اتحادیۀ اروپا و آیندۀ عرضۀ انرژی

یکی از مشکلات دایمی اتحادیهء اروپا (متشکل از 27 کشور عضو) موضوع تامین انرژی مورد نیاز است. بحران‌های گاز و نفت اوایل سال 2006 و 2007 روسیه با کشورهای اکراین و بلاروس مواردی هستند که بر دامنهء نگرانی‌های این اتحادیه افزوده‌اند.
به گزارش خبرگزاری بلومبرگ، اتحادیهء اروپا برای حفظ امنیت تامین انرژی مورد نیاز خود از منابعی غیر از روسیه به بازارهای مختلف روی آورده است. اما روسیه همچنان مهم‌ترین منبع تامین انرژی اروپا به شمار می‌رود. حدود 40 درصد از گاز و 25 درصد از نفت مصرفی اروپا از طریق روسیه تامین می‌شود. همین حجم بالا نشان‌دهندهء میزان وابستگی اروپا به منابع نفت و گاز روسیه است. موضوعی که برخی سیاستمداران اروپایی بارها بر آن انگشت نهاده‌اند و خواستار کاهش آن شده‌اند.
از سویی به گزارش ایسنا، اختلافات روسیه و اکراین بر سر گاز از همان ابتدا خصوصاً در اروپای شرقی این ترس را به‌وجود آورد که روسیه از انرژی به عنوان ابزاری برای وارد آوردن فشار سیاسی بهره‌برداری کند. در اوایل سال 2006 طرحی از سوی لهستان برای انعقاد یک معاهدهء امنیت انرژی اروپایی با یک تعهد کمک متقابل (معاهدهء انرژی ناتو) که علاوه بر کشورهای اروپایی در برگیرندهء کشورهای غیر اروپایی عضو ناتو نیز است به اتحادیهء اروپا ارایه شد که البته نمی‌تواند امنیت انرژی را در اروپا تامین کند، چرا که در این طرح مستقیماً بر ضد روسیه به عنوان بزرگ‌ترین و اصلی‌ترین تولیدکنندهء انرژی موضع گیری شده است و کشورهایی مانند اکراین که از مهم‌ترین‌ ترانزیت کنندگان انرژی هستند، مستثنا شده‌اند. وضعیت فعلی ـ اروپا به گاز و (نفت) روسیه نیازمند است و روسیه به بازارهای اروپا، سرمایه و به طور کلی دانش فنی در حوزهء انرژی نیازمند است ـ این گزینه را پیش روی گذارده و حتی ضروری می‌کند که رهیافتی تعاون‌گرایانه در آینده در پیش گرفته شود. به هرحال، یک استراتژی امنیت تعاون‌گرایانهء انرژی باید شامل دو عنصر زیر باشد:
1- بهبود فرآیندهای منشور انرژی (بر اساس معاهده و منشور انرژی سال 1994:) منشور انرژی دول عضو اتحادیهء اروپا، دیگر دولت‌های اروپای غربی و همچنین دولت‌های شرق اروپا را گردهم آورده و به هم نزدیک می‌کند. هدف این معاهده، ایجاد چارچوبی حقوقی برای ارتقای همکاری بلند مدت در حوزهء انرژی است. مهم‌ترین‌ اصول این معاهده راجع به حمایت از سرمایه‌گذاری، تجارت منابع عمدهء انرژی و فرآورده‌های انرژی، ترانزیت و حل و فصل اختلافات است.
2- توسعه و تقویت سیاسی گفت‌وگوی اتحادیهء اروپا با روسیه بر سر انرژی.
در سمت اتحادیهء اروپا، این گفت‌وگو دربرگیرندهء دول عضو همچنین صنعت انرژی اروپا و نهادهای مالی بین‌المللی هستند. چهار گروه کاری شامل _100 کارشناس اروپایی و روسی در حال بحث دربارهء موضوعات مرتبط با زیرساخت، تجارت، سرمایه‌گذاری همچنین بهره‌وری مصرف انرژی هستند و در حال ترسیم طرح‌هایی برای این گفت‌وگوها هستند.
اتحادیهء اروپا به این نتیجه رسیده است که گفت‌وگویی در سطوح بالا میان مشتریان و تولیدکنندگان مستلزم ترکیب هوشمندانه‌ای از اسناد دوجانبه و چند جانبه همچنین ورود دقیق و موثر صنعت انرژی اروپا به این حوزه است. بر اساس سند سبز کمیسیون اروپایی، تمایل بسیاری به استفادهء گسترده‌تر از بازار و قدرت مذاکرهء اتحادیهء اروپا وجود دارد. در سطح بین‌المللی، بسیار حیاتی است که اروپا نشست بین‌المللی انرژی را که در حال حاضر نهادی نسبتاً غیررسمی است در راستای گفت‌وگو میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان تقویت کند.
در همین حال، به گزارش رویترز موضوع حساس و مناقشه برانگیز تامین انرژی مصرفی و تضمین تداوم صادرات آن مساله‌ای است که در قرارداد جدید انرژی میان روسیه و اتحادیهء اروپا در نظر گرفته خواهد شد. این موضوع در گفت‌وگوی سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجهء روسیه به چشم می‌خورد. لاوروف گفت: «فکر می‌کنم در مورد یک قرارداد جدید شراکت استراتژیک در زمینهء تامین انرژی با اتحادیهء اروپا به توافق برسیم.»
در حال حاضر آلمان که ریاست دوره‌ای اتحادیهء اروپا را بر عهده دارد، درصدد است تا توافقاتی را در زمینهء انرژی با روسیه به دست آورد. پیش‌تر نیز آلمان در همین راستا اقداماتی را به عمل آورده بود.
وزیر امور خارجهء روسیه تاکید کرد که کشورش با اروپا و آمریکا گفت‌وگوهایی داشته و به دنبال فراهم‌کردن شرایط واقعی برای تامین امنیت انرژی براساس حقوق مساوی میان تولیدکننده و مصرف‌کننده است.