ناکامی «مبارک» در بیرون و درون مصر

مطبوعات لبنان از جمله روزنامه «النهار» چاپ بیروت از ناکامی «حسنی مبارک» رییس جمهوری مصر در گفت‌وگوهای اخیر خود با سران عربستان سعودی و فرانسه درباره حل بحران روابط میان سوریه و لبنان خبر داد.
پیش از این همین روزنامه به نقل از «سلیمان عواد» سخنگوی ریاست جمهوری مصر یکی از اهداف سفر مبارک به عربستان و فرانسه را تلاش برای حفظ روابط تاریخی و عمیق سوریه و لبنان عنوان کرده بود.
عواد همچنین محور گفت‌وگوی رییسان حکومت‌های مصر و عربستان سعودی را روشن شدن جزییات پرونده ترور رفیق حریری نخست‌‌وزیر پیشین لبنان، تضمین آرامش، امنیت و وفاق در جامعه لبنان، پرهیز سوریه از برانگیختن فشارهای بین‌المللی از طریق همکاری کامل با کمیته بین‌المللی تحقیق سازمان ملل ذکر کرده بود.
در این میان مطبوعات لبنان به نقل از منابع دیپلماتیک در مصر از اعزام هیاتی بلندپایه به دمشق برای گفت‌وگو در مورد شرایط پیچیده کنونی و بررسی روابط تیره لبنان و سوریه خبر دادند و این را نتیجه گفت‌وگوی سران مصر و عربستان دانستند.
به گزارش ایرنا یک روز بعد این خبر تکذیب شد و مطبوعات لبنان آن را نشانه ناکامی سفر مبارک توصیف کردند و او را در ساماندهی اوضاع و امور داخلی مصر نیز ناموفق خواندند.
نزاع خونین میان دولت مصر و مخالفانش در حزب «اخوان‌المسلمین» که در نهایت با پیروزی قابل توجه این حزب در انتخابات مجلس همراه بود، تحولات پس از آن از جمله محاکمه و زندانی کردن «ایمن نور» رهبر حزب «فردا» از احزاب مخالف حاکمیت و رقیب اصلی مبارک در انتخابات ریاست جمهوری مصر و برخورد خشونت‌بار پلیس این کشور با پناهجویان سودانی هر یک توجه ویژه مطبوعات لبنان و کارشناسان سیاسی منطقه را به خود جلب کرده است.
هفته‌نامه «الکفاح العربی» چاپ بیروت در تازه‌ترین شماره با چاپ عکسی از مخالفان دولت مصر در حالی که شعارهایی ضد ادامه حکومت مبارک و موروثی بودن قدرت را سر می‌دهند به موضوع دمکراسی در خاورمیانه و کشورهای عربی بویژه مصر پرداخته است.
در این هفته‌نامه آمده است: «حکومت‌های خاورمیانه از جمهوری گرفته تا پادشاهی و امیرنشین هرگز قدرت را به مردم واگذار نخواهند کرد، گویی دیوارهایی که حاکمان را در برابر صندوق‌های رای محافظت می‌کنند فرو نخواهند ریخت».
الکفاح‌ العربی ضمن این‌ که انتخابات در عراق و فلسطین و نیز گام‌های کند سایر کشورها به سوی دمکراسی را حاصل نقشه پیچیده آمریکا در رویارویی با پدیده تروریسم می‌خواند به آینده دمکراسی در مصر با تردید می‌نگرد.
این نشریه در این پیوند، نوشت: اگر چه اخوان‌المسلمین جایگاه خود را از 15 کرسی در مجلس پیشین به 88 کرسی (حدود 20 درصد از 454 کرسی) در مجلس جدید ارتقا بخشیده و مصر هم دریافته که اندیشه مخالف در چارچوب نظام بهتر از وجود مخالفان در خارج از نظام است اما شایان توجه است که مصر تا کجا به اخوان‌المسلمین اجازه پیشرفت را خواهد داد و این تغییر را تا کجا تحمل خواهد کرد؟
این تردید از آنجا پدید می‌آید که همین نشریه پیش از این خاطرنشان کرده بود از جمله برنامه‌های اعلام شده اخوان‌المسلمین کاستن از اختیارات حکومت و افزودن اختیارات پارلمان است از این رو حزب اکثریت همسو با حسنی مبارک در صدد تقویت قوانین برای تضمین بقا، قدرت و حاکمیت وی برآمده است.
این تردیدها وقتی با نقدهای گزنده «مهدی عاکف» رهبر حزب اخوان‌المسلمین از سیاست‌های حاکم بر مصر همراه می‌شود، جایگاه سیاسی مبارک را در اذهان ناظران، روشن‌تر می‌کند.
هفته گذشته برخی مطبوعات چاپ لبنان، گزیده‌های مهمی از گفت‌وگوی «الشرق الاوسط» با رهبر جماعت اخوان‌المسلمین مصر را منتشر کردند که در آن نظام حاکم بر این کشور را به دخالت در امر انتخابات برای تغییر نتیجه آن به نفع خویش متهم کرده بود.
عاکف در این گفت‌وگو تصریح کرد: «ما مسئولیت کوشش برای تغییر دادن نتیجه انتخابات را گردن نیروهای نظامی و امنیتی نمی‌اندازیم زیرا این نیروها یکی از ابزارهای نظام سیاسی و از نهادهای حکومتی است که به طور خودسر عمل نمی‌کند.»
وی با انتقاد از موج بازداشت اعضای اخوان‌المسلمین، گفت: «کسانی که در فرهنگ استبداد پرورش یافته بودند از پیروزی ما ناراحت شدند زیرا این افراد عادت کرده‌اند که صندوق‌های رای را پر از نام خود ببینند.» عاکف به خروج و خالی شدن برنامه‌های مبارک در مورد گسترش دمکراسی و آزادی از محتوای حقیقی خود، هشدار داد و در عین حال دستاوردهای این جریان سیاسی در انتخابات اخیر را امیدوارکننده توصیف کرد.
وی افزود: «ما انتظار آن را داشتیم که موجی از بازداشت‌ها، اعضای اخوان‌المسلمین را همانند انتخابات سال 2000 که بیش از پنج هزار نفر از اعضای این حزب بازداشت شدند، دربرگیرد، بنابراین موضع‌گیری‌های خود را بر اساس تجربه‌ای که در آن سال داشتیم بیان کردیم.»
عاکف نظام حاکم را برغم کسب اکثریت پارلمانی ناکام و شکست خورده دانست و گفت: همه ناظران، سرشت نظام حاکم بر مصر را می‌شناسند که به هیچ وجه حاضر نیست یک رقیب قوی را در صحنه رقابت با خود قبول کند. وی ابراز عقیده کرد: آن چه مهم است این است که مردم مصر به برنامه‌های اخوان‌المسلمین رای دادند زیرا همه می‌دانند که ما شخصیت‌های دسته سوم خود را نامزد کردیم و از کاندیدا کردن شخصیت‌های دسته اول پرهیز نمودیم و این نشانه بیداری ملت مصر است که به برنامه‌های ما و نه اشخاص رای داد.
عاکف همچنین در پاسخ به سئوالی درباره نگرانی‌ها از امکان تکرار تجربه الجزایر، سودان و برخی کشورهای خاورمیانه و اجرای مدل سیاسی این کشورها در مصر پس از پیروزی اخوان‌المسلمین، تصریح کرد: کسانی که چنین نگرانی‌ها را مطرح می‌کنند برنامه‌های ما را مطالعه نکرده‌اند، ما ترکیه، الجزایر یا سودان نیستیم، برنامه‌های ما متفاوت است و شرایط این کشورها با ما فرق می‌کند.
پس از محاکمه جنجال‌برانگیز ایمن نور و زندانی کردن وی و تجمع اعتراض‌آمیز هوادارانش در حزب فردا، سلسله چالش‌ها در مصر به برخورد خشونت‌بار پلیس با پناهجویان سودانی رسید که دهها کشته و زخمی بر جا گذاشت و انتقاد شدید مجامع حقوق بشر را برانگیخت.
مبارک که نتوانسته در مسایل و تحولات داخلی با مخالفان و منتقدانش به تفاهم و آشتی برسد امیدوار است بتواند با نفوذ منطقه‌ای و بین‌المللی‌اش و سفر به عربستان و فرانسه از شدت تیرگی روابط میان لبنان و سوریه بکاهد.