دفاع از تمامیت ارضی ایران

محمد فقیه
«دموکراسی، عدالت و توسعه متوازن مناطق کردنشین بدون وحدت امکان پذیر نیست.» این جمله بهانه یی بود که «جبهه متحد کرد» تشکیل شود و کردها با لباس های محلی رنگارنگ سالگرد اولین سال تاسیس این جبهه را جشن بگیرند. مراسم اولین سالگرد تاسیس «جبهه متحد کرد» صبح پنجشنبه در سالنی پر از هواداران و اعضای این جبهه در کنار سینما فلسطین برگزار شد.
مجری مراسم با لباس محلی کردی پشت تریبون قرار گرفت و سخنان خود را به طور تلفیقی با زبان کردی و فارسی بیان کرد. همچنین کلیپی برای حضار از آغاز تاریخ ایران باستان با تصاویری از مناطق کردنشین پخش شد. سپس سخنگوی جبهه متحد کرد به مدعوین به زبان کردی خوشامد گفت و از آنان کسب اجازه کرد که به دلیل حضور برخی از میهمانان به فارسی سخن بگوید. میهمانانی از دفتر تحکیم وحدت تا سازمان دانش آموختگان و جبهه مشارکت در این جشن شرکت کرده بودند. بهاءالدین ادب که در مقام سخنگویی قرار دارد، از جاده ناهموار تاسیس و راه اندازی این مجموعه گفت و به چرایی «جبهه» به جای «حزب» پرداخت: «بنا بر عرف راه اندازی جبهه همچون جبهه اصلاحات و جبهه دموکراسی خواهی احتیاج به ثبت ندارد. از سوی دیگر در جبهه عقاید و باورهای گوناگون می توانند حضور یابند. ما حداقل اشتراک را مبنای فعالیت در این جبهه قرار داده ایم. هر کس که «کرد» و معتقد به اهداف و مشی جبهه باشد می تواند در این جبهه حضور یابد.» او سپس به چرایی واژه «متحد» در نام این مجموعه پرداخت و علت تمسک به این واژه را اینگونه بازگو کرد: «متاسفانه اکثر شکست های کردها به دلیل عدم اتحاد میان آنان بوده است و گاهی حتی یک کرد ناآگاهانه باعث شکست کرد دیگری می‌شود.»
ادب با توضیح در رابطه با نام «جبهه متحد کرد» به بسط و تشریح اهداف و مشی این جبهه پرداخت و اینگونه این بخش از سخنان خود را آغاز کرد: «بدیل هیچ حزبی نیستیم. ما به دنبال ایجاد و توسعه دموکراسی هستیم و تمامی آزادی ها را که در قانون اساسی و کنوانسیون های بین المللی پذیرفته شده است خواستاریم. از سوی دیگر عدالت دیگر هدف جبهه است که آن هم به صورت همه جانبه، نه فقط توزیع عادلانه ثروت، بلکه توزیع عادلانه قدرت و ثروت. توسعه متوازن هم سومین هدف این جبهه است. توسعه فقط به امور اقتصادی مختص نمی شود بلکه توسعه انسانی هم باید مورد اشاره قرار گیرد. مشی جبهه بر این اساس است که ما یک تشکل سامان یافته در چارچوب قانون جمهوری اسلامی ایران، قانونمند، شفاف و علنی هستیم و در برابر برخی از توهمات اعلام می کنیم که به «تمامیت ارضی کشور» معتقدیم. مشی ما مسالمت آمیز و بر مبنای نفی خشونت است.»
این نماینده سنندج در مجلس ششم در پایان به برخی تضییع حقوق کردها اشاره کرد و بخشی از آن را به دلیل ناآگاهی از «حقوق شهروندی» دانست و خطاب به سایر گروه های سیاسی و NGOها گفت: «با همه احزاب، تشکل ها و NGOها تعامل مثبت خواهیم داشت. نه خود را تافته جدابافته می دانیم و نه از کسی برتر و نه کمتر. ما به شایسته سالاری معتقدیم و به دنبال قرار گرفتن کردها در جایگاه اصلی خودشان بر این مبنا هستیم.»
پس از او دیگر عضو موسس «جبهه متحد کرد» پشت تریبون قرار گرفت و به صورت منسجم تمامی فعالیت های این جبهه را در طول مدت یک سال گذشته ترسیم کرد. صالح نیکبخت بار دیگر بر جمله آغازین گزارش پای فشرد و گفت: «جبهه متحد کرد با مشی سیاسی و علنی برای تحقق دموکراسی، عدالت اجتماعی و توسعه متوازن مناطق کردنشین کشور به وجود آمده است. در نخستین روز تشکیل جبهه ، مهندس ادب یکی از موسسان، که به عنوان سخنگو انتخاب شده است، ضمن اعلام موجودیت جبهه گفته بود که از سال های پیش فعالان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کرد تشخیص داده بودند جای خالی یک نهاد فراگیر در مناطق کردنشین احساس می شود، به همین جهت از دو سال پیش با هماهنگی و مشورت با گروه های زیادی از فعالان کرد در حوزه های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به این نتیجه رسیدیم که با توجه به گستره فعالیت های روشنفکران کرد و نیز تشکیل نهادهای مدنی و اجتماعی و فرهنگی در سراسر مناطق کردنشین ایران و انباشت مطالبات فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی مردم در این مناطق، همچنین برخی دیدگاه ها درباره مشارکت ندادن آنان در مدیریت سیاسی، ضرورت تسریع در تشکیل جبهه وجود دارد. هدف گردآوردن و جمع کردن پتانسیل ها و امکانات موجود ولی پراکنده یی است که بعضاً به فعالیت موازی مشغول بوده اند. این امر ما را بر آن داشت پس از یک سلسله نشست ها و جلسات در تهران و مناطق کردنشین و به منظور هرز نرفتن این امکانات، هر چه سریع تر به تشکیل این جبهه مبادرت ورزیم.»
او در ادامه به چگونگی آرایش داخلی این جبهه پرداخت و گفت: «این همدلی ها و هماهنگی ها با شکل گیری جمعیت حدوداً 30 نفره پیگیر به عنوان هیات موسسان، بیانیه فراخوان جبهه را تنظیم و آن را در نخستین اجتماع وسیع با حضور بیش از 500 نفر از دلسوزان کرد به نمایندگی از طبقات و اقشار مختلف مردم از صاحبان اندیشه، روشنفکران، دانشجویان و معتمدین مردم در 19 آذر سال 84 و سالروز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر، منتشر کرد. در اعلامیه آوردیم جبهه متحد کرد با اعتقاد به وحدت ملی و تمامیت ارضی کشور پیگیر حقوق مردم این مناطق از لحاظ فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است. جبهه این مطالبات را به صورت مدنی و مسالمت آمیز پیگیری می کند و از هر گونه اعمال خشونت در مطالبه حقوق حقه خود پرهیز دارد و متقابلاً اعمال هر گونه خشونت در برابر خواسته های برحق مردم را محکوم می کند. شعارهای اصلی حول سه محور اساسی جبهه یعنی مردم سالاری، عدالت اجتماعی و توسعه متوازن مناطق کردنشین اعلام شد. راه همکاری همه نهادها، احزاب و فعالان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نیز حول این محورها بر روی همه باز است و راه فعالیت در چارچوب قانون اساسی کشور و میثاق ها و اعلامیه هایی که ایران در مجامع جهانی پذیرفته، است. ما با هر شخص حقیقی یا حقوقی ایرانی که به صورت مسالمت آمیز فعالیت و برای رفع تبعیض به ما کمک کند، همکاری و دست دوستی و یاری به سوی او دراز می کنیم. ما در عین حال رقیب و بدیل هیچ حزب و گروهی نیستیم و نمی خواهیم جانشین کسی باشیم.»
نیکبخت سپس به گوشه یی از بیانیه ها و اقدامات این جبهه در طول یک سال گذشته پرداخت: «1. بیانیه تحلیلی درخصوص انتخابات شوراها، البته عدم معرفی افراد )آذر 85( 2 - بیانیه در مورد کشتار کردها در ترکیه )فروردین 85( 3- درخواست از مردم برای کمک به زلزله زدگان لرستان )فروردین 85( 4- بیانیه یی در رابطه با نوزدهمین سالگرد بمباران شیمیایی مناطق کردنشین توسط دیکتاتور سابق عراق و....»
پس از نیکبخت، دیگر عضو موسس «جبهه متحد کرد» یعنی بایزید مردوخی به علل توسعه نیافتگی مناطق کردنشین پرداخت و از نبود آمار و اطلاعاتی دقیق در این رابطه خرده گرفت و از «بیکاری، بی سوادی و فقر» در این مناطق سخن گفت. او افزود: «شاخص توسعه انسانی در بیشتر مناطق کردنشین در سطحی بسیار پایین است و استان کردستان از حدود 28 استان در رتبه 25 در این زمینه قرار دارد. توسعه نیافتگی زائیده بلای آسمان نیست، علل و عوامل درونی و بیرونی در توسعه نیافتگی مناطق کردنشین تاثیرگذار بوده است.» پس از سخنرانی اعضای هیات موسس دیگر جایی برای این گونه مباحث در مراسم جشن تولد یک سالگی «جبهه متحد کرد» وجود نداشت، بلکه برنامه های بعدی به موسیقی و آوازخوانی کردی اختصاص یافته بود و هنرمندان این قوم به ترانه خوانی پرداختند. مراسم روز پنجشنبه اگرچه بوی سیاسی بودن داشت، اما هم رنگارنگ بود و هم هنری و با مراسم معمول احزاب سیاسی متفاوت به نظر می رسید که نمادی از روحیه شاد و شاداب کردها را ترسیم می‌کرد.