کودتاى نظامى در هندوراس

سربازان هندوراس رئیس‌جمهور منتخب و دموکراتیک این کشور را برکنار کردند و کنگره نیز یک جانشین براى وى معرفى کرد؛ اما رئیس‌جمهور این کشور از این کودتا انتقاد کرد و قول داد در قدرت باقى بماند.
کودتاى نظامى در هندوراس اولین کودتا از این نوع، علیه دولت یکى از کشورهاى آمریکاى مرکزى در 16 سال اخیر است.
مانوئل زلایا، رئیس‌جمهور هندوراس، با تهدید اسلحه از خواب برخاست و در حالى که هنوز لباس خواب بر تن داشت، بازداشت شد. بازداشت وى چندین ساعت پیش از رفراندوم اصلاح قانون اساسى رخ داد.
زلایا قصد داشت با اصلاح قانون اساسى، محدودیت حضور یک دوره‌اى ریاست جمهورى را حذف کند تا به این ترتیب بتواند یک بار دیگر به عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست جمهورى شرکت داشته باشد.
پس از دستگیرى، رئیس‌جمهور هندوراس به وسیله هواپیماى نظامى به کاستاریکا تبعید شد.
برخى گزارش‌ها نیز از زخمى شدن وى در جریان دستگیرى حکایت دارند. خودرو‌هاى نظامى مجهز به مسلسل در خیابان‌هاى پایتخت هندوراس مستقر شده‌اند و سربازان کاخ ملى را به تصرف در آوردند.
به گزارش خبرگزارى آسوشیتدپرس، زلایا در کاستاریکا گفت: من مى‌خواهم به کشورم برگردم، من رئیس‌جمهور هندوراس هستم.
کنگره هندوراس نیز به نامه‌اى که اعلام کرد نامه استعفاى زلایاست، راى موافق داد و حتى متحدان سابق زلایا نیز به وى پشت کردند.
روبرتو میچلتى رئیس کنگره نیز سوگند یاد کرد تا 27 ژانویه 2010 که مدت ریاست جمهورى زلایا به پایان مى‌رسد، به عنوان رئیس‌جمهور امور کشور را در دست گیرد.
میچلتى طى مراسمى در کنگره سوگند یاد کرد و اعضاى کنگره نیز با شعار هندوراس، هندوراس از وى حمایت کردند.
وى چندین ساعت پس از یاد کردن سوگند در کنگره، اعلام کرد که به مدت دو روز و از ساعت 9 شب تا شش صبح، قانون منع آمد و شد حکمفرماست.
میچِلِتى در یک کنفرانس مطبوعاتى اظهار داشت که انریکو اورتز کولیندرس سفیر سابق هندوراس در سازمان ملل را به عنوان وزیر خارجه خود انتخاب کرده است.
میچلتى خاطرنشان کرد که در زیر سایه کودتا سمت ریاست جمهورى را در دست نگرفته و تصریح کرد: من در نتیجه یک روند انتقال قانونى به سمت ریاست جمهورى رسیده‌ام.
وى همچنین از عملکرد نیروهاى نظامى دفاع کرد و گفت: نیروهاى نظامى از قانون اساسى تبعیت کردند.
میچلتى همچنین در خصوص دخالت هوگو چاوز هشدار داد. چاوز اعلام کرده در صورت انتخاب میچلتى به عنوان رئیس‌جمهور، وى را از قدرت ساقط خواهد کرد.
به دنبال برکنارى زلایا، برخى از اعضاى کابینه وى نیز توسط سربازان و یا پلیس بازداشت شدند.
گروه حقوق بشر آزادى بیان نیز اعلام کرد، سزار هام یکى از قانون‌گذاران چپ‌گرا در یک تیراندازى از سوى سربازانى که تلاش داشتند وى را دستگیر نمایند، کشته شد.
میچلتى عضو حزب لیبرال زلایاست، اما در خصوص رفراندوم با رئیس‌جمهور مخالفت کرد.
زلایا استعفا را انکار کرد و تاکید نمود که وى دوران ریاست جمهورى خود را ادامه مى‌دهد، حتى پس از آنکه دادگاه عالى از کودتاى نظامى به عنوان دفاع از دموکراسى حمایت کرد.
زلایا از سربازان هندوراس خواست تا از وى پشتیبانى کنند و از شهروندان خواست براى اعتراض صلح آمیز به خیابان‌ها بیایند، اما تنها صد‌ها تن در پایتخت هندوراس به خیابان‌ها آمدند.
این کودتا محکومیت گسترده از جانب کشورهاى آمریکاى لاتین و کشورهاى جهان از جمله آمریکا را به همراه داشت.
برونو رودریگوئز وزیر خارجه کوبا، قول داد که با متحدان زلایا همکارى کند تا وى به خدمت بازگردد.
وى افزود: خوآن کارلوس هرناندز سفیر کوبا در هندوارس و سایر دیپلمات‌هاى خارجى که تلاش داشتند از دستگیرى پاتریشیا روداس وزیر خارجه هندوراس جلوگیرى نمایند، خود براى مدتى کوتاه دستگیر شدند.
چاوز اظهار داشت: سربازان هندوراس سفیران کوبا و ونزوئلا را به طور موقت بازداشت کردند و آنها را مورد ضرب و شتم قرار داده‌اند.
باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا نیز اظهار داشت که وى عمیقا نگران است.
هیلارى کلینتون وزیر خارجه آمریکا نیز گفت، دستگیرى زلایا باید محکوم شود.
اوباما با صدور بیانیه‌اى اظهار داشت: من از تمامى احزاب و بازیگران اجتماعى در هندوراس مى‌خواهم تا به معیارهاى دموکراتیک، حاکمیت قانون و اصول منشور دموکراتیک کشورهاى قاره آمریکا احترام بگذارند.
مقامات آمریکایى اظهار داشتند: براى تحقق این شروط، زلایا باید به قدرت بازگردد.
دو تن از مقامات ارشد دولت اوباما اظهار داشتند، از زمانى که زلایا به کاستاریکا فرستاده شده آمریکا با وى در تماس است و این کشور تلاش داشته با برقرارى ارتباط با اعضاى کنگره هندوراس، بر توقف ساختار جدید قدرت در این کشور تاکید کند.
مقامات آ‌مریکایى افزودند، دولت اوباما در روزهاى اخیر به بازیگران قدرت در هندوراس از جمله نیروهاى نظامى این کشور هشدار داده بود که آمریکا با کودتا مخالف است اما رهبران نظامى این کشور از پذیرش درخواست آمریکا امتناع ورزیدند.
سازمان کشورهاى قاره آمریکا با تصویب قطعنامه‌اى خواستار بازگشت فورى، امن و بدون شرط مانوئل زلایا، رئیس‌جمهور قانونى هندوراس به سر کار خود شدند.
بان‌کى‌مون، دبیر کل سازمان ملل متحد نیز کودتا در هندوراس را محکوم کرد و خواستار ابقاى نماینده منتخب مردم در سمت ریاست جمهورى هندوراس شد.
گروه ریو که از 23 کشور حوزه آمریکاى لاتین و آمریکاى مرکزى تشکیل شده نیز با صدور بیانیه‌اى، کودتا در این کشور را محکوم کرد و خواستار بازگشت فورى و بدون شرط زلایا به سمت ریاست جمهورى شد.
اسکار آریاس، رئیس‌جمهور کاستاریکا که در یک کنفرانس خبرى درکنار زلایا نشسته بود، اظهار داشت: ما فکر مى‌کردیم شب طولانى دیکتاتورى نظامى در آمریکاى مرکزى به پایان رسیده است.
رئیس جمهوری ونزوئلا از تلاش خود برای بازگرداندن رئیس جمهوری برکنار شده هندوراس به قدرت خبر داد.
به نقل از تلویزیون بی بی سی، هوگو چاوز که یکی از متحدین خوزه مانوئل زلایا رئیس جمهوری برکنار شده هندوراس بشمار می‌رود، خواستار نشست فوری کشورهای آمریکای جنوبی برای بررسی بحران این کشور و بازگرداندن زلایا به قدرت شد.
وی گفت که هیچ رئیس‌جمهوری را غیر از زلایا برسمیت نخواهد شناخت و هرگونه اقدام لازم را برای بازگرداندن وی به قدرت انجام خواهد داد.
پس از بروز ناآرامی‌های پیش از رفراندم قانون اساسی در هندوراس، رئیس‌جمهوری ژنرال رومنو واسکز، فرمانده ارتش این کشور را به سبب نافرمانی برکنار کرد.
این مسئله سبب شد تا ارتش به خشم آمده و پایتخت هندوراس را در اختیار خود بگیرد و متعاقب آن رئیس‌جمهوری را دستگیر و به کاستاریکا تبعید کند.
این دستگیری پس از آن صورت گرفت که زلایا خواستار برگزاری رفراندومی برای قانون اساسی شده بود. وی در نظر داشت تا علی‌رغم وجود مخالفت‌هایی از سوی کنگره و اعضای حزبش، زمینه‌هایی را برای اصلاحات بیشتر قانون اساسی فراهم آورد تا بتواند مجدد نامزد انتخابات ریاست جمهوری شود، اما هم ارتش با این موضوع مخالفت کرد و هم دادگاه عالی این اقدام او را غیر قانونی و مغایر با قانون اساسی دانست.
تحولات هندوراس در یکی دو روزه گذشته سبب بروز کنش‌ها و واکنش‌هایی در منطقه آمریکای جنوبی شده است.
در پی کودتا در این کشور چاوز به ارتش اعلام آماده باش داد تا با هرگونه بروز مشکلی مقابله کنند.
زلایا همچنان خود را رئیس‌جمهوری هندوراس می‌داند و مردم را تنها مرجع قانونی برای برکناری خود اعلام کرده است.
وی می گوید: من هنوز رئیس‌جمهوری هندوراس و مردم این کشور هستم و تنها این مردم هستند که می‌توانند مرا کنار بگذارند.
در پی برکناری زلایا، روبرتو میچلتی رئیس کنگره این کشور نامزد ریاست جمهوری شد اما چاوز گفته است که تلاش‌های خود را برای براندازی دولت میچلتی به عمل خواهد آورد.
آمریکا از دیگر کشورهاست که خواستار بازگردانده شدن زلایا به قدرت شده است.
سخنگوى وزارت امور خارجه ایران نیز در نشست خبرى هر دوشنبه خود در سوال خبرنگارى مبنى بر کودتا د رهندوراس با محکوم کردن این اتفاقات در این کشور اظهار داشت: هندوراس جزو کشور آلبا است که از کشورهاى مهم آمریکاى لاتین به شمار مى‌رود. هندوراس در کنفرانس آلبا انتخاب دکتر احمدى نژاد به عنوان رئیس‌جمهور ایران را تبریک گفت و خواهان عدم دخالت کشورهاى مختلف در امور ایران شد. ما خواهان بازگشت قانون و نظم به این کشور هستیم.