روسیه و پرونده هسته‌اى ایران

* شما این اواخر اشاره کردید که برخى با اعمال تحریمات بین المللى علیه ایران دنبال اهداف دیگرى در کنار اجازه ایجاد سلاح هسته اى مى باشند. چرا دقیقا نمى خواهید بگویید که آمریکایى ها خواستار تغییر رژیم در ایران مى‌باشند؟
** اولا من نگفتم که این آمریکایى ها هستند. دوما نگفتم که هدف دقیقا تغییر رژیم ایران است. مانند هر اوضاع حاد دیگرى عده اى موافق و عده اى مخالف حل بدون درگیرى مى باشند. برخى اوضاع را به خاطر منافع خود متشنج مى کنند. دلیل دیگرى بر این درخواست که باید بلافاصله علیه ایران تحریم اتخاذ نمود نمى بینم. ما از تحریمات خواستار چه هستیم؟ فقط آنکه ایران و شوراى امنیت سازمان ملل متحد را به گوشه اى گیر بیندازیم. این ابزار در جعبه مهمات جامعه جهانى خواهد ماند و در آن شکى نیست، اما مسئله اینست که چه زمان و چگونه از آن استفاده نمود؟ ایران در ماه اوت پاسخ بسته پیشنهادى را ارایه نمود. اگر چه آن را هم نمى توان کاملا رضایت بخش نامید اما به هر حال امکان براى ادامه گفتگو را حفظ مى کند که اجازه مى دهد که مذاکرات بر اساس بسته پیشنهادى گروه «شش» را آغاز نمود. این مذاکرات باید در شرایطى برگزار گردند که جامعه جهانى تردیدى در رابطه با اهداف تهران نداشته باشد. گروه «شش» از ایرانیان خواسته که امور مربوط به غنى سازى اورانیوم خود را متوقف سازند و ما فکر مى کنیم که شرایط تکمیلى در کار با ایران کمک مى کنند که به چنین توافقى دست یافت. جاى امیدوارى وجود دارد.
* به عبارت دیگر شما معتقدید که ایران خواهان حل مسئله از طریق مذاکرات مى‌باشد؟
** من معتقد به منافع ریشه اى ملت ایران در پیدا کردن راه حلى از طریق مذاکرات هستم ثمر بخش خواهد بود که اگر ایران به پیشنهادات روسیه و دیگر کشورهاى گروه «شش» واکنش سازنده ترى از خود نشان مى داد. اما صحبت با ایران از طریق زبان زور نامعقول است.
* اما به هر حال قبلا روسیه کمتر از تحریمات سخن مى گفت ولى در روزهاى اخیر در صورتى که ایران خط خود را عوض نکند چنین عملى را براى خود امکان پذیر مى داند. این تغییرات را چگونه توضیح مى‌دهید؟
** این تغییر نیست. در قطعنامه شوراى امنیت سازمان ملل متحد که در اواخر ماه جولاى صادر شد از ایران خواسته شده که به پیشنهادات گروه «شش» پاسخ دهد و همچنین بندى در مورد امکان استفاده از تدابیرى مطابق با بند 41 آیین نامه سازمان ملل متحد در نظر گرفته شده است اما در صورت عدم پیشرفت در تلاش براى از سرگیرى مذاکرات. در بند مذکور صحبت از تدابیر اقتصادى(تحریمات) به میان آمده و توسل به زور قاطعانه رد شده است.
* اما بدون حرکتى از جانب ایرانیان براى روسیه امکان پذیر نخواهد بود که از حق وتوى خویش در راى گیرى شوراى امنیت در مورد تحریمات علیه ایران استفاده نماید؟
** ما همیشه حق وتو را داریم. مانند هر سلاح دیگرى باید در استفاده از آن احتیاط لازم را به خرج داد. مانند هر سلاح دیگر حق وتو زمانى که ما از آن استفاده نمى کنیم تاثیر بیشترى دارد اما همه مى دانند که این سلاح وجود دارد. قطعنامه شوراى امنیت اجازه بکار بردن تدابیر اقتصادى و یا بعبارت دیگر تحریمات اقتصادى را مى دهد. اما این بدان معنا نیست که کسى بخواهد از آنها صد در صد استفاده کند. ما و شرکاى ما این را به خوبى مى دانند و ما در این رابطه با آنها قاطعانه توافق نموده ایم. در انتخاب روش ها به آن نگاه خواهیم کرد که تا چه اندازه کار جدى است.
* یعنى روسیه به آن نگاه مى کند که کار پیرامون پرونده هسته اى ایران تا چه اندازه جدیست. آقاى لاوروف منظور شما دقیقا چیست؟
** تا چه اندازه خطر تهدید صلح و امنیت واقعى مى باشد و آیا چنین خطرى وجود دارد و یا خیر. تا چه اندازه تداوم کار متخصصانه بازرسان آژانس بین المللى انرژى اتمى مى تواند جوابگوى لکه هاى سفید در اطلاع جامعه بین المللى نسبت به برنامه هسته اى ایران باشد.
* آیا مى توان اگر کار به تحریمات رسید گزینه نرم ترى را تنظیم کرد گزینه اى که روسیه بتواند به احداث نیروگاه اتمى بوشهر ادامه دهد؟
** همه چیز امکان دارد. امکان تحریمات هست و امکان براى حل این مسئله از طریق مذاکرات هم وجود دارد و در حین بررسى پیشنهاد در مورد برخى از تدابیر اقتصادى بر اساس بند 41 آیین نامه سازمان ملل متحد ما آن چیزى هایى را که من براى شما ذکر کردم مد نظر قرار خواهیم داد.
* اما ایرانى ها روسیه را از پاییز سال 2005 در رابطه با ایجاد موسسه مشترک غنى سازى اورانیوم در خاک روسیه فریب داده اند. آیا این براى ناامید شدن نسبت به مواضع ایران کم است؟
** من این را با واژه «فریب دادن» توصیف نمى کنم چرا که آنها از همان ابتدا گفتند که آماده بررسى پیشنهاد ما نه بعنوان تعویض بلکه بعنوان گزینه تکمیلى براى امور داخلى در این زمینه مى باشند. پاسخ آنها روشن بود هرچند آن باب طبع ما نبود چرا که بلاتکلیفى را حفظ نموده که تاکنون از بین نرفته است.
* به آن سوال باز مى گردیم که مصاحبه را با آن آغاز نمودیم. در جواب به سوالى که آمریکایى ها ممکن است خواستار تغییر رژیم در ایران باشند شما از موضوع آمریکا خارج شدید. آیا جز آمریکایى ها امروز کس دیگرى رژیم ها را تغییر مى‌دهد؟
** من نمى توانم ادعا کنم که آمریکایى ها قصد تغییر رژیم در ایران را دارند. بعید به نظر مى رسد که سیاستمدار عاقلى اندیشه تغییر رژیم در ایران را در سر داشته باشد. ملت ایران خودش تکلیف کشور خود را تعیین مى کند. ملت غیور کهن و موسس تمدن بزرگ ایرانى مستحق آنست که شریک برابرى با کشورهاى منطقه در حل مسائل خاور نزدیک و میانه باشد.