سفیر آمریکا
روزنامهنگاری به نام "ژانگی آلار "، ریشهها و اصالت "هوگو لورنس "، سفیر فعلی آمریکا در هندوراس، را برملا کرده است. طبق گزارش آلار، هوگو لورنس، در کوبا به دنیا آمده است و ورود وی به آمریکا بخشی از طرح عملیاتی "پیتر پن "(Peter Pan) بوده است. وی متخصص در امر تروریسم است و کاخ سفید در زمان "جورج بوش " در سال 2002، وی را زیرک تشخیص داده و برای پست مدیریت امور کشورهای "آند "(شامل کشورهای کلمبیا، پرو، اکوادور، بولیوی، شیلی، و آرژانتین) در شورای ملی امنیت در واشنگتن جذب نمود و بدین ترتیب وی به مشاور ویژه رئیسجمهور در امور مربوط به ونزوئلا نیز تبدیل شد. کودتای 2002 بر علیه چاوز زمانی اتفاق افتاد که وی تحت مدیریت "اتو رایش "، معاون وزیر امور خارجه در امور نیمکره غربی و همچنین "الیوت آبرامز " جنجال برانگیز خدمت میکرد.
در ژوئیه 2008، لورنس به عنوان سفیر در هندوراس تعیین شد. در 4 ژوئن، لورنس به مطبوعات هندوراس چنین اظهار داشت: هیچکس برای اینکه قانون اساسی دیگری را ایجاد نماید نمیتواند قانون اساسی را نقض کند، زیرا اگر قانون اساسی نداشته باشیم قانون جنگل احیا میشود. این اظهارات زمانی بیان شدند که مراجعه به آراء عمومی برای تشکیل مجلس مؤسسان مطرح بود و در 28 ژوئن، اگر کودتا بر علیه رئیسجمهور سلایا به وقوع نمیپیوست، بایستی برگزار میگردید. اظهارات لورنس نه تنها موضع وی را در قبال همهپرسی عیان میسازد بلکه حاکی از دخالت وی در امور داخلی هندوراس نیز میباشد. اما لورنس در منطقه تنها نبود. پس از انتصاب وی به عنوان سفیر آمریکا در هندوراس که مشخصا برای خنثی نمودن گسترش دولتهای مستقل و چپگرا در منطقه و ظهور یک قدرت منطقهای به نام گروه "آلبا " انجام گرفته بود، واشنگتن سفرای دیگری را در کشورهای همسایه منصوب نمود که همگی متخصص بیثباتسازی و عملیات روانی بشمار میرفتند.
نخست، "رابرت بلو " در تاریخ دوم ژوئیه 2008 به عنوان دومین دیپلمات آمریکایی از این طیف در السالوادور مشغول بکار میشود. در ژانویه سال جاری، بلو به عنوان کاردار موقت تعیین میشود. پیش از اعزام به السالوادور، بلو متعاقب 2 سال تجربهاندوزی به عنوان مشاور سیاسی دفتر حافظ منافع آمریکا در هاوانا، به عنوان معاون امور کوبا در وزارت امور خارجه مشغول بکار بود. عملکرد وی در قبال مخالفان دولت کوبا در آنجا به قدری مؤثر واقع شده بود که وزارت امور خارجه به پاس فعالیت او در کنار نیروهای مخالف و ضد انقلاب کوبا به وی نشان عالی "جیمز کلمنت دان " را اعطا نمود. لورنس و بلو به سبب سابقه همکاری در تیم "اتو رایش " در وزارت امور خارجه آمریکا، دوستان قدیمی یکدیگر بودند.
پس از آنها، در 5 اوت 2008، "استفن مکفارلند " به عنوان سفیر آمریکا در گواتمالا منصوب شد. مکفارلند فارغالتحصیل دانشگاه جنگ در ایالات متحده و به عنوان نفر دوم تفنگداران دریایی آمریکا در عراق نیز سابقه خدمت داشت. وی همچنین نفر دوم سفارت آمریکا در ونزوئلا، در زمان سفارت "ویلیام براونفیلد " در این کشور که حمایت مالی و سیاسی از مخالفان چاوز را به نحو هشدار دهندهای افزایش داده بود، محسوب میشد. مکفارلند در سفارت آمریکا در پاراگوئه نیز خدمت کرده است و در آن زمان ساخت پایگاه نظامی پنتاگون در این کشور را مورد حمایت قرار داد. مکفارلند همچنین مدیریت امور کوبا در وزارت امور خارجه آمریکا را بر عهده داشته است و به عنوان متخصص "انتقال دموکراتیک قدرت، حقوق بشر و امنیت " کسب وجهه نموده است.
"رابرت کالاهان " نیز در اوائل ماه اوت به سفارت آمریکا در "ماناگوا "، پایتخت نیکاراگوئه منصوب شد. وی در سفارتخانههای آمریکا در بولیوی و کاستاریکا خدمت کرده است. در سال 2004 به عنوان وابسته مطبوعاتی در سفارت آمریکا در بغداد به عراق اعزام شده بود. در بازگشت یک دفتر تبلیغاتی و امور مطبوعات برای مدیریت ملی اطلاعات که در آن هنگام در واشنگتن تازه تأسیس بود و در حال حاضر نیز قدرتمندترین نهاد اطلاعاتی آمریکا محسوب میگردد، ایجاد نمود.
این سفرا که همگی متخصص در امور کودتا، بیثبات سازی و تبلیغات میباشند، به طور دستهجمعی زمینه را برای وقوع کودتا در هندوراس بر علیه "مانوئل سلایا " آماده نمودند.
تأمین مالی کودتاچیان
درست یک ماه قبل از کودتا بر علیه رئیسجمهور مانوئل سلایا، ائتلافی بین سازمانهای مردمنهاد مختلف، تجار و صاحبان صنایع، احزاب سیاسی، کلیسای کاتولیک و رسانهها ایجاد شد که آن را "اتحاد دموکراتیک مدنی " خواندند. تنها هدف آنها، ساقط ساختن رئیسجمهور مانوئل سلایا و ممانعت از این بود که برای تشکیل مجلس مؤسسانی که منجر به بلند شدن صدای مردم و مشارکتشان در فرایند سیاسی کشور گردد، راهی گشوده شود.
"اتحاد دموکراتیک مدنی " هندوراس ترکیبی است از سازمانهایی نظیر: شورای ملی مقابله با فساد، اسقف اعظم شهر "تگوسیگالپا "(پایتخت هندوراس)، شورای بخش خصوصی در هندوراس، شورای اساتید دانشگاه، کنفدراسیون کارگران هندوراس ، مجمع ملی همگرایی، فدراسیون ملی تجار و صنایع هندوراس، اتحادیه وسایل ارتباط جمعی، گروه صلح و دموکراسی و همچنین گروه دانشجویی نسلی برای تغییر. اغلب این سازمانها از 50 میلیون دلاری که سازمان کمکهای بشردوستانه آمریکا (USAID) و سازمان آمریکایی اعطای ملی برای دموکراسی (NED) به طور سالیانه تحت عنوان توسعه دموکراتیک در هندوراس هزینه میکردند، بهرهمند میشدند. عملا گزارشی از USAID در مورد تأمین مالی و نحوه کاری که با شورای بخش خصوصی در هندوراس به انجام رسیده است بر نقش کمرنگ USAID تأکید میورزد؛ امری که در نهایت موجب افزایش اعتبار آن شورا به عنوان یک نهاد هندوراسی و نه بازوی اجرایی USAID شد.
سخنگویان "اتحاد دموکراتیک مدنی " به نمایندگی از به قول خودشان "جامعه مدنی " هندوراس، در یک کنفرانس مطبوعاتی که در روز 23 ژوئن - یعنی 5 روز قبل از کودتا بر علیه مانوئل سلایا - برگزار شد، گفتند اطمینان دارند که نیروهای نظامی به وظایف خود برای دفاع از قانون اساسی و حاکمیت قانون، صلح و دموکراسی عمل خواهند کرد.
هنگامی که کودتا در روز 28 ژوئن واقع شد، این گروه جزء اولینهایی بودند که برای نفی وقوع آن وارد میدان شدند و اظهار داشتند آنچه که اتفاق افتاده "کودتا " نبوده است، بلکه نجات دموکراسی از چنگال مانوئل سلایایی است که تنها جرمش این بود که میخواست به مردم بیان، دید و مشارکت اعطا کند. اتحاد دموکراتیک مدنی همچنین به نمایندگی از بخشهایی که از طبقات متوسط به بالا خوانده میشود، تمامی بخشهایی را که از مانوئل سلایا حمایت می کردند "عوام " میخواندند.
مؤسسه جمهوریت بینالملل که از طریق NED تأمین مالی میشود، در سال 2009 بیش از 2/1 میلیون دلار دریافت داشت تا با بخشهای سیاسی هندوراس کار کند. کاری که این مؤسسه انجام میدهد عبارت از کمک به استقرار مراکزی برای هدایت افکار و ایجاد گروههای فشار برای نفوذ در احزاب سیاسی هندوراس بوده است و اینکه "هر ابتکار عملی را که منجر به موضعگیری سیاسی در مبارزات انتخاباتی 2009 بشود مورد حمایت قرار میدهد ". این یک دخالت آشکار است که در سیاستهای داخلی هندوراس به وقوع میپیوندد و مدرکی است دال بر چگونگی تأمین مالی کودتاچیان توسط NED.
لابی واشنگتن
"جان مککین "، سناتور جمهوریخواه و کاندیدای پیشین ریاست جمهوری آمریکا، برای هماهنگی دیدار هیأت نمایندگی کودتاچیان از واشنگتن در روزهای گذشته کمک بسیاری کرد. مککین به واسطه مواضع سختش بر علیه ونزوئلا و بولیوی و همچنین سایر کشورهای منطقه که ضد امپریالیست بشمار میروند، اشتهار داشته و روابط تنگاتنگی نیز با مافیای کوبایی مستقر در میامی دارد. مککین همچنین رئیس مؤسسه بینالمللی جمهوریخواهان است که یکی از تأمینکنندگان مالی کودتاچیان بوده است. مککین همچنین امکانات "گروه کورماک "، شرکت لابی خود را، برای برپایی کنفرانس مطبوعاتی در مورخه 7 ژوئن در اختیار گروه کودتاچی قرار داده بود.
اما فراتر از ارتباط جمهوریخواهان با کودتاچیان هندوراس، بین دولت دموکرات "باراک اوباما " و کودتاچیان نیز رابطه وجود دارد. "لنی دیویس "، وکیل، از طرف ستاد هندوراسی "شورای اصناف آمریکای لاتین " استخدام شد تا با لابی کردن به سود کودتاچیان، افراد قدرتمند در واشنگتن را متقاعد سازد دولت موقت کودتا را بپذیرند و آن را به رسمیت بشناسند. لنی دیویس، زمانی که "بیل کلینتون " در کاخ سفید بود، وکیل وی و از دوستان نزدیک هیلاری کلینتون بشمار میرود. دیویس در حال حاضر سرگرم طراحی یک طرح تهاجمی دیپلماتیک و همچنین رسانهای به نفع کودتاچیان است و شامل اقداماتی برای درج آگهیهای تبلیغاتی در مطبوعات آمریکا، سازماندهی جلساتی بین نمایندگان کودتاچیان و اعضای مختلف کنگره آمریکا و همچنین اعضای دولت باراک اوباما نیز میباشد.
این شورای اصناف آمریکای لاتین که متشکل از تجار آمریکای لاتینی است، محرک بیشترین تعداد سوءقصدها بر علیه جنبشهای مردمی در آمریکای لاتین بوده است. به عنوان مثال، نماینده فعلی ونزوئلا در این شورا، "مارسل گرانیه "، رئیس شبکه تلویزیونی RCTV میباشد که همان شبکهای است که تلاش کرد به کودتا بر علیه چاوز مشروعیت بخشد. به عنوان بخشی از این تلاش، آنها موفق شدند جلسهای ویژه با کمیته روابط خارجی کنگره آمریکا داشته باشند که در آن اعضای کنگره آمریکا از هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات حضور داشتند؛ افرادی نظیر "مایکل شیفتر "، از گروه "گفتگوی درون قارهای آمریکا " در واشنگتن، "گیرمو پرز کادالسو "، وزیر خارجه اسبق و از قضات دیوان عالی هندوراس و "اتو رایش "، آمریکایی-کوبایی مشهور که در اغلب عملیات بیثبات سازی بر علیه دولتهای چپگرا در آمریکای لاتین از سالهای 1980 تا کنون دست داشته است. در نتیجه چنین جلسهای بود که کنگره آمریکا هم اکنون در حال بررسی قطعنامهای است که مشروعیت دولت مستقر در هندوراس را مورد شناسایی قرار خواهد داد.
نتیجه دیگر لابیگری لنی دیویس، جلسهای بود که در "شورای قاره آمریکا " در تاریخ 9 ژوئن برگزار گردید و در آن "جیم سویگرت "، مدیر برنامههای آمریکای لاتین و کارائیب در " مؤسسه ملی دموکراتها " که توسط NED تأمین مالی میشود، "کریس ارکوس "، سفیر پیشین آمریکا در هندوراس و "آدولفو فرانکو "، مدیر سابق USAID برای آمریکای لاتین و کارائیب که مسوول برنامه "دوره انتقال " برای کوبا بوده است، حضور داشتند. این سه تن، اکنون به عنوان مشاوران اوباما در مورد هندوراس مشغول به کار شدهاند. فرانکو که همچنین مشاور سیاسی سناتور جان مککین در ایام مبارزات انتخاباتیاش در سال 2008 بود، متهم به فساد به سبب سوء مدیریت منابع مالی USAID در برنامه ترویج دموکراسی در کوباست، که بخش عمده آن به گروههایی در میامی نظیر "کمیته کوبای آزاد " و همچنین "مؤسسه مطالعات کوبا " در میامی پرداخت شد، بدون اینکه هیچگونه روند بازنگری و شفافسازی را طی کرده باشد.
باز هم نگروپونته و رایش
بسیاری از اشخاص هستند که در مورد نقش "جان نگروپونته "، سفیر سابق آمریکا در هندوراس، چیزهایی میدانند. نظیر این که در دهه 1980 گروههای شبهنظامی موسوم به "کُنترا "ها و جوخههای مرگ را بر علیه جنبشهای چپگرا در آمریکای مرکزی هدایت میکرد. نگروپونته در دولت جورج بوش مناصبی را کسب کرد، از جمله سفیر آمریکا در عراق، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، مدیر ملی اطلاعات و نهایتا معاون "کاندولیزا رایس " وزیر امور خارجه آمریکا شد. وی هنگامی که وزارت امور خارجه آمریکا را ترک کرد به بخش خصوصی رفت و به او پست معاونت رئیس یک شرکت مشاورهای پر نفوذ در واشنگتن، موسوم به "مکلارتی و شرکا " پیشنهاد شد و نگروپونته آن را پذیرفت.
"مکلارتی و شرکا " مشهور به "مک "، توسط "توماس مکلارتی "، رئیس هیأت وزیران در دولت بیل کلینتون پایهگذاری شد که در آن هنگام وی همچنین سفیر ویژه رئیسجمهور برای امور آمریکای لاتین محسوب میشد. در حال حاضر، مکلارتی قدرتمندترین شرکت مشاورهای را در واشنگتن مدیریت میکند. تا سال 2008، "مکلارتی و شرکا " همچنین "کیسینجر-مکلارتی و شرکا " خوانده میشد، زیرا این دو با یکدیگر متحد شده بودند و این خود بیانگر اتحاد سیاسی بین بخشهای جمهوریخواه و دموکرات در آمریکا میباشد.
در مسؤولیت جدید، جان نگروپونته، مشاور سیاست خارجی وزارت امور خارجه خانم هیلاری کلینتون است. به یاد داشته باشیم که هوگو لورنس، سفیر آمریکا در هندوراس، در بخش اعظمی از دوران خدمتش تحت مدیریت جان نگروپونته کار کرده است.
اتو رایش، اکنون چند سالی میشود که درگیر مبارزه با مانوئل سلایا میباشد. سلایا در آوریل 2009 او را در دادگاه تحت تعقیب قرار داد. زیرا رایش علنا وی را متهم کرده بود 100 میلیون دلار از "هندوتل " (HonduTel)، شرکت دولتی مخابرات هندوراس، اختلاس کرده بوده است. رایش در آن هنگام برای یک شرکت خصوصی لابیگری میکرد که مایل بود "هندوتل " به بخش خصوصی واگذار شود. اکنون با برکناری سلایا و در رأس قدرت قرار گرفتن یکی از صاحبان صنوف در هندوراس، امکان دارد که رایش به معامله چند میلیون دلاری خود دست پیدا کند.
رایش با همراهی یک ونزوئلایی به نام "روبرت کارمونا بورخاس " که وکیلی متخصص در موضوعات نظامی است و در کودتای 2002 ونزوئلا بر علیه چاوز ایفای نقش نمود، سازمانی را در واشنگتن موسوم به "بنیاد آرکادیا " بنا نهاد. گفته میشود کارمونا بورخاس در طول کودتای آوریل 2002 در کاخ "میرافلورس " با "پدرو کارمونا " که خود را در جایگاه چاوز نشانده بود، همراه بود و سپس هنگامی که کاخ توسط گارد ویژه ریاست جمهوری تصرف شد، همراه وی گریخت و از آن زمان در واشنگتن زندگی میکند.
از سال گذشته تا کنون، رایش و کارمونا بورخاس، مبارزه با مانوئل سلایا را آغاز کردهاند و با تمرکز بر موضوعاتی نظیر فساد، از میکروفیلمهایی درباره فساد، آزادی بیان و تغییرات در هندوراس استفاده به عمل میآورند. کارمونا بورخاس در ماههای اخیر مکررا به هندوراس سفر کرده است و به ویژه موضوع کودتای "فنی "را نیز با عوامل آن مطرح کرده بود. یکی از آنها، "رامون کوستودیا "، دادستان هندوراس است که در اوائل ژوئن گفته بود "کودتا امکانی است که در هر صحنه سیاسی ممکن است اتفاق بیفتد ".
پس از وقوع کودتا در تاریخ سوم ژوئیه بود که کارمونا بورخاس در جمع کودتاچیان در هندوراس ظاهر شد و نقش وی در فراهمسازی زمینه خروج سلایا از قدرت و انتقال قدرت به "روبرتو میچلتی " مورد تقدیر قرار گرفت.
قدرت نظامی
آمریکا حضور نظامی قدرتمندی در پایگاه "سوتو کانو " (Soto Cano)، در 97 کیلومتری پایتخت هندوراس دارد که از سال 1981، زمان زمامداری "رونالد ریگان " به این سو، عملیاتی بوده و تداوم داشته است. در دهه 1980، پایگاه "سوتو کانو " برای اجرای عملیات "کُنترا "ها مورد استفاده "الیور نورث " قرار داشت. کُنتراها نیروهای شبهنظامی بودند که توسط سازمان "سیا " آموزش دیده و تأمین مالی میشدند و مسوولیت داشتند بر علیه جنبشهای چپ در آمریکای مرکزی و به ویژه "ساندینیست "ها در نیکاراگوئه، اقدامات جنگی انجام دهند. از پایگاه "سوتو کانو " بود که گروه "کنتراها حملات تروریستی خود را به اجرا در میآورد و جوخههای مرگ و مأموریتهای ویژهای که در نتیجه هزاران مورد قتل، نقص عضو، شکنجه، مجروح و مرعوب در آمریکای مرکزی باقی گذاشت. جان نگروپونته، سفیر وقت آمریکا در هندوراس، همراه با اولیور نورث و اتو رایش این عملیات کثیف را هدایت میکردند.
این پایگاه همچنین مورد استفاده سازمان "سیا " قرار گرفت تا کودتا بر علیه "حاکوبو اربنز " در گواتمالا را با اجرا بگذارد.
پایگاه "سوتو کانو "، مقر نیروهای عملیات مشترک آمریکا تحت عنوان "براوو "(Bravo) است که مرکب است از نیروهای ارتش، نیروی هوایی، نیروهای امنیتی مشترک و گروه نخست از هنگ 228 نیروی هوایی آمریکا، شامل 600 نفر پرسنل، 18 هواپیمای جنگی، هلیکوپترهای "بلک هاوک " و "چینوک ". پایگاه سوتو کانو همچنین مقر آموزشهای هوایی هندوراس میباشد و بیش از 650 تن از اتباع هندوراس و آمریکا در تأسیسات آن زندگی میکنند.
قانون اساسی هندوراس به نیروهای نظامی خارجی قانونا اجازه حضور در این کشور را نمیدهد، اما موافقتی دو جانبه بین واشنگتن و هندوراس حضور با اهمیت و استراتژیک صدها تن از نظامیان آمریکایی را در این پایگاه امکانپذیر ساخته است که توافقی "نیمه دائمی " محسوب میگردد. این توافق بر مبنای کمک نظامی اعطایی آمریکا به هندوراس در سال 1954 انجام گرفته است. همه ساله آمریکا صدها میلیون دلار کمک نظامی و اقتصادی برای هندوراس که سومین کشور فقیر نیمکره غربی بشمار میرود به تصویب میرساند.
این توافق که حضور نظامی آمریکا در این کشور آمریکای مرکزی را امکانپذیر ساخته است میتواند بدون هر گونه اطلاع از قبل متوقف گردد و در 31 ماه مه 2008 بود که "مانوئل سلایا " اعلام کرد که پایگاه "سوتو کانو " به پروازهای غیر نظامی اختصاص خواهد یافت و هزینه بنای ترمینال غیر نظامی آن را صندوق "گروه آلبا " تأمین کرد.
همچنین هر دو ژنرالی که بیشترین نقش را در کودتا بر علیه سلایا به اجرا گذاشتند فارغالتحصیل "مدرسه آمریکاییها " (School of Americas - که به آموزش افسران نظامی از سراسر قاره آمریکای لاتین میپردازد و به مدرسه دیکتاتورها مشهور است) بوده و روابط تنگاتنگی با نظامیان آمریکایی در هندوراس دارند. ژنرال "لوئیس خاویر پرینسه سوآسو "، فرمانده نیروی هوایی هندوراس، در سال 1996 از مدرسه آمریکاییها فارغالتحصیل شده است. ژنرال "رومئو واسکز "، رئیس ستاد ارتش نیز که در 24 ژوئن به دلیل سرپیچی از فرمان توسط مانوئل سلایا برکنار شده بود و متعاقبا چند روز بعد نقش اصلی را در انجام کودتای نظامی بر عهده گرفت، فارغالتحصیل همان مدرسه است. هر دو افسر هندوراسی ارتباط نزدیکی با پنتاگون و نیروهای نظامی آمریکا در "سوتو کانو " دارند.
گفتنی است "چارلز فورد "، سفیر آمریکا در هندوراس که در سپتامبر 2008 تغییر کرد، به ستاد فرماندهی جنوب ارتش آمریکا در میامی منتقل شد تا در مورد آمریکای لاتین طرف مشورت پنتاگون قرار گیرد.
نظامیان هندوراسی توسط ارتش آمریکا تأمین مالی شده، آموزش میبینند، تغذیه فکری و فرماندهی میشوند و تفکر آنها بر علیه دکترین چپ و سوسیالیزم فرم گرفته است. به همین دلیل اقدام بر علیه مانوئل سلایا، عالیترین فرمانده آنها، این قدر آسان انجام گرفته است. چرا که او را به عنوان بخشی از تهدید چپگرایان میدیدند که سالها بود بر ضد آنها مبارزه میکردند.
تمامی این شواهد، همراه با شواهد دیگری که در آینده به دست خواهد آمد، نقش روشن آمریکا در کودتا بر علیه رئیسجمهور سلایا را به اثبات میرساند.