تغییر فرماندهی مرکزی آمریکا در خاورمیانه

کریم جعفری
مامون فندی از نویسندگان معروف روزنامه الشرق الاوسط در آخرین نوشته خود که روز دوشنبه در این روزنامه منتشر شده است به نکات و شواهدی چند اشاره کرده که بر اساس آن در آینده ای نه چندان دور فرماندهی مرکزی آمریکا در منطقه خاورمیانه تغییر خواهد کرد.
فندی که بر اساس گزارش های موجود چند پیش بینی دیگر را نیز انجام داده و همه آنها به تحقق پیوسته است، این بار می گوید ژنرال جان ابی زید فرمانده قرارگاه مرکزی آمریکا در خاورمیانه که مقرش در کشور قطر است در آینده ای نزدیک تغییر خواهد کرد و به جای وی دیوید پاتریس ژنرال سه ستاره ارتش ایالات متحده آمریکا در عراق که فرماندهی آموزش و سازماندهی ارتش جدید عراق را برعهده دارد جایگزین وی خواهد شد.
این تحلیلگر عرب برای اثبات این نظر خود به دیدار اخیر نوری المالکی نخست وزیر عراق با جورج بوش رئیس جمهور آمریکا در امان پایتخت اردن اشاره می کند که در این دیدار مذاکراتی میان طرفین به عمل آمد که بحث ژنرال ابی زید یکی از آنها بود. رایس وزیر امور خارجه آمریکا که اواخر هفته آینده یک بار دیگر به خاورمیانه سفر خواهد کرد نیز در دیدار ماه اکتبر با وزرای امور خارجه اعضای شورای همکاری خلیج فارس در قاهره این نکته را به آنها گوشزد کرده بود که باید خود را آماده تحولات جدیدی در منطقه کنند، هرچند وی به این تغییر و تحولات اشاره ای نکرد اما این نمی تواند خارج از موضوع برکناری ژنرال جان ابی زید عرب‌تبار باشد.
حال سوالی که مطرح می شود این است، چرا ژنرال ابی زید باید برکنار شود؟ چرا او باید در این موقعیت حساس از قدرت کناره گیری کند؟ چه دلایلی می تواند پشت این قضیه نهفته باشد؟ چرا ژنرال دیوید پاتریس باید جایگزین وی گردد؟
آن روزی که این ژنرال سه ستاره ارتش آمریکا با دریافت یک ستاره دیگر جایگزین ژنرال آنتونی زینی فاتح جنگ سوم خلیج فارس و اشغال عراق شد، همه بر این باور بودند که وی به دلیل داشتن تبار عربی می تواند راحت تر و آرام تر با قضایا کنار آمده و به این ترتیب منطقه را برای آمریکایی ها آرام کند. وی که حوزه ای گسترده از مصر تا افغانستان را در کنترل خود داشت با تمام وسایل و تجهیزات نظامی آمریکا به کنترل این منطقه حساس و استراتژیک که دولت متبوعش 300 هزار سرباز و افسرش را در آنجا به جنگ واداشته بود، می پرداخت. اما ابی زید نتوانست آن طور که باید و شاید جواب پس دهد. هرچند فندی به دلایل این برکناری اشاره نمی کند اما پرواضح است که چرا باید وی برکنار شود، دلایل برکناری وی عبارتند از:
1- عملکرد ارتش آمریکا در عراق؛ این ارتش پس از 3 سال حضور در این کشور نتوانست به آرزوهای سیاستمداران آمریکایی جامه عمل بپوشاند و دست کم در پایتخت آن آرامش را برقرار سازد. کشته شدن چهار هزار سرباز آمریکایی در طول سه سال گذشته و زخمی شدن بالغ بر 20 هزار تن از آنها ناامنی گسترده و انتقاد شدید نسبت به تداوم اشغال که به تبع خود بنا بر برخی ارقام تا 600 هزار عراقی را به کام مرگ فرستاده می تواند به عنوان اولین و مهم ترین دلیل باشد.
2- آمریکا در افغانستان نیز نتوانست طالبان را سرکوب کند و بقایای این رژیم همچنان در مناطق جنوبی و شرقی این کشور نیمه ویران گاه و بی گاه به مردم، ارتش دولتی و نیروهای ایساف حمله می‌کنند.
3- القاعده؛ به عنوان دشمن درجه یک آمریکا که می تواند به آمریکا نفوذ کند هنوز هسته مرکزی خود را حفظ کرده است تا آنجایی که پیام های صوتی و تصویری سران آن، خشم مقامات واشنگتن را برانگیخته است، آمریکایی ها بر این باورند که عامل اصلی تداوم خشونت و ترور و بی ثباتی در عراق و افغانستان باقیمانده به شدت فعال و زرنگ القاعده هستند.
4- ایران به عنوان یکی از اولویت های آمریکا در کنترل راهبردی اش در خلیج فارس از زمانی که توسط بوش در محور شرارت ادعایی اش گنجانده شد. هر روز قدرت نظامی اش افزون تر می شود. این کشور تا جایی پیش رفته که با برگزاری مانورهای گسترده در زمین، هوا و دریا به صورت همزمان عملا آمریکا را به چالش می خواند. نظارت لحظه ای ایران بر تحرکات ناوگان پنجم آمریکا در خلیج فارس را بیشتر ژنرال های آمریکایی ناشی از ضعف مدیریت ژنرال ابی زید می دانند که نتوانسته با قدرت نمایی کافی جلوی ایران را بگیرد.
5- شکست اخیر اسرائیل از یک نیروی کوچک چریکی در لبنان نیز بر حیثیت آمریکا لطمات فراوانی وارد کرد. برخی از لابی های صهیونیست در آمریکا برآنند که عدم ارسال بموقع سلاح های مورد نیاز ارتش اسرائیل از زاغه مهمات ارتش آمریکا و در قطر یکی از دلایل این شکست بود.
6- برخی از سیاستمداران جدید عرب به خصوص در شورای همکاری خلیج فارس که از انفعال بیش از حد ابی زید به ستوه آمده اند نیز از آمریکا درخواست کرده اند برای فعالیت در منطقه تحرک بیشتری از خود نشان دهد.
هر چند می توان برای این تغییر دلایل دیگری نیز برشمرد اما به نظر می رسد وی که ادعا می کرد منطقه خاورمیانه به سوی جنگ جهانی سوم پیش می رود باید جای خود را به یکی از فرماندهان زیر دستش بدهد که به نوشته مامون فندی عمل گراتر، قاطع تر و پس از سه سال کار مداوم در عراق تا حدی توانسته ساختارها و رفتارهای سیاسی منطقه را بشناسد و با آن کنار بیاید. این ژنرال باید یک ستاره دیگر هم بگیرد تا بتواند به فرماندهی منطقه ای ارتش آمریکا در خاورمیانه برسد.
به نظر می رسد علاوه بر بازی های آسیایی دوحه در قطر، بازی سری و محرمانه دیگری نیز در جریان باشد که تا حد زیادی منطقه منتظر رخ دادن آن است و بدون شک با این تغییر، حوادث جدید و مهمی در منطقه شکل خواهد گرفت.