حواله به آینده

ابوالقاسم قاسم‌زاده
کنفرانس یک روزه در بغداد پایان یافت. این نشست برای آقای <نوری المالکی> نخست‌وزیر عراق و دولت او مانور یک موفقیت سیاسی بود. کنفرانس را نخست وزیر عراق با سخنرانی خود که هم جنبه های نقد و گلایه و هم تقاضای همکاری از همه کشورها را داشت، افتتاح کرد. سپس هر یک از نمایندگان سیاسی کشورها درباره شرایط کنونی و بحرانی عراق و چگونگی عبور از این موقعیت سخن گفتند. یک نکته مهم در سخنان همه نمایندگان بود و آن حمایت از یکپارچگی عراق و ممانعت از تجزیه این کشور در حمایت از دولت مردمی مستقر در این کشور بود. همگی بر این محور که هرگونه اقدام مؤثر و مفید برای حل مشکلات عراق می باید از طریق دولت کنونی و کمک به آن صورت پذیرد و تحقق یابد، تأکید کردند.
از کنفرانس یک روزه بغداد، سه کمیته کارشناسی شکل گرفته است که توسط وزیر خارجه عراق پس از نشست معرفی شد. دستورکار این کمیته ها، امنیت، کمیته ای برای بررسی های کمک های مالی و خدماتی، همچنین کمیته ای درباره آینده صادرات نفتی عراق، مأموریت بررسی و ارائه طرح ها شده اند. آماده سازی دستور جلسه آینده برای کنفرانسی که قرار است در اردیبهشت ماه آینده در شهر <اسلامبول> ترکیه با حضور وزراء خارجه تشکیل گردد، از جمله کار و نتیجه کنفرانس بغداد است. کنفرانس یک روزه بغداد، این حداقل موفقیت را به همراه داشت که نشان دهد دولت عراق دارای برنامه و فعّال برای حل مشکلات و عبور از شرایط عدم امنیت کنونی است.
قبل از تشکیل کنفرانس و بعد از آن، محور خبری عمده و اصلی ترین تبلیغات درباره آن، شرکت ایران و سوریه در آ ن و حضور نماینده آمریکا در این کنفرانس بوده است. موج خبری درباره گفتگوی مستقیم یا غیرمستقیم نمایندگان ایران و آمریکا در این نشست خبرساز شده است. همزمانی سخنان <جرج بوش> درباره این کنفرانس که گفت: <کنفرانس آزمایش خوبی برای ایران و سوریه می تواند باشد> و سخنان <خلیل زاد> سفیر آمریکا در عراق که نمایندگی هیأت آمریکایی را در کنفرانس داشت و گفت: <با نماینده ایران در جلسه گفتگو کرده است> فضای سیاسی را در صحنه خبری بین الملل جهت داده است. از نتایج دیگر نشست بغداد تلطیف فضای خبری و تبلیغاتی درباره روابط ایران و آمریکاست که برخی گفته اند، کلید مذاکره ایران و آمریکا در بغداد از پی نشست یک روزه زده شد. حال تا یک ماه آینده و کنفرانسی که با حضور وزراء خارجه در ترکیه برگزار گردد، بسیاری در انتظارند تا وزراء خارجه ایران و آمریکا با یکدیگر ملاقات و مذاکره داشته باشند.
مطبوعات غرب و بخصوص محافل سیاسی اروپا، اینگونه تبلیغ می کنند که <جرج بوش> از ادامه سیاست های تهدید گذشته خود نسبت به ایران عدول و به گونه ای سیاست خود را تلطیف کرده است. اگرچه اینگونه خبرسازی و تبلیغ، اندکی از جنگ روانی می کاهد، ولی در صحنه اقدام هیچگونه نشانه روشنی از تغییرروش آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی ایران دیده نمی شود. آمریکا به شدت به دنبال تنظیم قطعنامه جدید علیه ایران و کسب توافق همه کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل است و روش تحریم علیه ایران، راهی است که دولت جرج بوش همچنان ادامه می دهد. انتظار غیرواقع از کنفرانس یک روزه بغداد، چه در حل مشکلات پیچیده عراق و یا در روابط ایران و آمریکا، تنها یک جریان تبلیغی است و همه و هنوز ادامه حل بحران ها را حواله به ماه آینده می دهند. کنفرانس در ترکیه در اردیبهشت ماه و در این فاصله تلاش برای تصویب قطعنامه جدید علیه جمهوری اسلامی ایران، مسیر روشنی برای حل بحران ها نیست، الاّ اینکه در عمل و در میدان دیپلماسی نقطه عطف جدیدی ظهور و بروز پیدا کند. بحران عراق، فلسطین، لبنان، یمن، سوریه و مسأله پرونده هسته ای ایران، همچنان در خاورمیانه خبرساز است و سراسر منطقه در حالت انتظار از ورود به جنگی جدید تا حل سیاسی در نوسان است. حواله به آینده نه مشکلی را حل می کند و نه انتظار مطلوبی را بوجود آورده است. جرج بوش در فضای انتخاباتی درون آمریکا با سفر به کشورهای آمریکای لاتین نیز، نتوانسته برای خود و حزب جمهوریخواه، موفقیت نسبی و یا تجدیدنظری در افکار عمومی مردم آمریکا کسب کند. شرایط حزب او در فضای انتخاباتی ریاست جمهوری آینده، چندان مطلوب نیست. موضوع ایران در راس اخبار و نقد و نظرپردازی اغلب سیاستمداران آمریکایی قرار دارد. گمانه زنی تجدیدنظر و یا تغییر سیاست ها از سوی رئیس جمهور آمریکا با زمینه هایی که وجود دارد، بسیار بعید است. اگرچه عراق و بحران های او، میدان مناسبی است تا دیپلماسی و مذاکره، جایگزین ادامه تهدید و بحران آفرینی جدیدتری گردد.