابی شما از حضور ایران در صحنه عراق چگونه است؟
** هیچ دلیل قاطعی در مورد دخالت جمهوری اسلامی ایران در حمایت از تروریسم در عراق در اختیار نداریم. ایران خود یکی از مهمترین قربانیان تروریسم است و از اینرو دشمن فکری و نقیض اندیشه‌ها و تفکرات القاعده و تکفیری‌ها محسوب می‌شود. ایران در نقطه مقابل اندیشه‌های‌ دار و دسته صدام قرار می‌گیرد چرا که هم از اندیشه‌های تکفیری و از آن بیشتر از تفکرات صدامی در جنگ 8 ساله رنج و مشقت‌های زیادی برده است، پس عاقلانه نیست که تصور کرد ایران در حمایت از تروریسم در عراق فعالیت می‌کند. من بار دیگر تکرار کرده و به صراحت می‌گویم که هیچ دلیل مادی و ملموسی در مورد اینکه جمهوری اسلامی از تروریسم تکفیری در عراق حمایت می‌کند، در اختیار نداریم. ‌
* دولت عراق چندی پیش از زیر سایه محافظه‌کاری خارج شده و نام و مشخصات برخی از پدرخوانده‌های تروریسم را در عراق ذکر کرد. آیا این تغییر رویکرد را همچنان ادامه خواهید داد؟
** از دیدگاه ما تروریسم تنها انفجار اتومبیل‌های بمب‌گذاری شده و کشتارهای دسته جمعی نیست. تروریسم علاوه بر آن شامل ترویج افکار تکفیری، تبلیغاتی تحریک‌آمیز مروج خشونت و تروریسم نیز می‌شود. برخی از مواضع سیاسی و تشنج آفرینی‌های سیاسی برخی از سیاستمداران افراطی و تندرو از هر دو طرف، چه سنی و چه شیعه، هم کمتر از انجام عملیات تروریستی نیست. این مواضع بیشترین ضربات را به کالبد روند سیاسی در کشور وارد می‌کند. حتی برخی از شبکه‌های ماهواره‌ای هم تأثیری به مراتب بیشتر از چند عملیات تروریستی در حمایت از تروریسم دارند. من در اینجا از کشورهای همسایه و بخصوص کشورهای عربی می‌خواهم تا اجازه ندهند این شبکه‌های ماهواره‌ای چنین حمایت‌هایی را از تروریسم داشته و در کار تحریک اهل تسنن علیه اهل تشیع و شیعیان علیه اهل تسنن فعالیت کنند. ‌
برخی کشورهای عربی بعد از آنکه به مدت 35 سال از صدام حسین، علیه ملت عراق حمایت کردند اکنون از تروریسم علیه ملت عراق حمایت می‌کنند. ‌
* نگاه شما به ملت ایران چگونه است و چه پیامی برای این ملت دارید؟
** ملت ایران ملتی با تمدنی دیرین و گسترده است که هزاران سال در طول تاریخ ریشه دوانده است. ‌
ملت و رهبری ایران می‌توانند سهم عمده‌ای را در بسط امنیت در عراق ایفا کنند، ملتی که سال‌های سال از تروریسم رنج برد و جنگ هشت ساله‌ای علیه آن تحمیل شده است. در عراق ما نیم میلیون کشته و نیم میلیون زخمی دادیم و ملت ایران نیز چنین تلفاتی را متحمل شد. اکنون این فرصت به دست آمده است که دو ملت عراق و ایران همدیگر را تکمیل کنند. روابط استراتژیک و زیرساختی بین ملت عراق و ایران وجود دارد. ایران می‌تواند در بسیاری از ابعاد از عراق حمایت کند. دو کشور می‌توانند از طریق تقویت روابط فرهنگی، فکری، مذهبی، اقتصادی، بازرگانی و بسیاری از موارد دیگر گام‌های بزرگ و استراتژیکی را در این راستا بردارند. از سوی دیگر ما از ایران توقع داریم که از دولت مرکزی عراق حمایت کند و از این دولت برای مبارزه با تروریسم تکفیری و صدامی پشتیبانی کند. ‌
* در مورد مساله حضور زائران ایرانی در شهرهای مقدس کاظمین و سامرا چه قولی می‌توانید به زائران ایرانی بدهید، آیا در آینده نزدیک زائران مشتاق ایرانی خواهند توانست علاوه بر نجف و کربلا به دو شهر دیگر یعنی کاظمین و سامرا هم سفر کنند؟
** من به شما صادقانه اعلام می‌کنم که علاقه خود من به حضور زائران ایرانی در سامرا، کاظمین، نجف و کربلا حتی بیشتر از علاقه آنان به زیارت این عتبات مقدس است. ‌
من آروز می‌کنم که این زائران مشتاق هرچه زودتر به این شهرها سفر کنند. این حضور حتی نباید در تعداد هزاران هزار باشد بلکه مایلم این زائران به شکل میلیونی به عراق بیایند. زمانیکه که چند ماه پیش با آقای احمدی‌نژاد دیدار کردم ایشان به من مطلبی را گفت که من در طول عمر خودم آن را فراموش نخواهم کرد. من به او گفتم: «جناب آقای رئیس‌جمهور من به عراق به عنوان میهن خود افتخار می‌کنم» اما او به من گفت:‌ «من بیشتر از تو به عراق افتخار می‌کنم» به وی گفتم: «چگونه؟» به من پاسخ داد: «من بخشی از خاک عراق را همیشه با خود همراه دارم و روی آن نماز می‌خوانم. شما که از جایی به جای دیگر می‌روید با خود بخشی از خاک عراق را نمی‌برید اما من این یک مشت خاک عراق که برایم آورده‌اند با خود همه جا می‌برم و آن را سجده‌گاه خود قرار داده‌ام.» با توجه به میزان عشق و علاقه‌ای که ملت ایران به خاک عراق دارند هیچ عاقلی نمی‌تواند تصور کند که ملت ایران خواهان آسیب رساندن به عراق باشد.