ویژگی‌های بودجه 86 از نگاه مسئولین

علی مومن دوست
لایحه بودجه کل کشور هرساله طبق قانون از سوی دولت تنظیم و برای بررسی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم می شود. کلیات لایحه بودجه سال 86 هفته گذشته در هیئت دولت به تصویب رسید. با آغاز تدوین بودجه سال 86 صاحبنظران اقتصادی و مالی کشور به بحث و بررسی در این خصوص پرداختند. غلامحسین الهام سخنگوی دولت به ویژگی های این لایحه اشاره کرده و بر عملیاتی بودن بودجه سال 86 تاکید نموده و اجرای بودجه عملیاتی یعنی پرداخت اعتبارات جاری و عمرانی بر اساس نتیجه و محصول یا کمیت و قیمت مشخص، اصلاح قیمت تمام شده خدمات و فعالیت ها در دستگاه های اجرایی، حاکمیت انضباط مالی در هزینه ها و اقدامات استفاده از منابع حاصل از هدفمند کردن بخشی از یارانه ها برای کمک به خانوارهای زیر خط فقر، توسعه زیرساخت های اجتماعی و اقتصادی، تمرکززدایی و اعطایی اختیارات بیشتر به مسئولان اجرایی در هزینه کرد اعتبارات و پاسخگویی در قبال نتایج اقدامات کنترل نقدینگی یا اعمال روشهای مختلف، استفاده از پایه پولی ریالی- یورو در بودجه، ساده سازی نظام موافقتنامه ها و تخصیص ها، سرعت بخشیدن به نظامات اداری و اجرایی، تاکید برتسریع در اجرای طرح های عمرانی نیمه تمام زودبازده، اجرای سیاست های اصل 44 قانون اساسی و زمینه سازی برای جلب مشارکت مردم به منظور انجام دادن بخشی از وظایفی که برعهده دولت است را از ویژگی های کلی بودجه سال 86 کل کشور اعلام کرد. وی معتقد است که علاوه بر این موارد قرار شد در تدوین و تنظیم لایحه بودجه، احکام جدیدی برای اصلاح قوانین دائم، احکام مغایر با چشم انداز 20ساله و برنامه چهارم توسعه و احکام دارای ماهیت بیش از یک سال گنجانده شود. بنابراین بخشی از مقررات دائم از قالب تبصره ها خارج و به قانون مستقل و دائم تبدیل می شود.
او در پاسخ به این سوال که چه قوانینی باید از حالت تبصره ای به حالت ثابت و دائم تبدیل شوند، می گوید: این تبصره ها شامل حل مسائل و مشکلات اساسی در زمینه ساماندهی یارانه ها، مسئله اشتغال، حل مشکل مسکن، ادامه اصلاحات اداری، بهبود وضع پژوهش و بهداشت و درمان، اجرای بند “ج” سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی، کاهش تلفات جاده ای، اصلاح وضع نان، بهبود بیمه همگانی و تنظیم نظام سوخت و حمل و نقل عمومی است. کلیات لایحه توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت در جلسه هیئت دولت تصویب شد که هدف از آن افزایش سهم حمل ونقل عمومی و تعیین سیستم جایگزین بنزین با هدف ساماندهی مصرف سوخت و کمک به بهبود مسائل زیست محیطی و کاهش سهم مصرف بنزین در مصارف سوختی کشور است. همان طور که گفته شد طبق قانون لایحه بودجه می بایست توسط مجلس بررسی و به تصویب برسد. اصغر گرانمایه پور عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در خصوص لایحه بودجه سال 86 که به مجلس ارائه خواهد شد، می گوید: رقم بودجه سال 86، 200 میلیارد تومان است که در مقایسه با سال گذشته تفاوت چندانی نداشته است و رقم کمی به آن اضافه شده است. گرانمایه پور می گوید: بودجه سال جاری 191 هزار میلیارد تومان بوده که دولت ناگزیر به ارائه لایحه متمم 3500 میلیارد تومانی بودجه به مجلس گردیده است. در حالی که رقم بودجه عمومی دولت شامل بودجه های جاری سال آینده به حدود 60 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. لایحه بودجه سال 86 به گفته دولت زودتر از نیمه دوم دی به مجلس نمی آید. لایحه بودجه 86 در ستاد بودجه مورد بررسی قرار می گیرد و بعد به دولت می رود. وزیر اقتصاد و دارایی گفته که لایحه بودجه 86 قطعا زودتر از نیمه دوم دی ماه به مجلس نخواهد آمد مگر اتفاق غیرعادی بیفتد. مرتضی تمدن عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در واکنش به گفته وزیر اقتصاد گفت: مدت زمان روند بررسی متمم بودجه 85 قطعا از پنجم دی خواهد گذشت ولی با این وجود نمی دانم چرا چنین مطلبی گفته شده است. دانش جعفری در حاشیه سیزدهمین سمینار بیمه و توسعه در خصوص زمان ارائه لایحه بودجه به مجلس گفت: زمان مقرر پنجم دی ماه است که باید تقدیم مجلس شود و امیدواریم امسال در موعد مقرر سازمان مدیریت و برنامه ریزی این کار را انجام دهد. کسری بودجه هرساله به یک عادت برای دولت تبدیل شده که سعی می کند آن را در قالب ارائه متمم بودجه به مجلس جبران کند. وزیر امور اقتصاد و دارایی در خصوص کسری بودجه سال 85 دولت می گوید: در دولت بحث هایی برای ارائه متمم بودجه به مجلس مطرح بود که حدود 4 هزار میلیارد تومان حجم این متمم مد نظر قرار گرفت که هنوز جمع بندی آن در دولت تکمیل نشده است و با توجه به ارائه بودجه در دی ماه هر سال، اگر قبل از این زمان نتوانیم متمم بودجه را به مجلس ارائه کنیم باید اهدافی را که در متمم بود در خود لایحه بودجه 86 منظور کنیم.
دانش جعفری در خصوص میزان کسری بودجه سال 85 می گوید: در حال حاضر میزان کسری بودجه به میزان لحاظ کردن اهداف بودجه که ابتدای سال در اعداد و ارقام بودجه لحاظ شده بستگی دارد. به عنوان مثال در سال جاری بودجه عمرانی بخش مهمی از بودجه را تشکیل می دهد اما تخصیص صددرصد این بودجه نوعی کسری بودجه را ایجاد می کند که چنانچه دچار مشکل مالی شدیم و بخشی از این بودجه را اختصاص ندهیم امکان دارد کسری بودجه را کاهش دهد. وی گفت: امسال وضعیت درآمدی به لحاظ درآمدهای نفتی و مالیاتی مناسب است و در شش ماهه دوم سال درآمدهای مالیاتی نسبت به ابتدای سال جاری افزایش می یابد و به اهداف بودجه خواهیم رسید. یکی از مشکلات همیشگی دولتهای ما این بوده که بودجه هایی را تدوین می کردند که در پایان اهداف آن کاملا محقق نمی شده، به عبارت دیگر آنچه که پیش بینی می شده با آنچه که اتفاق می افتاده فاصله بسیاری دارد. دانش جعفری در این باره می گوید: برخی از اهداف با وجود اینکه از رشد بسیار بالایی برخوردار هستند اما اهدافی که در قالب بودجه سال جاری برای آنها در نظر گرفته شده محقق نشده است.
یعنی درآمد مالیاتی در حال حاضر نسبت به سال گذشته 35 درصد افزایش داشته است اما باز با اهدافی که در قانون بودجه امسال بوده فاصله دارد. درآمدهای نفتی نیز بیش از آن چیزی است که در قانون پیش بینی شده بود که این امر درآمد بودجه را افزایش نمی دهد بلکه به افزایش موجودی حساب ذخیره ارزی منتهی می شود.