ایران انحراف هستهای ندارد
علیرضا داوری
آغاز به کار مجتمع تولید آب سنگین در اراک نشان دهنده اراده مصمم جمهوری اسلامی ایران بر ادامه فعالیت صلح آمیز هستهای است در واقع رد تعلیق غنی سازی و آغاز به این کار مجتمع عظیم نشان داد که اروپا و آمریکا و سایر کشورهای همگام با این دو، نباید فضای آکنده از تهدید را بر ایران حاکم نمایند زیرا تهدید ایران میتواند برای کل منطقه مخاطره انگیز باشد. از سوی دیگر افتتاح این مجتمع به معنای تقابل با غرب نیست بلکه نشان از عزم ایران در دفاع از انرژی هستهای به عنوان یک نعمت خدادادی است و از سوی دیگر میتواند به عنوان یک موفقیت بزرگ در مذاکرات وزنه ایران را برای چانهزنی بالا برد. متاسفانه خبرگزاریهای جهان و رسانههای مهم تصویری جهان در فصلهای مختلف خبری خود، تولید آب سنگین در ایران را به عنوان خبر مهم جهانی پخش کرده و تفسیرهای تحریک آمیز درباره این مجتمع نیز ضمیمه آن کردند با آن که اعلام خبر تولید آب سنگین در ایران پس از اعلام آمادگی کشور برای ادامه مذاکرات صورت گرفته است.
در خصوص همزمانی اعلام راهاندازی آب سنگین اراک با پاسخ ایران به بسته پیشنهادی نیز باید گفت که طرح آب سنگین ارتباطی با مسایلی که مطرح شد ندارد، آب سنگین جزو حقوق جمهوری اسلامی و در جهت بهرهمندی از توانمندیها در توسعه تکنولوژی و علم است. خوشبختانه تمام اقدامات ایران در چارچوب مقررات بوده است و انحرافی در این زمینه وجود ندارد. جمهوری اسلامی ایران سالهاست روی این پروژه کار کرده و الان زمان بهرهبرداری از آن است در همین راستا ایران نباید اجازه دهد که به حقوقش خدشهای وارد شود. این پروژه براساس تلاش و همت متخصصان ایرانی به بار نشسته است و اروپاییها هم میدانند این بحث، بحثی نیست که شرایط را پیچیدهتر کند.
این پروژه تاثیر مثبتی در تغییر جایگاه هستهای ایران در عرصه بین المللی و همچنین تغییر دیدگاه مجامع بینالمللی در خصوص توانمندیهای ایران خواهد داشت و عرصه جهانی بداند که استراتژی نظام جمهوری اسلامی بر استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای متمرکز است. از سوی دیگر افتتاح مجتمع تولید آب سنگین اراک و انعکاس خبر آن نشان میدهد که اگر ایران دنبال مسایلی غیر از استفاده صلح آمیز بود آن را در رسانهها انعکاس نمیداد این امر دلیل محکم دیگری بر آشکار سازی و شفاف سازی فعالیتهای هستهای ایران است که با استفاده از دانش بومی دانشمندان خود به این فناوری و راکتورهای هستهای دست یافت. از سوی دیگر به رغم قطعنامه اخیر شورای امنیت سازمان ملل متحد، پاسخ ایران به بسته پیشنهادی نشان داد که به رغم بیاعتمادی ایران به غرب و تاکید کشورهای غربی در خصوص پایمال نمودن حقوق ملت ایران و استفاده از سیاست فشار و تهدید به جای مذاکره ایران هم چنان خواهان ادامه مذاکرات است و این حسن نیت نشان میدهد که ایران خلاف معاهده ان پی تی و خارج از پادمان اقدامی انجام نداده است و افتتاح آب سنگین اراک تاثیری در موضع ایران برای مذاکره نداشته است.
در واقع پاسخ ایران به بسته پیشنهادی غرب از علاقهمندی این کشور برای تداوم گفتوگوها خبر داده و خاطر نشان کرده که با هر گونه اعمال فشار مخالف است. در واقع سیاست و دیپلماسی صبر و حوصله ایران از یک سو و پافشاری غرب بر مواضع غیرمنطقی و نقض حقوق اعضای ان پی تی که ایران نیز از امضا کنندگان معاهده مذکور و عضو آن محسوب میشود، مقامهای غرب را به تناقضگویی واداشته است چنان چه برخی از مقامات اروپایی دستیابی به انرژی هستهای صلح آمیز را حق جمهوری اسلامی ایران میدانند و برخی آن را نقض میکنند.
این تناقضگویی غرب باعث دشواری مذاکرات شده است و قطع نامه شورای امنیت نیز مساله را پیچیدهتر کرده است. از نگاه دیگر غرب به جای گفتوگو سعی دارد با اعمال فشار بر ایران، ملت ایران را از حقوق خود محروم کند. قطع نامه 1696 شورای امنیت که با محوریت بند 40 فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد به تصویب رسید زمان اعلام شده (9 شهریور) برای ایران در خصوص تعلیق تمامی فعالیتهای مرتبط با غنی سازی و اجرای کامل قطعنامه فوریه 2006 شورای حکام فشار بر ایران برای تحمیل خواستهای غیرحقوقی غرب است.
عدم استناد قطعنامه 1696 به بند 39 منشور که در آن آمده است که ایران تهدید صلح و امنیت بینالمللی نیست، بلکه به استناد به بند 40 فصل هفتم معیارهایی مشروط را علیه ایران تصویب و اعلام داشته که اگر پاسخ ایران مثبت باشد، ورود به بند 41 منشور منتفی است و الا در صورت پاسخ منفی چگونگی اجرای بند 41 که تهدید و تحریم است را بررسی میکند نشان از موضع از پیش تعیین شده غرب است. ایران براساس اصول، بسته پیشنهادی را دریافت زمانبندی مشخصی را برای اعلام نتیجه اعلام کرد اما غرب با تصویب قطع نامه برخلاف گفتههای خود عمل کرد و نشان داد که پایبند به هیچ نوع تعهدی نیست در خصوص این گونه مسایل باید ابتدا اعتماد متقابل بالا رود، ایران در ابتدا این پیشنهاد را یک گامی مثبت و قدم به جلو دانست، اما با تصویب قطعنامه در شورای امنیت، اعتماد متقابل آسیب دید، اما همچنان ایران اعلام کرده است بر تعهد خود برای پاسخگویی تا پایان مرداد راسخ بود و در نهایت پاسخ خود را ارایه نمود.
غرب باید به حرفها و قولهای که میدهد پایبند باشد تا ایران به آنها اعتماد کند، صدور قطعنامه بر تعریف اعتماد ایران به غرب تاثیر گذاشت، ایران اهل مذاکره، پایبند مقررات و همچنین عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی است که در چارچوب معاهده NPT کار کرده و میکند و حقوق خود را در اصول و چارچوبهای بینالمللی دنبال مینماید. از سوی دیگر اگر ایران نسبت به درخواستهای شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر توقف تمام فعالیتهای غنی سازی اورانیوم پیش از 31 آگوست (9 شهریور) جواب مثبت ندهد.
به طور خودکار اعمال تحریمها را در پی نخواهد داشت. هیچ دستورالعمل تحریم خودکار وجود ندارد، اما پس از پایان ضربالاجل، شورای امنیت ممکن است اقدامات اضافی را برای ترغیب ایران در جهت پایبندی به توصیههای شورای حکام آژانس بینالمللی اتمی تحت بررسی قرار دهد. باید اذعان کرد که با پاسخ دادن به بسته پیشنهادی ایران با دیپلماسی هوشیارانه و محتاطانه توپ را به زمین طرفهای دیگری انداخته است اما اصل مطلب این است کلید حل موضوع هستهای در دست خود ایران است و تلاشهای بینالمللی زمانی برای رفع اختلافات موجود بر سر برنامه هستهای ایران به نتیجه میرسد که مقامهای غرب تصمیم صحیحی را در قبال خواستههای مطرح شده ایران (حق مسلم ایران در استفاده از انرژی هستهای است) اتخاذ کند بنابراین باید از هر گونه اظهارنظرهای متناقض و تندروانه و یا تاکید بر تقابل به جای تعامل پرهیز کرد.
غرب امروز به این نتیجه رسیده است که با فشار بر ایران برای تحمیل خواستهای غیرحقوقی خود پاسخ مثبت نمیشنود و اکنون با صدور قطعنامهای که دورنمای بند 41 منشور را نیز نشان داده، در صدد است با تزریق التهاب به فضای دیپلماتیک، سیاسی، اقتصادی و ایجاد ناامنی ذهنی در افکار عمومی فشار پنهان درونی را بر قوه تصمیمگیری ایران تحمیل کند. از سوی دیگر تصویب قطعنامه نشاندهنده معاملهای پنهانی بین گروه 1+5 بود و هر گونه تصمیم ایران باید بر شناخت این بده بستان متمرکز باشد. در بند 6 قطع نامه 1696 هدف قطعنامه تقویت فرآیند اقتدار آژانس ذکر شده، در حالی که چند روز پیش، البرادعی دبیر کل آژانس برنامه هستهای ایران را فاقد رویکرد نظامی خوانده بود. مضحک است که 5 قدرت اتمی دنیا و سایر اعضای شورای امنیت فعالیتهای صلح آمیز کشوری را برای صلح و امنیت جهانی نگرانکننده بدانند.
بیتردید مسئولان کشورمان با جمعبندی شرایط و براساس منافع ملی تصمیم لازم را گرفتهاند اما در شرایط فعلی حفظ یکپارچگی و همدلی، پرهیز از سخنان نسنجیده و شتابزده، استفاده از خرد جمعی همه دلسوزان و قوه کارشناسی به همراه ذکاوت و هوشمندی میتواند قطعنامه 1696 را تعلیق و موفقیت ایران را تضمین نماید. از سوی دیگر دوگانگی برخورد آمریکا، ایرانیها را در وادی مخالفت بیشتر با سیاستهای آمریکا و اسرائیل میکشاند. آمریکا و اسرائیل با وجود اعلام ایران مبنی بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای این کشور آن را غیرمتعارف خوانده ادعا کردهاند که تهران در پی ساخت تسلیحات اتمی است علاوه بر ایران کشورهای دیگری از جمله آلمان و ژاپن نیز با وجود قبول پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی فعالیتهای هستهای خود را در چارچوب کنترلهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام میدهند.
در برابر رفتار غیرمعقولانه اروپا، ایران نیز پاسخ این بسته را متناسب با رفتار اروپاییها داد و بهتر است همگام با این پاسخ رفتار غیر حقوقی و غیرواقعی از سوی 1+5 صورت نگیرد و پرونده هستهای کشورمان باید به مسیر اصلی خود بازگردد. ایران اعمال فشار و تهدید در این زمینه را نمیپذیرد و اروپاییها باید از تهدید دست بردارند. در نگاه آخر شرایط کنونی ایجاب میکند که علاوه بر اروپا، آمریکا نیز باید راه گفتوگو با ایران را در پیش گیرد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
