دکتر سیدنعمتالله عبدالرحیمزاده
از زمان مصاحبه جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا، با شبکه تلویزیونى اى بى سى آمریکا سخنان او دستمایه اظهار نظرهاى متنوع و تا اندازه اى ضد و نقیضى شده است. او آشکارا در این مصاحبه موضوع حمله رژیم صهیونیستى به تاسیسات اتمى ایران را مطرح کرد. او با وجود آن که چنین حمله اى را مخالف سیاست آمریکا در قبال ایران دانست اما به زعم وى، اسراییل حق چنین کارى را دارد. بایدن اصل موضوع را به منافع رژیم صهیونیستى مرتبط دانست که به گفته وى «تنها اسراییلى ها مى توانند تعیین کنند که برنامه اتمى ایران موجودیت آنها را تهدید مى کند یا نه» اما در مقابل، خط مشى مذاکره با ایران بر سر مناقشه اتمى را «نه فقط مطابق با منافع ملى آمریکا» بلکه «به نفع اسراییل و کل دنیا» دانست. در واقع، او سعى کرد تا طرح حمله رژیم صهیونیستى علیه ایران را بى ارتباط و حتى در مخالفت با سیاست هاى آمریکا نشان دهد.
اما واکنش ها به سخنان بایدن روایت دیگرى را نشان داد و رسانه ها و تحلیلگران آن را چراغ سبز آمریکا به اسراییل براى حمله به ایران تفسیر کردند. این امر تا آن حد بود که درست دو روز بعد از مصاحبه بایدن، وزارت خارجه آمریکا دست به کار شد و اعلام کرد که آمریکا چراغ سبزى به حمله احتمالى اسراییل به ایران نداده است. یان کلى، سخنگوى وزارت امور خارجه، در این مورد گفت: «تفسیرهایى که از سخنان جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا انجام شده صحیح نیستند». در مقابل این اظهار نظر، رسانه هاى صهیونیستى تلقى دیگرى از سخنان بایدن را بیان کردند تا آنجا که از «قول و قرارهاى مخفیانه اسراییل و آمریکا در مورد حمله به ایران» خبر دادند.
روزنامه صهیونیستى هیوم این خبر را به نقل از «نمایندگان دولت اسراییل» منتشر کرد که نخواسته اند نامشان فاش شود. به نوشته این روزنامه، «اظهارات جو بایدن را باید نشانه آن دانست که واشنگتن به دلیل طفره رفتن تهران از مذاکره و ادامه آزمایش هاى موشکى، تحمل خود را از دست داده است و گفته هاى بایدن مى بایست ایرانى ها را متوجه این موضوع کند که تحمل واشنگتن سرآمده و مایل نیست تا ابد منتظر بماند». در همین جهت، دیگر رسانه هاى صهیونیستى نیز زوایاى دیگرى از این امر را نشان دادند.
به نوشته روزنامه صهیونیستى اورشلیم پست، نیروى هوایى اسراییل پس از اظهارات جوبایدن تمرین هاى عملیاتى خود را آغاز کرده و جنگنده هاى اسراییلى در ماه هاى آینده تمرین هاى گسترده اى در خاک اروپا و ایالات متحده آمریکا خواهند داشت تا خود را براى عملیات احتمالى آتى آماده کنند. روزنامه صهیونیستى معاریو نیز از حرکت زیردریایى اسراییلى خبر داد که با اجازه دولت مصر از کانال سوئز عبور کرده و در دریاى سرخ در یک مانور دریایى- نظامى شرکت کرده است. این زیردریایى از نوع دلفین و ساخت آلمان است که توسط خود اسراییل براى حمل و پرتاب سلاح اتمى تکمیل شده است.
با توجه به این اخبار معلوم مى شود که بایدن در مصاحبه خود بدون هماهنگى قبلى با صهیونیست ها سخن نگفته و برخلاف اظهارنظر سخنگوى وزارت خارجه آمریکا، یک نوع چراغ سبزى نیز در میان بوده؛ اما چراغ سبز براى چه هدفى؟ به نظر برخى از تحلیلگران، این برنامه بیشتر به منظور فشار بر مقامات اروپایى تنظیم و طراحى شده است. نشریه آلمانى زو دویچه تسایتونگ از قول رونن برگمن، یک کارشناس امنیتى در اسراییل نوشت: «اگر اروپا حس کند که اسراییل مصمم به حمله است، آنگاه فشارهایش بر دولت ایران در نزاع بر سر فعالیت هاى اتمى آن بیشتر مى شود». این تحلیل از آن جهت تایید مى شود مصاحبه و خبرهاى گزارش شده درست چند روز قبل از اجلاس گروه ۸ انجام شد. به همین دلیل است که فرانک اشتاین مایر، وزیر امور خارجه آلمان، همان زمان در دیدار خود با همتاى اسراییلى اش، آویگدور لیبرمن، در بیت المقدس گفت: «حمله نظامى به ایران راهکارى براى حل مشکل نیست» و حتى مدعى جدیت بیشتر در کوشش براى پایان دادن به برنامه هاى اتمى ایران شد. علاوه بر این، نیکولا سارکوزى، رئیس جمهور فرانسه، در اجلاس گروه ،۸ با هشدار دادن به رژیم صهیونیستى گفت: «حمله یک جانبه، فاجعه بار خواهد بود».
به نظر مى رسد که واکنش مقامات اروپایى به موضوع حمله اسراییل به ایران به خصوص پس از سخنان بایدن، تا اندازه اى تایید تحلیل فوق باشد. در واقع امر، رژیم صهیونیستى بیش از هر کس واقف به عدم کارایى جدى حمله خود به ایران است. این موضوع از سوى کارشناس اسراییلى نشریه زو دویچه تسایتونگ نیز تایید شده و رونن برگمن در این مورد گفت: «سازمان هاى نظامى و اطلاعاتى اسراییل بر این نظرند که حمله به تاسیسات اتمى ایران، فقط به میزان دو تا چهار سال در برنامه هاى اتمى جمهورى اسلامى وقفه ایجاد مى کند و این پیش بینى نیز وجود دارد که حکومت ایران به کمک حزب الله و حماس حمله را تلافى خواهد کرد». اما به نظر مى رسد که این قضیه یک رویه دیگر سکه نیز دارد و تنها نمى توان آن را در حد فشار بر اروپا تحلیل کرد.
روى دیگر سکه را از گفته هاى باراک اوباما در موضع گیرى پایانى اجلاس گروه ۸ معلوم مى شود که گفت: «جامعه جهانى براى همیشه در انتظار تغییر موضع ایران نخواهد ماند. این کشور باید تا ماه سپتامبر سال جارى، پیش از نشست سران ۲۰ کشور صنعتى، تصمیم خود را درباره برنامه هسته اى اعلام کرده باشد. اگر ایران از زمینه اى که براى پیوستن به جامعه جهانى فراهم شده استفاده نکند، با تدابیر دیگرى روبه رو مى شود». هر چند که دیگر سران این گروه از جمله خانم مرکل، صدر اعظم آلمان، این تدابیر را در حد تحریم هاى بیشتر تعبیر کردند اما لحن تهدیدآمیز اوباما مى تواند به گزینه اى بیشتر از این حد اشاره کند.مصاحبه بایدن و گزارش هاى رسانه هاى صهیونیستى از «قول و قرارهاى پنهانى بین آمریکا و اسراییل» همراه با گزارش هایى از تحرکات نظامى صهیونیست ها به خوبى نشان مى دهد که آمریکا در عین این که در زمینه فشار دیپلماتیک بر ایران کار خود را پیش مى برد، سعى دارد تا فشار و تهدید نظامى را نیز فعال نگه دارد.این موضوع روشن است که از زمان روى کار آمدن اوباما و طرح «دیپلماسى فعال» در قبال ایران، آمریکا نمى تواند چون دوره گذشته تهدید نظامى را در مورد ایران به کار بگیرد. آنچه که آمریکا در وضعیت فعلى انجام مى دهد در همین زمینه است که بیانیه پایانى گروه ۸ نیز تاییدى بر آن است تا فشار را در عرصه دیپلماتیک نگه دارد، اما در عین حال، فشار و تهدید نظامى علیه ایران را از دوش خود به عهده اسراییل بگذارد.آمریکا با این روش قصد دارد تا عرصه فعالیت خود را از دو سو توسعه دهد. از یک سو، آمریکا با حفظ دیپلماسى فعال و کمرنگ کردن تهدید نظامى علیه ایران هم زمینه گفت وگو با ایران را حفظ مى کند و هم مى تواند حتى کشورهایى همانند روسیه را مجبور به همراهى با خود کند، نتیجه اى که در همین اجلاس گروه ۸ نیز به دست آمد و روسیه ملزم به پذیرش بیانیه پایانى شد. از سوى دیگر، آمریکا تهدید نظامى علیه ایران را به وسیله رژیم صهیونیستى فعال نگه مى دارد که در صورت لزوم و بى نتیجه ماندن زمینه دیپلماسى بتواند از آن استفاده کند. در این صورت، آمریکا قادر خواهد بود تا بدون هزینه مستقیم، از گزینه نظامى براى فشار بر ایران استفاده کند. بنابر این، مصاحبه بایدن و تحولات پس از آن نشان دهنده آن است که آمریکا با قول و قرار پنهانى با اسراییل سعى دارد تا در زیر نقاب دیپلماسى فعال خود کماکان گزینه هاى دیگر را حفظ کرده تا عندالزوم از آنها استفاده کند.