تصمیمات جدید کمیته مشترک کروبی و موسوی

زهره آشتیانی
دفتر کمیته پیگیری حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث بعد از انتخابات ریاست جمهوری دهم به زودی افتتاح می شود و خانواده های این افراد می توانند از طریق تماس تلفنی با این دفتر و یا مراجعه، پیگیر امور مرتبط با اعضای خانواده شان باشند، این تصمیمی بود که کمیته چهارنفره پیگیری حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر اتخاذ کردند، تصمیمی که دقایقی پس از برگزاری اولین جلسه اش علیرضا بهشتی به عنوان سخنگوی کمیته خبر آن را به اعتمادملی داد. به گفته بهشتی قرار شده تا گروهی حقوقی پیگیر امور زندانیان و آسیب دیدگان حوادث پس از انتخابات دهم باشند و بنابر این تقسیم کاری میان اعضای این کمیته صورت گرفته است. اولین جلسه کمیته پیگیری حقوق زندانیان و آسیب دیدگان اخیر درست یک هفته پس از اعلام موجودیت این کمیته تشکیل شد. هنگامی که کروبی، موسوی و خاتمی نشست مشترکی را برگزار کردند، چنین تصمیم گرفتند که کمیته ای مامور پیگیری حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر باشد. به دنبال چنین تصمیمی بود که مرتضی الویری و ابراهیم امینی به نمایندگی از مهدی کروبی و علیرضا بهشتی و محمد مقدم از طرف میرحسین موسوی مامور تشکیل این کمیته شدند و پس از گذشت یک هفته این کمیته ماموریت خود را به صورت رسمی آغاز کرد.
 اینک اعضای این کمیته به دنبال یافتن مکان مناسبی جهت افتتاح دفتری هستند که با اعلام شماره تلفن های آن خانواده های بازداشت شدگان اخیر پیگیر امور مربوط به آنها باشند. ولی نمایندگان کاندیداهای اصلاح طلبان که همچنان معترض به روند برگزاری انتخابات دهم هستند پیگیر احقاق حقوق شهروندانی هستند که تنها به اتهام اعتراض به نتیجه یک انتخابات بازداشت شده اند. چنین است که اعضای این کمیته نه تنها با انتخاب گروه حقوقی از میان وکلاو حقوقدانانی که تمایل به همکاری با این کمیته و پیگیری حقوق زندانیان و آسیب دیدگان اخیر دارند، پیگیر امور شهروندان ایرانی خواهند بود بلکه در تلاشند تا دیدارهایی را با مقامات و نهادهای مرتبط داشته باشند. دراین راستا این کمیته چهارنفره نه تنها در روزهای آینده به دیدار رئیس قوه قضائیه خواهند رفت بلکه با علی لاریجانی رئیس مجلس و اعضای فراکسیون اقلیت مجلس هشتم نیز دیدار خواهند کرد تا به رایزنی با آنها به پیگیری امور بازداشت شدگان و آسیب دیدگان اخیر بپردازند.
این دومین باری است که مهدی کروبی و میرحسین موسوی کمیته ای مشترک تشکیل می دهند. تشکیل نخستین کمیته به فروردین ماه امسال برمی گردد که این دو کاندیدای اصلاح طلب کمیته ای به نام صیانت از آرا تشکیل دادند که مرتضی الویری از طرف کروبی و سیدعلی اکبر محتشمی از طرف موسوی در آن عضو بودند. در آن زمان مخالفان اصلاحات تشکیل این کمیته را غیرقانونی دانستند ولی محتشمی که خود در زمان نخست وزیری میرحسین موسوی وزیر کشور بود سابقه تشکیل چنین کمیته ای را به دوران امام مرتبط دانست؛ هنگامی که انتخابات مجلس سوم برگزار شد و نتایج آن از سوی وزارت کشور علی اکبر محتشمی پور اعلام شد، شورای نگهبان نسبت به نتایج اعلام شده معترض بود و چنین بود که این شورا تصمیم گرفته بود که برخی از صندوق های رای را بازشماری کند. اعتراضی که علی اکبر محتشمی پور وزیر کشور وقت آن را چنین توصیف کرد: »در آن زمان با توجه به اینکه در تهران و بسیاری از مراکز استان ها اکثریت کسانی که رای آوردند همسو با تفکر دولت میرحسین موسوی بودند، ناظران شورای نگهبان تلاش کردند تا در برخی از حوزه ها معادله را به هم زنند و بر این اساس قصد داشتند تا برخی از صندوق ها را بگیرند و براساس دیدگاه خودشان شمارش کنند. ما معتقد بودیم که شورای نگهبان و ناظران آنها نمی توانند بدون حضور نمایندگان وزارت کشور و مجریان به بازشماری آرا بپردازند.
در آن زمان بحث حضور نماینده کاندیداها بر سر صندوق های رای در قانون ذکر نشده بود و بعدا این قانون تصویب شد بنابراین ما خودمان را امانتدار رای مردم می دانستیم و در آن زمان من به عنوان وزیر کشور اعلام کردم که برای تک تک آرای مردم احساس مسوولیت می کنم و اجازه نمی دهم که یک رای هم بدون دلیل و خلاف قانون باطل شود.» ظاهرا به دنبال این ماجرا بود که امام خمینی (ره) کمیته ای را تشکیل دادند که محمدعلی انصاری به عنوان نماینده ایشان و دو نفر نماینده شورای نگهبان و دو نفر از سوی وزارت کشور در آن حضور داشتند تا آرا بازشماری شود و اعتراضات مورد بررسی قرار گیرد. در عرصه انتخابات دهم البته دو کمیته تشکیل شد؛ کمیته ای که از سوی شورای نگهبان تحت عنوان هیات ویژه برای بازشماری آرا تشکیل شد، البته به نتیجه ای نرسید. دومین کمیته از سوی معترضان به انتخابات تشکیل شد که پیگیر امور بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر است. هرچند که شاید مقایسه کمیته هایی که در زمان انتخابات مجلس سوم و ریاست جمهوری دهم تشکیل شده است قابل قیاس نباشد ولی در واقع در هر دو دوره اعتراضاتی به عملکرد شورای نگهبان نسبت به روند نظارت بر انتخابات وجود داشته است.
جزئیاتی از فعالیت کمیته مشترک کروبی و موسوی
اما اعضای کمیته پیگیری حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان اخیر، پس از تشکیل اولین جلسه این کمیته از روند فعالیت آن سخن گفتند. علیرضا بهشتی که در این جلسه به عنوان سخنگوی کمیته انتخاب شد، اعلام کرد که طی روزهای آینده آدرس محل دفتر و شماره تلفن آن را اعلام خواهد کرد. گفتنی است که قبل از تشکیل این کمیته دفتر مهدی کروبی و موسوی شماره تلفن هایی را در همین راستا اعلام کرده بودند.
در همین راستا مرتضی الویری عضو این کمیته هنگامی که از ضرورت تشکیل چنین کمیته ای سخن گفته شد، چنین توضیح داد: «این کمیته ماهیتی حقوقی دارد از این جهت که تنها از منظر حقوقی به دنبال احقاق حقوق کسانی است که در جریانات اخیر دستگیر شده اند، چرا که بسیاری از خانواده های این دستگیر شدگان نسبت به قوانین حقوقی آشنایی ندارند و نمی توانند از خودشان دفاع کنند. هرچند که باید گفت برخی از این دستگیر شدگان هیچ گونه دخالتی در آشوب های اخیر نداشتند، بلکه بسیاری از اینها کسانی بودند که تنها در اعتراض به انتخابات به اقدامی مسالمت آمیز روی آوردند و حتی آن طور که ما شنیده ایم در میان دستگیرشدگان کسانی هستند که جزو عابرین پیاده بودند و حتی درباره انتخابات اظهار نظری نکرده اند.» وی هنگامی که از ماهیت فعالیت این کمیته سخن می گفت بر بعد انسانی فعالیت آن اشاره کرد و گفت: «این کمیته تلاش می کند تا دستگیر شدگان حوادث اخیر آزاد شده و به نزد خانواده های خود برگردند.» مرتضی الویری همچنین درباره نگرانی هایی که نسبت به ممانعت از افتتاح دفتر این کمیته مطرح می شود، گفت: «این یک دفتر حقوقی برای پیگیری قانون است و نیازی به مجوز ندارد.» الویری از ارتباط دو سویه این کمیته با احزاب برای پیگیری احقاق حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر خبر داد.
در همین راستا ابراهیم امینی دیگر عضو این کمیته معتقد است که تشکیل این کمیته در تسریع روند پیگیری پرونده بازداشت شدگان اخیر تاثیر گذار است. وی همچنین گفت: «این جریانات اخیر اگر به درستی مدیریت نشود افکار عمومی احساس می کند که کاندیداهای معترض نسبت به چنین حوادثی بی تفاوت هستند و بنابراین ما به دنبال این هستیم تا از طریق قانونی پیگیر مسائل اخیر باشیم.» امینی درباره جزئیات فعالیت این کمیته چنین توضیح داد: «بنابر قانون خانواده بازداشت شدگان از حق انتخاب وکیل برخوردارند تا بتوانند از حقوق خود دفاع کنند که در این راستا این کمیته پیگیر امور مربوط به این جریان خواهد بود.» وی افزود: «مطابق قانون، شهروندان ایرانی از این حق برخوردارند که در صورتی که حقشان تضییع شد از طریق تجمعات آرام و مسالمت آمیز اعتراض خود را به مسوولان اعلام کنند و بنابراین باید افرادی که آشوبگر بوده اند از معترضان به انتخابات تفکیک شوند.»
فعالیت ما سیاسی نیست
پیرو تشکیل کمیته ای مشترک میان کروبی و موسوی برای پیگیر امور بازداشت شدگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر برخی مدعی آن شدند که تشکیل چنین کمیته ای با انگیزه سیاسی و برای اقناع افکار عمومی بوده است. این موضوعی بود که اعضای این کمیته آن را تکذیب کرده و نوعی فضا سازی دانستند. الویری در برابر چنین واکنش هایی تصریح کرد: «ماهیت فعالیت این کمیته حقوقی و انسانی است» و ابراهیم امینی دیگر عضو آن نیز یادآور شد: «برای تشکیل این کمیته هیچ انگیزه سیاسی وجود نداشت بلکه تنها هدف ما این است که در چارچوب قانونی و حقوقی به دنبال احقاق حقوق کسانی باشیم که به اتهام اعتراض به روند برگزاری یک انتخابات بازداشت شده و یا اینکه مورد آسیب قرار گرفته اند و حتی به اعتقاد بنده مسوولان باید از تشکیل این کمیته استقبال کنند.»
بنابر ضرورت فعالیت می‌کنیم
کمیته چهارنفره ای که برای پیگیری حقوق بازداشت شدگان و آسیب دیدگان اخیر تشکیل شده است، همان طور که از نامش پیداست تنها بنابر ضرورت زمانی در این برهه فعالیت می کند ولی در هر برهه زمانی و مطابق تشخیص، این کمیته می تواند به فعالیت خود ادامه دهد. مرتضی الویری در این باره چنین گفت: «این کمیته برای رسیدگی به موضوع بازداشت های اخیر تشکیل شده است و ممکن است که در شرایط جدید نیاز به فعالیت آن نباشد و ما از طرف آقایان کروبی و موسوی ماموریت یافتیم تا پیگیر امور مربوط به آسیب دیدگان حوادث اخیر باشیم.»