اهداف آمریکا در ازبکستان

با آشکار شدن ماهیت براندازی فعالیت نمایندگی‌های سازمان‌های آمریکایی در برخی از کشورهای آسیایی، دیدگاه دولت ازبکستان نسبت به عملکرد فعالیت نمایندگی‌های آمریکایی در این کشور تغییر و از 18 ماه پیش بازرسی از آنها شروع شده است.
پس از بروز ناآرامی‌های 24 اردیبهشت 84 اندیجان ازبکستان و موضع خصمانه آمریکا علیه دولت تاشکند، 13 نمایندگی از مجموع 17 نمایندگی مختلف آمریکایی مستقر در این کشور طی سال 85 به تخلف از قوانین ازبکستان متهم و برخی از آنها تعطیل شدند.
این بازرسیها در حالی انجام شد که کارشناسان سیاسی منطقه معتقدند در پشت پرده، بروز انقلاب‌های رنگین و مخملی در اوکراین، گرجستان و قرقیزستان و پشتیبانی‌های مالی سازمان های آْمریکایی فعال در این کشورها نهقته بود.
عسگرآقایف رییس جمهوری پیشین قرقیزستان نیز برخی سازمان‌های آمریکایی وسفارت آمریکا در قرقیزستان را متهم به توطئه چینی و براندازی دولت وی معرفی کرده یود.
اسلام کریم اف رییس جمهوری ازبکستان نیز بروز ناآرامی‌های اردیبهشت ماه سال 1384 اندیجان این کشور را متوجه سازمان‌های خارجی به ویژه آمریکا دانست.
مرور تخلفات نمایندگی‌های آمریکایی در سال جاری به شرح زیر است.
دادگاه شهر تاشکند پایتخت ازبکستان پنجم اردیبهشت 85 به درخواست وزارت دادگستری این کشور، پرونده تخلفات سازمان غیر دولتی( CEELI/ABA ) انجمن حقوق شناسان آمریکایی تحت رسیدگی قرار داد.
وزارت دادگستری ازبکستان 21 آوریل سال 2006 میلادی (اول اردیبهشت 85) خواستار لغو نمایندگی سازمان غیر دولتی CEELI/ABA آمریکا در این کشور از سوی دادگاه شهر تاشکند شده بود.
کمک این نمایندگی به سازمان‌های غیردولتی و محلی ثبت نشده، علت درخواست وزارت دادگستری ازبکستان برای بسته شدن این سازمان عنوان شده بود.
ارایه کمک حقوقی به سازمان‌های غیرمجاز و ایجاد و پشتیبانی از سازمان‌های غیردولتی و محلی ثبت نشده، خلاف مقرارت و قوانین ازبکستان است که از سوی این نمایندگی آمریکایی انجام شده است.
وزارت دادگستری ازبکستان در ماه سپتامبر سال 2005 میلادی (شهریور 1384 ) طی درخواستی از مدیریت نمایندگی CEELI/ABA خواستار رفع این مشکلات شده بود ولی این سازمان به این درخواست عمل نکرد.
دفتر کل این نمایندگی در واشنگتن قرار دارد و نمایندگی آن در ازبکستان از سال 1995 میلادی شروع به کار کرده است.
در 13 اردیبهشت ماه 85 نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی کانترپارت اینترنشنال " Intemational Counterpart " در ازبکستان به دلیل تخطی از قوانین این جمهوری تعطیل شد.
مقامات ازبکستان نمایندگی بنیاد اورآسیا؛ سازمان آمریکایی فریدوم هاوس " House Freedom "؛ نمایندگی کمیساریای عالی امور پناهندگان سازمان ملل، دفاتر خبری رادیوهای آزادی و اروپای آزاد را نیز تعطیل و کارکنان آنها را از این کشور اخراج کردند.
دادگستری ازبکستان 28 اردیبهشت ماه فعالیت دو کلیسا در استان سمرقند را به اتهام نقض فعالیت حرفه‌ای و انجام فعالیت میسیونری (تبلیغات دینی) تعطیل کرد
کلیساهای مسیحی ادوانتستان و پروتستان میرال متهم شدند که با پرداخت پول به کودکان نابالغ و بدون اطلاع و اجازه والدین آنها کلاس‌های آموزش مسیحیت گذاشته بودند.
شعبه نمایندگی سازمان آمریکایی ( CAFE ) Free Asian" Central 30 Exchange " اردیبهشت ماه در استان فرغانه ازبکستان با شکایت مردم و محکم دادگاه تعطیل شد.
در جریان محاکمه ثابت شد که کارمندان سازمان کافه با پرداخت کمک‌های بلاعوض از قبیل رایانه، دوچرخه، موبایل و دیگر کالاها به روستاییان استان فرغانه درصدد تغییر دین آنان به مسیحیت بودند.
بیش از 90 درصد مردم ازبکستان پیرو دین مبین اسلام هستند.
دادگاه شهر تاشکند خرداد ماه 1385 نیز پس از رسیدگی به پرونده
فعالیت نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی آکسلس "ACCELS " در این کشور، حکم به تعطیلی آن داد.
وزارت دادگستری ازبکستان طی دادخواستی از دادستانی این شهر تقاضای لغو فعالیت این سازمان آمریکایی را کرده بود.
در جریان محاکمه ثابت شد که نمایندگی اکسلس در سال 2005 میلادی بدون موافقت وزارت دادگستری و وزارت آموزش عمومی ازبکستان 100 دانش آموز این کشور را به آمریکا اعزام کرده است که این دانش آموزان طبق ماده 41 قانون اساسی از یک سال تحصیل قانونی خود در ازبکستان محروم شدند.
دفتر مرکزی "ACCELS " در واشنگتن قرار دارد و نمایندگی آن از سال 1995 میلادی در ازبکستان آغاز به فعالیت کرده است.
15 تیر- 85 وزارت دادگستری ازبکستان از دادگاه شهر تاشکند خواستار لغو مجوز فعالیت نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی انجمن شهر؛ " Institute Urban " در ازبکستان شد که این نمایندگی 21 تیر ماه رسما از سوی دادگاه تعطیل شد.
این نمایندگی آمریکایی به فعالیت نکردن در جهت وظایف تعیین شده در آیین نامه و تخلف از قوانین ازبکستان متهم است. وزارت دادگستری ازبکستان اعلام کرده است که در ماه ژانوئه سال 2006 میلادی در جریان بازرسی برنامه‌ریزی شده از مدیریت نمایندگی انجمن شهر این تخلفات مشخص و یک ماه مهلت داده شد تا نسبت به رفع آنها اقدام کند.
"اوربان اینستیتیوت" سازمان غیر دولتی آمریکایی در سال 1968 میلادی تاسیس شده است و دفتر مرکزی آن در واشنگتن قرار دارد.
سازمان غیر دولتی "اوربان اینستیتیوت" (انجمن شهر) از طرف سازمان (ID A S U ) (کمک‌های آمریکا) تامین مالی می‌شده است.
نمایندگی سازمان غیردولتی" انجمن شهر" آمریکا از سال 2003 میلادی در ازبکستان آغاز به فعالیت کرد و وظایف آن پیشتیبانی از اقدامات دولت در زمینه رشد اجتماعی مالکان ساختمانها بوده است.
16 تیر- 85 وزارت دادگستری ازبکستان به مدیریت نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی "دیده ‌بان حقوق بشر" "Watch Rights Human " در این کشور اخطار داد تا تخلفات قانونی خود را برطرف کند.
در جریان بازرسی از فعالیت نمایندگی "دیده ‌بان حقوق بشر" آمریکا در ازبکستان تخلفاتی به ثبت رسیده است.
مسوولان نمایندگی آمریکایی نتوانستند اسنادی را مبنی بر موارد نقض حقوق بشر در ازبکستان ارائه دهند که در گزارش‌های چاپ شده در جراید غرب به آنها از سوی این سازمان،استناد شده بود.
در گزارش وزارت دادگستری ازبکستان آمده است: در واقع این نمایندگی آمریکایی درمورد اوضاع ازبکستان اطلاعات مغرضانه و تعصب‌آمیزی جمع‌آوری و منتشر می‌کند که نقض قانون این کشور در مورد رسانه‌های گروهی است.
سازمان مرکزی "دیده بان حقوق بشر" در سال 1976 در نیویورک تحت عنوان " Exbression of Freedom for Fund " "بنیاد آزادی بیان" تشکیل شد و از سال 1991 عنوان خود را به "دیده ‌بان حقوق بشر" تغییر داد.
نمایندگی این سازمان آمریکایی از سال 1999 میلادی فعالیت خود را در ازبکستان آغاز کرده است.
30 تیر ماه 85 – وزارت دادگستری ازبکستان با ارسال پرونده تخلف نمایندگی سازمان بین‌المللی آمریکایی Intemational Winrock" " (سازمان بین‌المللی وینروک در رشد کشاورزی) به دادگاه تاشکند؛ خواستار تعطیلی آن شد.
به گفته نماینده وزارت دادگستری ازبکستان نمایندگی سازمان وینروک آمریکا از آیین نامه فعالیت خود تخطی کرده است.
این نماینده وزارت دادگستری که به نام وی اشاره‌ای نشده؛ افزود: سازمان آمریکایی براساس آیین نامه باید در مسیر افزایش تولیدات غذایی و بالابردن راهکارهای کشاورزی فعالیت می‌کرد، در حالی که بر خلاف مقرارت به طرح افزایش دانش حقوقی زنان ازبکستان مشغول شده است.
وی یادآور شد: در جریان انجام این طرح از طرف نمایندگی "وینروک" چند جلسه آموزشی و سمینار غیر رسمی با دعوت کارشناسان از اوکراین و قرقیزستان برای زنان برگزار و برای اجرای طرحهای مختلف که ربطی به امور کشاورزی نداشت کمک‌های بلاعوض پرداخت کرده است.
نماینده وزارت دادگستری ازبکستان تاکید کرد: در ماه دسامبر سال 2005 میلادی در جریان بازرسی از نمایندگی "وینروک اینترنشنال" تقاضا شده بود که طی 30 روز تخلفات موجود را بر طرف کند؛ ولی این تخلفات تا امروز برطرف نشده است.
سازمان بین‌المللی وینروک یک سازمان غیردولتی آمریکایی بوده که دفتر مرکزی آن در شهر آرکانزاس آمریکا قرار دارد و سازمان "AID SU " منبع تامین مالی آن است.
نمایندگی " Intemational Winrock " در ازبکستان از سال 1994 میلادی فعالیت می‌کند.
-وزارت دادگستری ازبکستان 10 اوت 2006 (19 مرداد 85 ) از دادگاه شهر تاشکند خواست نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی " کروسلینک دیویلوپمنت اینترنشنال" در ازبکستان را به دلیل تخلف از قوانین تعطیل کند.
نماینده وزارت دادگستری این کشور گفت: این نمایندگی آمریکایی از وظایف و مقرارت مندرج در آیین نامه مجوز فعالیت و همچنین از قوانین ازبکستان تخلفات زیادی مرتکب شده است.
نماینده وزارت دادگستری ازبکستان افزود: علاوه بر این در ماه دسامبر سال 2005 میلادی در بازرسی‌های برنامه‌ای از دفتر این نمایندگی آمریکایی از مسوول آن خواسته شده بود که طی مدت 30 روز تخلفات کشف شده را برطرف کند ولی تاکنون هیچ اقدامی صورت نگرفته است.
به گفته نماینده وزارت دادگستری ازبکستان، کارمندان این نمایندگی همچنین متهم به فعالیت میسیونری (تبلیغات دینی) بین مردم محلی بودند.
"کروسلینک دیویلوپمنت اینترنشنال" یک سازمان غیردولتی آمریکایی است و دفتر اصلی آن در ایالات "مینی سوتا" آمریکا قرار دارد.
وظایف این سازمان بهبود کیفی زندگی مردم از طریق ارائه کمکهای بشر دوستانه است.
16 شهریور 85 – دادگاه شهر تاشکند پایتخت ازبکستان بنا به تقاضای وزارت دادگستری این کشور، نمایندگی سازمان "in Partnershib Development and Academics " را به اتهام انجام "میسیونری" (تبلیغات دینی) تعطیل کرد.
وزارت دادگستری ازبکستان این نایندگی آمریکایی را به تخلف از وظایف اصلی خود و اقدام به فعالیت‌های میسیونری متهم و از دادگاه تقاضای تعطیلی آن را کرده بود.
به گفته یمکی از شاهدان، کارمندان این سازمان بین مردم مسلمان، انجیل (کتاب دینی مسیحیان) را توزیع و دین مسیح را تبلیغ می‌کردند. این شاهد که اسمی از آن برده نشده است، افزود: کارمندان این نمایندگی هر پنجشنبه در آپارتمان‌های خصوصی با حدود 10 نفر از اشخاص تازه وارد به این سازمان؛ جلسه و مراسم برگزار می‌کردند تا آنان را از دین اسلام به مسیحیت دعوت کنند.
نماینده دادگاه شهر تاشکند نیز گفت: در سال 2006 میلادی در ارتباط با انجام فعالیت میسیونری 14 تن از کارمندان نمایندگی این سازمان آمریکایی از ازبکستان اخراج شده‌اند.
نمایندگی سازمان غیردولت "پارتنیورشیپ این آکادمیکس‌اند دیولوپمنت" در ایالات "ماساچوست" آمریکا ثبت شده و از سال 2000 میلادی در ازبکستان شروع به فعالیت کرده است.
این سازمان آمریکایی برای "آموزش آکادمی و رشد اجتماعی جوانان " در ازبکستان مجوز فعالیت گرفته بود که به جای آن به تبلیغات مسیحیت و زدودن اسلام که دین بیش از 90 درصد مردم ازبکستان است؛ اقدام کرده بود.
12 مهر 85 – وزارت دادگستری ازبکستان از دادگاه تاشکند خواست تا نمایندگی سازمان غیردولتی آمریکایی " Joint Intemational Associate Development " در ازبکستان را به اتهام تخلف از قوانین این کشور محاکمه و تعطیل کند.
نماینده وزارت دادگستری ازبکستان گفت: نمایندگی سازمان "جی دی آآی"آمریکا خارج از وظایف و آیین‌نامه خود عمل کرده و قوانین این کشور را نادیده گرفته است.
به گفته نماینده این وزارتخانه؛ کارمندان خارجی "جی دی آآی" بین مردم بومی به فعالیت میسیونری (تبلیغات دینی) پرداخته‌اند که خلاف مقرارت و قوانین این کشور است.
وی افزود: در جریان بازرسی ادواری اخیر از این نمایندگی ؛ ثابت شد که ساختمان دفتر و دستگاههای فنی این سازمان همزمان در تراز مالی یک سازمان بازرگانی دیگر ثبت شده است.
به گفته نماینده وزارت دادگستری ازبکستان، این سازمان همجنین بدون کسب مجوز و ثبت در ارگانهای مالیات جمهوری، یک بنیاد اعتبار مالی در استان سمرقند ایجاد و اقدام به پرداخت وام با بهره 48 درصد در سال کرده است.
"جی دی آآی" یک سازمان غیر دولتی آمریکایی است و دفتر اصلی آن در ایالات کلرادو آمریکا واقع است.
نمایندگی این سازمان در ازبکستان در سال 2004 میلادی ثبت شده و وظایف آن پشتیبانی از برنامه‌های رشد اجتماعی و اقتصادی این کشور بود.
شرکت مشترک آمریکایی- ازبکی "زرافشان- نیومونت" فعال در استخراج طلا از معادن ازبکستان از سوی دادگاه این کشور ورشکسته اعلام و اموال آن 18 دسامبر 2006 (27 آذر 85) بین شرکتهای محلی به مزایده گذاشته شد.
دادگاه اقتصادی ازبکستان در پایان ماه سپتامبر 2006 میلادی این شرکت مشترک را ورشکسته اعلام کرده بود.
سازمان "بورس" ازبکستان قیمت ابتدایی فروش اموال و دارایی‌های شرکت مشترک "زرافشان نیومونت" را 172 میلیارد و 860 میلیون صوم معادل 139 میلیون و 403 هزار دلار تعیین کرده بود.
موسس آمریکایی شرکت "نیومونت" دومین استخراج کننده طلا در جهان اقدامات ازبکستان را تلاشی برای مصادره دارایی‌های این شرکت عنوان کرده است.
کمیته مالیات دولتی ازبکستان 21 دی 85 در جریان بازرسی دوره‌ای از فعالیت سازمانها و شرکتهای خارجی مستقر در این کشور اعلام کرد: سازمان غیردولتی آمریکایی " VOCA/ACDI " از قوانین این کشور تخلف کرده است.
این سازمان آمریکایی طی سالهای 2004 و 2005 میلادی در جریان پرداخت وام به بخش خصوصی در استان اندیجان از اظهار سه میلیون دلار جلوگیری کرده است.
به گزارش کمیته مالیات دولتی ازبکستان، مسوولان نمایندگی VOCA/ACDI" " به طور کامل به موارد تخلف از قانون اعتراف و در این زمینه صورت جلسه تهیه شده را امضا کردند. براساس این گزارش، این سازمان آمریکایی با مجازات جریمه مواجه خواهد شد.
سازمان غیردولتی آمریکایی VOCA/ACDI" " در سال 1997 میلادی در نتیجه ادغام دوسازمان Intemational Development Cooperative Agricultural (سازمان بین‌المللی توسعه تعاونیهای کشاورزی) و Assistance Cooperative Overseas in Volunteers (داوطلبان در امور پشتیبانی از تعاونیها در خارج از کشور) به وجود آمده است.
نمایندگی VOCA/ACDI" " در ازبکستان از سال 2002 میلادی فعالیت می‌کند.
پیش از این نیز پایگاه نظامی آمریکا در فرودگاه "خان‌آباد" و نمایندگیهای شبکه تلویزیونی اینترنیوزنت ورک، رادیو آزادی و برخی سازمانهای غیرآمریکایی از جمله رادیو اروپای آزاد، بنیاد اورآسیا و نمایندگی کمیساریای عالی پناهندگان ملل متحد و یک شرکت هلندی در ازبکستان نیز تعطیل شده بودند.