قطعنامه 1737 در مطبوعات جهان

مرتضی افضلی
صدور قطعنامه 1737 توسط شورای امنیت در آخرین روزهای سال میلادی علیه فعالیت های هسته ای ایران محتوای بسیاری از رسانه های بین المللی را به خود اختصاص داد. صاحبنظران، تحلیلگران و سیاستمداران در گوشه و کنار کشور و جهان به بررسی این موضوع پرداختند. نویسنده روزنامه ایندیپندنت در این باره می نویسد: پس از ماهها بحث و چانه زنی، شورای امنیت برای اعمال تحریم علیه ایران موافقت کرد. اعضای شورای امنیت متفق القول به این قطعنامه رای دادند و چین و روسیه هم آن را وتو نکردند. این نویسنده در تحلیل توافق صورت گرفته می نویسد: البته بهای این اتفاق نظر تقویت این قطعنامه بود. ممنوعیت سفر در این قطعنامه تضعیف شده و روسیه می تواند به برنامه همکاری هسته ای خود با ایران ادامه دهد. اما نکته اصلی توقف غنی سازی اورانیوم است و البته ممنوعیت صادرات و واردات مواد حساس همچنان به قوت خود باقی است اما این مسئله مخالفت ایران را متوقف نخواهد کرد. ایران فورا بی اعتنایی خود را به آن نشان داد. دومین نکته ای که نویسنده این روزنامه به آن اشاره دارد این است که شورای امنیت درسی را از قطعنامه ناپسند 1551 خود علیه عراق و پیچیدگی های مهلک آن آموخته است. سفیر روسیه در سازمان ملل متحد این مسئله را روشن کرد که هیچ راهی وجود ندارد تا این قطعنامه را بتوان به شکل اجازه برای استفاده از اقدام نظامی تفسیر کرد. این روزنامه در ادامه ادعاهای خود و بدون توجه به تلاش های مذبوحانه آمریکا در اعمال تحریم های یکجانبه علیه برنامه هسته ای صلح آمیز ایران سومین و شاید امیدوارکننده ترین نکته را این می داند که آمریکا به شکل یکی از اعضای شورای امنیت و نه یک کشور به تنهایی ظاهر شده که می تواند نتیجه را دیکته کند.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز نیز بر بی اثر بودن این قطعنامه تاکید کرد و نوشت قطعنامه 1737 فشار چندانی را بر ایران وارد نمی کند. به نوشته این روزنامه قطعنامه اخیر شورای امنیت علیه ایران فشار چندانی را بر این کشور برای متوقف کردن برنامه هسته ای خود وارد نمی کند. بر همین اساس باید فشارهای وارده بر ایران افزایش یابد. این روزنامه معتقد است که هرچند قطعنامه جدید فشارهایی را بر ایران وارد می کند، اما این فشارها در حدی نیست که سبب شود ایران برنامه هسته ای خود را متوقف کند. این روزنامه به نقل از دیپلمات های غربی نوشت: آمریکا باید تلاش کند تا کشورهای غربی را با خود در برابر ایران همراه کند و برای این کار آمریکا نیازمند آن است تا نمایندگان خود را در سال جدید به کشورهای اروپایی اعزام کند تا ضمن مذاکره با این کشورها به راه حلی جدید برای متوقف کردن فعالیت های هسته ای ایران دست پیدا کند. این روزنامه در ادامه به ذخایر عظیم نفت و گاز ایران اشاره کرده و به نقل از همین دیپلماتها اعلام می کند: منابع عظیم نفت وگاز ایران یکی از اهرم های قدرت ایران محسوب می شود و باید برای مقابله با این توان ایران نیز چاره اساسی اندیشه شود. این روزنامه معتقد است که ایرانیان در عرصه نظامی و اقتصادی پیشرفت های چشمگیری را داشته اند و هرگونه مقابله با ایران باید با توجه به توان آنها صورت بگیرد. این روزنامه به سطح مبادلات کشورهای اروپایی از جمله آلمان، انگلیس و فرانسه با ایران اشاره کرد و یکی از راه های تحت فشار قرار دادن ایران را کاهش مبادلات تجاری این کشورها با ایران معرفی کرده است. این روزنامه در پایان با اشاره به اینکه فشارها و تحریم های اقتصادی همانند فشارهای سیاسی برای متقاعد کردن ایران مبنی بر توقف برنامه هسته ای این کشور لازم است به نقل از دیپلمات ها مدعی شده است که فشارهای اقتصادی نیز باید بر پایه فشارهای سیاسی افزایش یابد. شورای امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ 2 دی قطعنامه 1737 را بر ضد فعالیت های هسته ای ایران به منظور متوقف کردن آن و تحت فشار قرار دادن ایران تصویب کرد.
یک روزنامه هندی با بیان اینکه تحریمها علیه ایران تنها شکست مفتضحانه ای همچون عراق به بار می آورد می نویسد: این مسئله باید از طریق گفتگو در شورای امنیت سازمان ملل حل شود. ایندیا دیلی می نویسد: شورای امنیت در حال تکرار همان اشتباه است و انگلیس و فرانسه بار دیگر در حال ایجاد همان نوع شکست مفتضحانه در عراق هستند. این روزنامه بدون آنکه به ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران اشاره کند، می گوید: هیچ کس نمی خواهد ایران بمب هسته ای داشته باشد زیرا از آن علیه اسرائیل، آمریکا، اروپا، روسیه و هند استفاده خواهد کرد. این روزنامه معتقد است برنامه هسته ای ایران باید به گونه ای زیرکانه برخورد شود. یک راه برای توقف ایران، توقف تهیه مواد هسته ای از پاکستان، روسیه و چین است. اگر روسیه و چین این کار را متوقف نکنند و آمریکا نخواهد علیه پاکستان در کمک به ایران اقدامی کند، هیچ چیز کارساز نخواهد بود. این روزنامه می نویسد، هند گفته است که اجرای تحریم ها علیه ایران راه حل مسئله هسته ای ایران نیست. پراناب موخرجی وزیر امور خارجه هند گفته است: یک چنین مسئله ای باید از طریق گفتگو در شورای امنیت سازمان ملل حل شود. پایگاه اینترنتی رادیو و تلویزیون 92B که به عنوان یکی از رسانه های موثر صربستان در سقوط حکومت دیکتاتوری اسلو بودان میلوشویچ در منطقه بالکان از شهرتی قابل توجه برخوردار است، با انتشار گزارشی تحلیلی به بررسی آخرین تحولات مربوط به مسئله هسته ای کشورمان پرداخت. این پایگاه اینترنتی می نویسد: شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از انجام مذاکرات دو ماهه بر سر قطعنامه 1737 درباره مسئله هسته ای ایران به توافق رسیدند و بر مبنای این قطعنامه، کشورهای دیگر موظف شدند تا از هرگونه انتقال تکنولوژی هسته ای که به نوعی با فعالیت های اتمی ایران یا تولیدات موشکی این کشور مرتبط باشد، خودداری نمایند. این پایگاه می افزاید: در این قطعنامه همچنین مسئولان ایرانی که با پرونده هسته ای این کشور ارتباط مستقیم یا نزدیک دارند، از سفرهای خارجی منع شده اند و در همین چارچوب تصمیم شورای امنیت نیز بر آن شده تا کشورهای مختلف از ارائه جزئیات مربوط به فناوری هسته ای به ایرانیان ممانعت به عمل آورد. این پایگاه اینترنتی صرب زبان می نویسد، آمریکا برای مقابله با فعالیت های هسته ای ایران همواره در پی راهکارهای غیردیپلماتیک و تند بوده است اما در این رابطه چین و روسیه به واسطه حجم گسترده تعاملات تجاری با ایران کمتر از روش واشنگتن در قبال تهران پیروی می کنند. با تمام این تفاسیر جمهوری اسلامی موضع خود را قاطعانه در برابر این قطعنامه ظالمانه از همان ابتدا اتخاذ کرد و برعزم و اراده قاطع خود مبنی بر ادامه فعالیت های صلح آمیز هسته ای خود بدون توجه به فشارها و تحریم های بین المللی تاکید کرد. همه ملت ایران خواهان استفاده از حق مسلم خود برای بهره گیری از فناوری صلح آمیز هسته ای هستند.