مترجم: محسن پیریایی
همانطور که دوستان او را توصیف میکنند، «جک مورتا» سناتور پنسیلوانیا ماههاست که به دنبال شخصی است که او را برای اتخاذ نوع موضعگیریاش در قبال عراق، راهنمایی کند. سناتور «روسادلارو» از کانکتیکت، میگوید: «من فکر میکنم مورتا در حال وارد شدن به مرحلهای است که ما کاتولیکها آن را شب طولانی تنهایی، مینامیم.» در سال 1974 مورتا که از اعضای حزب دموکرات بود، اولین سرباز آمریکایی شرکتکننده در جنگ ویتنام بود که به مجلس نمایندگان آمریکا راه یافت. اکنون در 73 سالگی او یکی از پیشکسوتان کنگره در دفاع از بودجههاست: فردی خشن، تندخو و کم حرف که به گفته خودش دوست دارد کارها را در پشت صحنه انجام دهد.
اما، هفته گذشته، مورتا تصمیم گرفت تا از انزوا خارج شود و نتیجه آن رقم خوردن نقطه عطفی در تاریخ مخالفتهای داخلی علیه جنگ عراق بود. کاخ سفید به شدت به موضعگیری در مقابل دموکراتهایی پرداخت که نتایج نظرسنجیهایی که ناکامیهای بوش را به تصویر میکشد، باعث جسارت و شهامت بیشتر آنها شده بود. پس از ماهها اختلاف بر سر چگونگی ورود به عرصه مقابله با عراق و نحوه برخورد با نبود سلاحهای کشتار جمعی در این کشور، مرکز ثقل سیاست در آمریکا ناگهان متوجه سئوال جدیدی شد: چگونه از عراق خارج شویم؟
مورتا یکی از اولین کسانی بود که با مطرح شدن این سئوال، دچار سرشکستگی شد. او از حامیان اصلی ورود به جنگ عراق بود، به نفع آن رای داد و با تخصیص بودجه برای این جنگ موافقت کرد. اما در آخرین سفر خود به عراق برای او ثابت شد که نه تنها این جنگ یک جنگ پیروزمندانه نبوده است، بلکه ادامه حضور نیروهای آمریکایی در عراق تکمیل اشتباهات گذشته است. او میگوید: «ما در عراق هدف اصلی هستیم. ما خودمان بخشی از مشکل عراق به شمار میآییم.» او پس از بازگشت به واشنگتن از مرکز نظامی ـ پزشکی «والتررید» و مجروحان نظامی آنجا دیدن کرد و از آنچه در آنجا دیده بود، بسیار ناراحت شد. سناتور «دلارو» میگوید: «من فکر میکنم این دیدار، تاثیر بسیار عمیقی بر او گذاشت.» جک مورتا، در سخنرانی که در کالج ایرلندی انجام داد، درباره قهرمانان و الگوهایش در کنگره صحبت کرد. او به «توماس پی.اونیل» کارگر ایرلندی اشاره کرد که در سال 1967 به لیندون جانسون، رییسجمهور ایالات متحده گفته بود که جنگ ویتنام، علت وجودی خود را از دست داده است و با این سخن خود جانسون را بسیار متعجب کرده بود. حالا، مورتا فکر میکرد که نوبت اوست که با گفتن حقایق به مقابله با رییسجمهور بپردازند.
این دقیقا همان خواستهای بود که رهبری حزب دموکرات از مورتا داشت. «نانسی پلوسی» از نزدیکترین رهبران دموکرات به مورتا از گشایش محور دوم حمله به عراق ناراضی بود و نسبت به افزایش مخالفت مورتا با جنگ نیز به خوبی آگاه بود. وی در جریان دو بار ملاقات با مورتا او را قانع کرد تا ابتدا انتقادات خود را به طور خصوصی و در کنفرانس حزب مطرح کند و پس از آن، او خواهد توانست در اولین فرصت مقتضی نظر خود را در مورد عقبنشینی نیروهای آمریکایی از عراق به طور علنی ابراز کند. مورتا نیز در کنفرانس مطبوعاتی که چندین ردیف از پرچمهای آمریکا پشت سر وی قرار داشت اعلام کرد که جنگ عراق «سیاستی اشتباه، پیچیده در خیالی باطل بود.»
میتوان سخنان مورتا را نوعی واکنش به حملات مقامات دولت بوش ارزیابی کرد که به شدت به منتقدین جنگ عراق حمله کرده و فشار بر هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات را در همین راستا، افزایش داده بودند.
جان مورتا همچنین در سخنان خود، گفت: «ایالات متحده نمیتواند با نظامیگری بیشتر در آمریکا به مقاصد بیشتری دست یابد. اکنون زمان بازگرداندن سربازان به خانه است.»
همانگونه که قبلا اشاره شد یکی از علل مهم بودن سخنان مورتا این است که وی پیش از جنگ از نمایندگان عضو کمیسیونی بود که بودجه جنگ در عراق را تصویب کردند و شخص مورتا از اصلیترین طرفداران عملکرد نظامی در میان اعضای حزب دموکرات به شمار میرفته است. اسکات مک کلان، یکی از سخنگویان کاخ سفید در واکنش به سخنان جک مورتا گفت که مورتا یک سیاستمدار و کهنه سرباز قابل احترام است و واقعا گیجکننده است که او روش مایکل مور و لیبرالهای افراطی حزب دموکرات را در پیش گرفته است.»
او ادامه داد: «پس از انتخابات دموکراتیک و تاریخی در عراق، اکنون زمان تسلیم شدن به تروریستها نیست. ما واقعاً گیج شدیم. او هیچ جا توضیح نداد که چرا خارج شدن از عراق، آمریکا را امنتر میکند.»
مورتا در سخنانش به شدت بوش را مورد انتقاد قرار داد: «من مانند کسانی هستم که پنج بار در رفتن به خدمت سربازی غیبت کردهام، هیچوقت در عراق نبودهام و کسان دیگری را به جنگ فرستادهام. اکنون نیز دوست ندارم هیچ پیشنهادی را در مورد نیازهای کشورم در جنگ عراق بشنوم.»
سخنان مورتا، دو روز پس از طرح جمهوریخواهان سنای آمریکا مبنی بر ترسیم نقشهای برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق که خروج نیروها را تحت نظر سنا برنامهریزی کند، ایراد شد، در حالی که در مقابل، طرح دموکراتهای سنا برای تعیین جدول زمانی خروج نیروها از عراق رد شده بود.