از سویی روسیه متحد اجتناب ناپذیر آمریکا درپرونده های مهم بین المللی به شمار می رود و مقامات واشنگتن می کوشند از رویارویی با روسیه پرهیز کنند، به همین علت بطور گسترده تلاش می کنند تا به روسیه درباره سیستم دفاع موشکی آمریکا که قرار است در اروپا مستقرشود، اطمینان بدهند، بر اساس برخی گزارش ها، مقامات آمریکایی در اظهار نظرهای متعدد تلاش کردند به مقامات روسیه اطمینان بدهند که طرح آمریکا برای استقرار سیستم سپرضد موشکی در اروپا تهدیدی برضد مسکو به شمارنمی رود، بلکه با هدف جلوگیری از تهدیدها و خطرات موشکی کشورهایی مانند ایران یا دیگر کشورها وسازمانهای فعال در خاور میانه که برای دستیابی به سلاحهای کشتار جمعی تلاش می کنند به اجرا گذاشته خواهد شد.
کاندولیزارایس، وزیر امور خارجه آمریکا در پایان دیداراخیر خود در برلین با سرگئی لاوروف همتای روسی خوداعلام کرد، سیستم دفاع موشکی با هدف جلوگیری و خنثی کردن تهدیدهایی که پس از حملات یازدهم سپتامبر به وجود آمده، در خاک اروپا مستقر می شود. استفان هادلی، مشاور جرج بوش رئیس جمهور امریکا درامور امنیتی نیز، که به طور اضطراری به منظور آرام کردن مقامات کرملین به مسکو اعزام شده است، اعلام کرد:سیستم دفاع موشکی آمریکا در اروپا تهدیدی متوجه روسیه نخواهد کرد. وی افزود: ظرفیتهای طرح ضدموشکی آمریکا در اروپامحدود است و تهدیدی برای قدرت هسته ای پیشگیرانه روسیه به شمار نمیرود.
ژنرال هنری اوبرینگ، مدیر آژانس دفاع ضد موشکی امریکا، دراین باره اعلام کرد: آمریکا، در حال حاضرطرحی برای گسترش سامانه دفاع موشکی در دیگرکشورها ندارد.
در مقابل، گریگوری کاراسین، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در واشنگتن با نیکلاس برنز و دانیل فرید معاون وزیر خارجه آمریکا در امور اروپا، دیدار و گفتگو کرد. وی همچنین دراین فرصت با ریچارد بوچر معاون وزیر امورخارجه آمریکا در امور آسیای مرکزی، قفقاز و شرق اروپاگفتگو و تبادل نظر کرد.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین با انتشار بیانیه ای دراین باره اعلام کرد؛ دراین دیدارها درباره امکان همکاری های دوجانبه آمریکا و روسیه در زمینه حل وفصل مشکلات مختلف و نگرانی های موجود بحث و تبادل نظرشد. تحرکات گسترده دیپلماتیک آمریکا در پی اظهارات اخیر بسیارتهدید آمیز یک ژنرال روسی برضد جمهوری چک ولهستان آغاز شد نیکولای سولوفتسوس، فرمانده کل نیروهای راهبردی روسیه، به تازگی اعلام کرد اگر لهستان وجمهوری چک با استقرار پایگاههای سپر دفاع ضد موشکی آمریکا درخاک خود موافقت کنند برای روسیه دشوارنخواهد بودکه تولید موشکهای میان برد را ازسر بگیرد واین پایگاهها را هدف قرار دهد.
این مقام روسی خاطر نشان کرد؛ اگر روسیه از پیمان مربوط به منع تولید موشکهای با برد 500 تا 5 هزار و پانصدکیلومتر خارج شود، تنها پنج یا شش ماه یاحتی کمتر طول خواهد کشید که دوباره آنها را تولید کند و از آنها در نابودی پایگاه های موشکی آمریکا در اروپا استفاده کند.
نیکلاس برنز، معاون وزیر امور خارجه روسیه در واکنش به این تهدیدها، اظهارات این مقام نظامی روسیه را بی نهایت ناشیانه، نسنجیده و غیر مسئولانه توصیف کرد. سخنان تهدید آمیز این مقام نظامی روسیه تا اندازه ای روابط مسکو و واشنگتن را که درباره مسائل مهم بین المللی زیادی تحت تاثیر قرار داد به ویژه آنکه این سخنان تهدیدآمیز پس از سخنرانی بی نهایت انتقاد آمیز اخیر ولادیمیرپوتین رئیس جمهور روسیه برضد واشنگتن صورت گرفت.
فروپاشی از درون
در چنین شرایطی، یکی از تحلیلگران روزنامه آمریکایی نیویورک تایمزبا اشاره به آن چه که کاخ سفید در تقابل باایران، کره شمالی و عراق در پیش گرفته، از زاویه ای دیگربه بحران های فراروی آمریکا پرداخته و از دولت بوش به عنوان یکی از دولت هایی در تاریخ آمریکا یاد می کند که به شدت از درون پاشیده است. توماس ال فریدمن نوشت: تماشای تقلای دولت بوش باایران، کره شمالی و عراق من را به یاد مسائلی می اندازد که در دولت ریگان رایج بود، این که راستگراها هرگزنمی دانند که راست های افراطی چه میکنند.
در حقیقت اگر تاریخچه داخلی دولت بوش بخواهد نوشته شود ما در می یابیم که بر خلاف وجهه مدیریتی دقیق درباره مبانی اجرایی بر اساس اصول محافظه کاری، بایداین دولت را یکی از غیر منسجم ترین دولت های تاریخ آمریکا از درون نامید.
به نوشته فریدمن، تنها نکته ای که همه دوستان بوش برآن متفق القول هستند این است که آنها هرگز کاری را که بیل کلینتون، رئیس جمهوری آمریکا کرد، انجام نخواهند داد.
این تحلیلگر آمریکایی افزوده است؛ زمانی که حتی جان بولتون سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل نیز از توافق میان واشنگتن و کره شمالی به عنوان معما یاد می کند این امر نشانه بارز از اختلاف بزرگ درونی است که همه تیم بوش با آن درباره چگونگی برخورد با برخی دولت هامواجه هستند، به عبارتی آنها درباره تغییر نظام ها و یا تغییررفتار نظام ها اختلاف دارند.
فریدمن به نقل از رابرت لیتواک، عضو مرکز ویلسون نوشته است؛ دولت بوش در قبال ایران و کره شمالی سیاست روشنی نداشته است.
راهبرد آمریکا از زاویه 11 سپتامبر
لیتواک که به تازگی کتابی با عنوان تغییر نظام: راهبردآمریکا از زاویه منشور 11 سپتامبر منتشر کرده، می افزاید:شعار دولت بوش این است که همه گزینه ها روی میز است اما نکته ناخوشایند این است که مقاصد بسیار متعددی نیزمطرح است از آنجایی که دولت بوش از مدت ها پیش درباره ایران و کره شمالی درباره تغییر نظام و یا تغییر رفتاراین نظام ها اختلاف داشته، نتوانسته به هیچ یک از اهداف خود نایل آید.
تحلیلگر نیویورک تایمز در ادامه تصریح کرد؛ بوش هم اکنون به این امر پی برده و تلاش دارد چاره ای بیابد.
یکی از انتقادهایی که به کلینتون وارد می آمد این بود که وی بیش از هر رئیس جمهوری دیگر در آمریکاسیاست هایش را تکرار کرد اما بوش نیز برای این در اذهان خواهد ماند که بیش از هر رئیس جمهور دیگری در آمریکاسیاست خارجی خود را از نو تکرار کرد.
به عقیده فریدمن ، بوش در مورد کره شمالی در نهایت تصمیم گرفت که تنها بر تغییر رفتار کره ای ها تمرکز داشته باشد و برای همین به توافق حساسی با کیم جونگ ایل تن داد تا پیونگ یانگ از فهرست کشورهای تروریستی خارج شده و روابط عادی با این کشور برقرار شود به این شرط که آقای کیم نیز دست از سلاح هسته ایش بردارد.
این تحلیلگر آمریکایی افزوده است:اما این توافق می شدچند سال پیش حاصل شود زمانی که کره شمالی تنها دوبمب هسته ای داشت و دولت بوش تکلیف خود را در قبال تغییر نظام و یا تغییر رفتار این رژیم زودتر اتخاذ نکرد، زمانی که دولت بوش در گیر و دار این تصمیم بود، کیم جونگ ایل توانست زرادخانه هسته ای خود را تقویت و 6بمب بر شمار بمب های خود بیفزاید.
وی درادامه این سوال را مطرح کرده که چرا پس ازگذشت یک سال از اظهارات بوش مبنی بر این که آمریکابه نفت معتاد شده، هنوز فکری برای رهایی از این اعتیاد نشده است؟
نویسنده در پاسخ می نویسد: دلیل این امر آن است که بنیادگراهای بازار در کاخ سفید توسط دیک چنی هدایت می شوند فردی که به شدت مخالف هرگونه تلاش دولت برای تولید تاکسی های کربن سوز و کسب مالیات لازم برای جایگزین کردن منابع انرژی است. وی مانع عملگراهای اقتصادی می شود که تمایل به این کار دارند و آقای بوش در این کار دخالت نمی کند.
فریدمن به وضعیت کنونی عراق اشاره و افزوده است: اگردونالد رامسفلد، وزیر دفاع پیشین آمریکا و دیک چنی اینقدر وقت خود را صرف توطئه چینی و نقشه کشیدن برای سرنگونی صدام کردند صرف اداره آن می کردند الان عراق به سوئیس بدل شده بود. بوش در اقدامی تکراری دیگر تعداد نیروهایش را درعراق افزایش می دهد و رئیس جمهوری آمریکا در سال2007 همان کاری را می کند که در سال 2003 انجام دادو در طول این مدت هزینه هنگفتی به بار آورد.
وی نوشته است: حال چگونه باید از تکرار این اشتباه درایران جلوگیری کرد؟ بگذارید یک توافق واقعی مطرح شود،باید در ازای توقف برنامه های هسته ای ایران رابطه کامل دیپلماتیک، ارائه تضمین های امنیتی و ارائه ویزا به هزاران دانشجوی ایران پیشنهاد شود و اگر این کار را نکردآنگاه باید به فکر تشدید تحریم و انزوای تهران بود.