اتحادیه اروپا در نشست فردای خود که در سطح وزیران خارجه 25 عضو آن در لوکزامبورگ برگزار میشود قصد دارد پایان مذاکرات هستهای با ایران را اعلام و از گزینه بازگشت مساله هستهای ایران به شورای امنیت حمایت کند. گرچه آزمایش اتمی کره شمالی بهرغم ترافیک رایزنی در نیویورک در تسریع روند تصمیمگیری درباره ایران بیتاثیر نبوده است اما چنین رویکردی از جانب ضلع گفتوگوگرا در مثلث 1+5 (آمریکا، اروپا، چین- روسیه) گواهی است بر سلطه هژمونی ایالات متحده به پرونده هستهای ایران. اروپا نقشی که طی سه سال گذشته در دیپلماسی هستهای ایران ایفا کرده است را به بازی در سناریویی پیوند میدهد که مسلما کارگردانش نیست و همین امر برای اروپا که هدایت پرونده مهمی چون ایران را برعهده داشت در حکم شکست مدیریت بحران قلمداد میشود. اعلام پایان گفتوگو با ایران در شرایطی که همچنان انگشت اشاره مقامات فرانسه و آلمان بسته پیشنهادی 1+5 روی میز را نشانه رفته است پارادوکسیکالترین سیاستی است که از جانب قاره سبز پی گرفته میشود.
گذر سایههای تعامل و گفتوگو از فراز بسته مشوقها و پیچیدن بسته در کاغذ کادوی تقابل و تحریم، از اساس دیپلماسی بستهای را از قوت خود ساقط میکند.اروپا با حمایت از بازگشت پرونده ایران به شورای امنیت به استدلال اینکه گزینهای جز آن وجود ندارد به خانهای بازگشته است که آمریکا سه سال پیش درصدد اقامت در آن بود. روی دیگر این سکه وضعیت تصلب در توافق است که مذاکرات هستهای ایران و اروپا دچار آن بود. حصول توافق زمانی میسر است که دو طرف خواستههای حداکثری خود را به مطالبات میانه مبدل کنند و در قالب همین انعطاف راه برونرفت از چالش را بیابند. به دیگر سخن، فرمولهای میانهای را میشد جایگزین درخواست توقف کامل غنیسازی اورانیوم از سوی ایران کرد که امروز عدم توافق در این مساله اساس مذاکرات را هدف قرار ندهد. امروز این امر مسلم است که درخواست توقف غنیسازی اورانیوم نه پیششرط مذاکره با ایران که قلب و هدف آن بود و وقتی هدف در جای پیششرط مینشیند خود مذاکره هم بالاثر و بلاموضوع میشود. اگر آزمایش اتمی کره شمالی بیانگر شکست ابزارهای تهدید و تحریم در حلوفصل مناقشات سیاسی- دیپلماتیک بود چنین رویکردی از جانب اروپا در قبال ایران قابل تأمل مینماید.در شرایطی که راه دیگری فراروی طرفین پرونده هستهای نیست جز مذاکره، پس بستن در تالارهای گفتوگو به کدامین طریق توان گرهگشایی خواهد داشت؟ اروپا در شرایطی با آمریکا و البته چین و روسیه در زمینه اعمال تحریم علیه ایران به توافق کلی رسید که خود بر کارآیی و اثربخشی ابزار تحریم در تردید است و بر همین اساس اعلام میکند در صورت تمکین تهران به خواست توقف غنیسازی اورانیوم تحریم را لغو کرده - تحریمهای برگشتپذیر- و به سرعت میز مذاکرات را میچیند.در شرایطی که ایران همچنان باب مذاکره را گشوده میداند این گام اروپا معنایی جز قدم نهادن در مسیری که سه سال است آمریکاییها طراحیاش کردهاند، ندارد. هنر دیپلماسی باز نگه داشتن مجرای تنفسی مذاکره و مصالحه است نه پایان بخشیدن به شریان خونرسانی به مغز گفتوگو.