روسیه و فروش مجدد تسلیحات به لیبی
طی سالهای متمادی شرکتهای تسلیحاتی روسی و نمایندگان وابسته به انها برای احیای تجارت تسلیحاتی میان روسیه و کشور لیبی تلاش گستردهای به عمل اوردهاند اکنون گزارشهای منتشر شده از سوی رسانهها و برخی منابع رسمی حاکی از ان است که یک قرارداد 2/2 میلیارد دلاری میان دو کشور نهایی شده و قرار است همزمان با سفر ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه به لیبی در اواخر سال جاری میلادی این قرارداد مهم میان دو طرف به امضا برسد آنگونه که در خبرها اعلام شده است این احتمال وجود دارد که دولت لیبی به موجب قرارداد مذکور چهار مجموعه از موشکهای ضدهوایی اس 300، 20سیستم ضدهوایی کوتاه برد تور ام 1، 12 جنگنده سوخوی 30 و 12 جنگنده میگ 29 را بعلاوه یک یا دو زیردریایی از روسیه خریداری نماید.
لازم به ذکر است که در دهههای 70 و 80 میلادی لیبی در کنار عراق بعنوان خریداران تسلیحاتی برتر مسکو به حساب میضامدند دولت معمر قذاقی در دوران جنگ سرد متحد شوروی در برابر غرب بود لیبی نه تنها حجم زیادی تسلیحات را از مسکو خریداری میضکرد بلکه با استفاده از دلارهای حاصل از فروش نفت به طور کامل و به موقع نیز هزینه این خریدها را پرداخت میضکرد در نتیجه برخورداری از روابط استراتژیک با شوروی لیبی توانست زرادخانه قابل توجهی را در اختیار گیرد بخشی از این زرادخانه شامل تجهیزات و تسلیحات ذیل بود 96 فروند موشک بالستیک اسکاد بی 1329 دستگاه تانک 1160 قبضه توپ هزاران موشک و توپضهای ضدهواپیما 452 فروند هواپیمای جنگی 130 فروند هلیضکوپتر و 32 فروند کشتی جنگی از جمله شش زیردریایی در سال 1985 سکو یک کارخانه کوچک تسلیحات در لیبی احداث کرد این کارخانه قادر به تولید 80 هزار قبضه کلاشینکف و 12 هزار قبضه ماکارف در سال بود حدود شانزده هزار نفر از نیروهای لیبی در اتحاد جماهیر شوروی اموزش دیده بودند و هزاران نفر از مشاوران نظامی شوروی نیز در این کشور مشغول فعالیت بودندشوروی بواسطه فروش تسلیحات به لیبی حدود 5/17 میلیارد دلار از این کشور مطالبه کرده بود و علاوه بر ان بواسطه اموزش نیروهای لیبی و ارائه سایر خدمات نیز نزدیک به 3/1 میلیارد دلار دریافت کرد جدا از این ارقام حدود 5/2 میلیارد دلار نیز بابت ایجاد زیرساختهای نظامی و صنایع دفاعی از دولت لیبی دریافت کرد تا پیش از سال 1992 مسکو حدود 31/21 میلیارد دلار بابت کمکهای فنی نظامی در لیبیهزینه و حدود 88/16 میلیارد دلار از این کشور دریافت کرده بود اکنون روسیه مدعی است که لیبی حدود 41/4 میلیارد دلار به این کشور بدهکار است در حالی که لیبی مبلغ بدهی خود را تنها 73/1 میلیارد دلار براورد کرده است.
در سال 1992 تجارت سوداور تسلیحاتی میان روسیه و لیبی پایان یافت چرا که شورای امنیت سازمان ملل متحد در ارتباط با حادثه بمبضگذاری در هواپیمای شرکت پان امریکن بر فراز لاکربی اسکاتلند تحریمضهایی را علیه لیبی وضع کرد در ان زمان دولت بوریس یلتسین زئیس جمهور وقت روسیه در شورای امنیت به اعمال تحریمضها علیه لیبی رای داد و در نتیجه تصویب تحریمضها کلیه قراردادهای تسلیحاتی خود را با این کشور متوقف کرد روسیه همچنین اقدام به فراخوانی مشاوران نظامی خود از لیبی نمود این اقدامات نارضایتی دلالان تسلیحاتی و نظامی روسیه را در پی داشت اما انها عملا قادر به تغییر وضعیت نبودند پس از انکه روسیه به تحریم لیبی رای مثبت داد و قراردادهای نظامی خود با این کشور را لغو کرد لیبی نیز بازپرداخت بدهی خود به روسیه را متوقف نمود.
البته در سال 1992 ژنرال اناتولی فوتیکف معاون اول وقت رئیس بخش خلع سلاح در وزارت دفاع روسیه به طور محرمانه اعلام کرده بود که چندی پیش از تحریم لیبی شخصا ریاست مذاکراتی را با این کشور در مورد انعقاد یک قرار داد دو میلیارد دلاری تسلیحاتی بر عهده داشته است وی اظهار داشته بود که مقامات لیبی خواستار خرید هواپیماهای جنگی و موشکضهای ضد هوایی اس 300 هستند یک هفته بعد از این مذاکرات روسیه به تحریم لیبی رای داده بود و همین مسئله موجبات لغو قرار داد را فراهم ساخت نکته ای که حائز اهمیت است این است که معاهدهضای که قرار بود در سال 1992 میان دو کشور به امضا؟ برسد کاملا شبیه توافقی است که برای امسال در نظر گرفته شده است برخی موارد مورد توافق نظیر ارائه جنگندهضها یا موشکهای اس 300 در هر دو قرارداد لحاظ شدهاند البته این تجهیزات نسبت به قبل مدرنیزه شدهضاند اما این واقعیت قابل کتمان نیست که با گذشت 15 سال از قرارداد سال 1992 روسیه هنوز سخت افزار نظامی جدیدی برای ارائه به لیبی ندارد تنها استثنا بر این موارد مربوط به هواپیماهای جنگنده ضربتی سوخوی 30 میضباشد.
اما انچه که موجبات فراهم شدن زمینه توافق نظامی جدید دو کشور را فراهم ساخته مربوط به تحولاتی است که چند سال قبل در سیاست خارجی لیبی به وقوع پیوست در سال 2003 قذافی تصمیم گرفت با امریکا و غرب به توافقی دست یابد در همین راستا وی اعلام کرد که حاضر به پرداخت غرامت به بستگان قربانیان حادثه لاکربی است و نیز امادگی دارد تا برنامه هستهضای خود را پایان دهد با توجه به این امر سازمان ملل متحد تصمیم به لغو تحریمضهای لیبی گرفت و این امر را یک سال بعد عملی کرد لغو تحریمضهای لیبی شرکتضهای تسلیحاتی روسی را به عقد قراردادهای جدید با این کشور ترغیب کرد و سرانجام سه سال بعد زمینه انعقاد یک توافق جدید فراهم امد گزارش شده است که هواپیماهای جنگنده و موشکضهای ضد هواپیمایی که قرار است قذافی از روسیه خریداری کند ساخت چند سال قبل هستند.
اما به هر حال روسیه با انعقاد این قرارداد پایبندی خود را به سیاست راهبردی افزایش فروشهای تسلیحاتی به نمایش گذاشته است این رویکرد در دوران پوتین به یک جز؟ اصلی از سیاستضهای کلان روسیه تبدیل شد فراهم کردن زمینهضهای انعقاد قرارداد از جمله با مشتریان سابق تسلیحاتی میضتواند نقش موثری در تحقق این سیاست ایفا؟ نماید انتخاب لیبی به عنوان یکی از بازارهای تسلیحاتی مسکو در دوران جنگ سرد دقیقا در همین راستا صورت میضگیرد اما در حال حاضر حاکمان کرملین به لحاظ انگیزشی محرکهضهای متفاوتی برای فروشهای تسلیحاتی خود دارند انگیزه فروش تسلیحات به لیبی دیگر ایدئولوژی نیست بلکه علاقه برای کسب درامد بیشتر و تسریع در روند ترمیم شرایط اقتصادی روسیه انگیزهضهای مهم انعقاد قرارداد تسلیحاتی با لیبی به حساب میایند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
