تئولند؛ جایگزین هارتلند و ریملن

*آقاى ایرانى ضمن تشکر از فرصت ایجاد شده سوابق ذهنى تان را در خصوص تئورى تئولند بفرمایید؟
**از زمانى که بشر پاى به عرصه و گستره جهان خاکى نهاد، براى بهبود اوضاع خویش و حرکت از شرایط موجود به منظور دستیابى به وضعیت مطلوب به تدابیر و توان افزایى نیاز داشت. با توجه به شرایط اقتصادى و موانع و وضعیت طبیعى و جغرافیایى و ایجاد حاکمیت و دولت هاى مختلف، مسائل ژئواستراتژیک در نقاط و نواحى مختلف داراى اهمیت فراوان شد. عناصر مختلف در برخى از قرون و ادوار یا اماکن و سرزمین ها باعث ایجاد برترى و اقتدار برخى بر برخى دیگر مى شد. بر همین اساس نگرش بر این اوضاع همواره براى هر اندیشمندى سؤال برانگیز بود که چرا در برخى از نقاط جهان کشمکش ها پایان ناپذیر جلوه مى نماید.
*سؤال را از همین جا آغاز مى کنیم که جواب سؤال فوق چه مى تواند باشد؟
**آنچه مسلم است همانگونه که در فلسفه معتقدیم، جهان در یک حرکت صیرورت و مدام در حال تغییر و جابه جایى است و در واقع جهان در حال نو شدنى دائم است و فلاسفه آن را «حرکت جوهرى» مى نامند. در عرصه حقوق آحاد بشر نیز این حقوق، بر اساس نیازها و موقعیت ها و شرایط در حال تقویت و تغییر و بهبود است همانگونه که جهان امروزى در یک دور مدام دچار تغییر ساختار سیاسى و انتقال حساسیت ها از نقطه اى به نقطه دیگر است.
این تغییر سیاست ها و تاکتیک هاى سیاسى و تغییر دیالوگ و گفتمان هاى منافع جویانه در جهان به منظور سیطره و بهره مندى بیشتر از مواهب انسانى و الهى تمامى نقاط جهان و مناطقى که على القاعده غنى ترند بدیهى فرض مى شود.
*شما در تئورى حاضر مدعى رد حساسیت دو تئورى سابق هستید؛ لطفاً بیشتر توضیح بفرمایید ؟
**تئورى هاى سابق که متعلق به سرهالفورد مکیندر استراتژیست شهیر انگلیسى به نام «هارتلند» مى باشد، براین اصل مصّر است که مرکز دنیا و قلب جهان نقطه اى است محصور شده در آب هاى منطقه اى در آسیا و خاورمیانه. وى درسال 1919 اعلام کرد که هر قدرتى که بر اروپاى شرقى دست یابد بر هارتلند تسلط مى یابد و هرکس بر هارتلند تسلط یابد بر جزیره جهانى حاکم خواهد شد و هرکس بر جزیره جهانى حاکم شود فرمانرواى همه جهان خواهد بود.
استراتژیستى دیگر به نام بتکلاس اسپایکمن آمریکایى معتقد است که ژئوپولتیک رابطه قدرت بین المللى با جغرافیا در مطالبات سیاسى و استراتژیک مهم ترین بحث جغرافیاست که در سیاست خارجى بدان توجه مى شود. زیرا ماندگارترین است.
وى معتقد است که «ریملند» منطقه اى است که هرکس به سه تنگه هرمز، باب المندب و مالاکا مسلط باشد بر تمام دنیا مسلط است. وى در کتابى به نام جغرافیایى صلح منطقه حاشیه هارتلند را ریملند نامیده است.
این در حالى است که توازن ایجاد شده و اهمیت موجود خصوصاً پس از جنگ سرد و پیشرفت هاى نرم افزارى جنگ افزارهاى جهانى اهمیت مداخله و حضور سایر کشور ها را در این منطقه بر اساس هارتلند و ریملند این دو اندیشمند بى پایه و اساس نموده است.
به صورتى که ایجاد تفاهمات مشترک اقتصادى و نظامى در نقاط مختلف جهان مانند ناتو و سنتو و عدم نیاز به استعمار به سبک قرون وسطایى و دوران قبل از جنگ سرد به صورت تشکیل مستعمرات مختلف ازحیض انتفاع ساقط و خود نوعى واکنش هاى جهانى و حقوقى را به دنبال دارد .
*تئورى تئولند دقیقاً چه اهدافى را تحلیل و بررسى مى کند؟
**ما در تئورى«تئولند» بر این باوریم که آنچه امروز به عنوان استمرار حساسیت هاى پیشین کشورهاى جهان و یا استکبار جهانى در این منطقه مى باشد، استخراج نتیجه سال ها آزمایش و پروسه اى تحقیقاتى و عظیم است که آن را عنصرى به نام دین یا بنیادگرایى دینى نامیده اند.
آنها معتقدند اگر امروز خطرى آسایش چپاول و زیاده گویى و زیاده خواهى هاى جهان غرب و آمریکا را تهدید مى کند چیزى نیست جز «دین» که آن را افیون توده ها معرفى و بارها با ابزارهاى مختلف و با فراخور زمان و مکان نسبت بدان تحرکات و هجمه هایى را داشته اند.
سرزمینى که دیروز صرفاً با حضور نظامى آن را چپاول مى کردند امروز نیازمند بهانه هاى کارسازتر و جدیدتر هستند تا به راحتى به سیاست هاى استراتژیست خویش استمرار بخشند.
پروفسور جفرى کمپ در سال 1997 با نظریه اى تکمیلى بر دو نظریه هارتلند و ریملند مى گوید: مجموعه سرزمین هاى دربرگیرنده خلیج فارس و دریاى خزر منطقه اى بیضى شکل انرژى استراتژیک است که سرزمین ایران مانند پلى استراتژیک این دو منبع بزرگ انرژى جهان را به هم پیوند مى دهد.
*به چه دلیل این سرزمین دینى که شما با نظریه تئولند آن را معرفى مى کنید اهمیت دارد و حدود آن کجاست ؟
**منطقه جغرافیایى که تقریباً منطبق بر خاورمیانه بزرگ ق€… محدوده اى از شمال آفریقا و مصر تا عثمانى سابق و آرارات و حوزه خلیج فارس و شبه جزیره عربستان در جنوب و قسمت هایى از هندوچین یا جنوب شرق آسیا - را تئولند نامیدم تا به چند نکته پى ببریم:
الف) اهمیت این مناطق از حیث دسترسى به منابع و انرژى هاى مخفى و طبیعى
ب ) دارا بودن موقعیتى ژئواستراتژیک و ژئوپولتیک
ج ) توجه به سابقه، تاریخى و تمدن ساز بودن و ظهور و بروز ادیان الهى و بسیارى از مکاتب انسانى
با تدقیق در این گزینه هاى سه گانه به وضوح مى توان به اهداف احتمالى حضور و دست یازیدن دیگران بر این منطقه رهنمون شد.
ساموئل هانتینگتون در مقاله اى که پیش از مرگش در مجله «فرین افریز» ارگان رسمى شوراى روابط خارجى آمریکا به چاپ رسیده اعلام کرده است که سیاست هاى بین المللى معاصر، هیچ شباهتى به الگوهاى ارائه شده ندارد (تک قطبى، یک قطبى، چند قطبى، ائتلاف قدرت هاى درجه دوم) نظام کنونى نظام پیچیده اى است.
نظامى است تک- چند قطبى که در آن یک ابر قدرت و چند ابر قدرت عمده وجود دارند. در چنین نظامى براى حل و فصل مسائل کلیدى بین المللى نه فقط اقدام تنها ابر قدرت که نوعى ائتلاف دیگر قدرت هاى عمده نیز همواره مورد نیاز است. با وجود این، آمریکا ابرقدرتى است که مى تواند عمل دیگر مجموعه کشورها را در مسائل کلیدى وتو نماید.
وى با این ادعا که آمریکا نه تنها ابرقدرتى است که در سطح دنیا از همه ابعاد قدرت اقتصادى، نظامى ، دیپلماتیک، ایدئولوژیک و فرهنگى دست بالا را دارد بلکه از توانایى و امکانات لازم براى پاسدارى از منافع خود تقریباً در سراسر دنیا برخوردار است. وى ادامه مى دهد که در سطح دوم جهان معاصر، قدرت هاى بزرگ منطقه اى قرار دارند. این قدرت ها برمناطقى از جهان تسلط دارند بى آنکه همچون آمریکا بتوانند اهداف و قابلیت هاى خود را در سطح جهان گسترش دهند.
و در نهایت به این قدرت هاى بزرگ منطقه اى چنین اشاره مى کند:
1- ترکیب آلمان و فرانسه در اروپا
2- روسیه در اوراسیا
3- چین و تا حدودى ژاپن در آسیاى شرقى
4- هند در آسیاى جنوبى
5- ایران در آسیاى جنوب غربى
6- برزیل در آمریکاى لاتین و آمریکاى جنوبى
7- نیجریه در آفریقا
بسیارى دیگر نیز همچون برژینسکى معتقدند که آمریکا یگانه و آخرین قدرت جهان خواهد بود.
با توجه به تقسیم هاى فوق و فضاى ترسیمى، در تئورى تئولند، آمریکا به عنوان یگانه کشورى که تمایل به ابراز اقتدار خویش در سطح دنیا دارد منطقه اى را بیشتر داراى اهمیت مى داند که از ظرفیت هاى انرژى، بازار فروش کالا و محصولات و امکان قدرت یابى جهانى بهره مند باشد.
منطقه «تئولند» یا همان «سرزمین ادیان» از نظر قدرتى همچون آمریکا و به دلایل مختلفى همان منطقه فوق استراتژیک و مهم مى باشد که در صورت تسلط بر آن ضمن حفظ اقتدار خویش امکان بروز قدرتى جدید و یا تهدید کننده اقتدار جهانى را به دیگران نمى دهد.
*استراتژى آمریکا در این منطقه کدام است؟
**بنده معتقدم استراتژى آمریکا در منطقه ایجاد اختلاف و تنش هاى دینى بین ادیان مختلف و خصوصاً اسلام و مکتب شیعى مى باشد.
چرا که مهم ترین ابزارى که در مقابل بى عدالتى ها و ناملایمت ها و ستم هاى سیاسى و نظامى بر اساس آموزه هاى دینى مقاومت مى کند مردم «سرزمین تئولند» مى باشد و این سرزمین هم معادلات استراتژیست هاى جهان و هم نظم نوینى است که اقتدار تک قطبى آمریکا را به مخاطره مى اندازد و قطب ژئو استراتژیکى به نام «تئولند» است.