تأکید بر تغییر خط مشی دولت اصلاحات

ج) اصرار و پافشاری بر مطالبات اصلی
مقام معظم رهبری در جهت دهی برنامه ها و سیاست های دولت به سوی مطالبات واقعی مردم هیچگاه از خود عمل و بردباری نشان نداده و پیوسته پیگیر مطالبات مردم و وضعیت دشوار معیشتی آن ها بوده اند. مطالبی هم که ذیلاً به آن ها اشاره خواهد شد و عمدتاً خطاب به اعضای هیئت دولت و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی است، نشان دهنده اصرار رهبری برای تغییر سیاست های غیر ضروری و بعضاً تنش زای دولت آقای خاتمی است.
1. «گاهی یک مسئله، مسئله اصلی ماست، اما بر ما یک مسئله فرعی را تحمیل می کنند که مسأله عمده ما می شود، کما این که الان ملاحظه می کنید مسئله قتل ها مسأله عمده کشور شد. آیا واقعاً مسئله عمده کشور این چند فقره قتلی است که اتفاق افتاد؟ ما وزارت اطلاعات داریم، دستگاه های دیگر داریم، مسئولانی داریم، این ها می نشینند حل می کنند. آیا واقعاً مسئله اصلی کشور این است؟ ما این همه مشکلات داریم، این همه مشکلات و معضلات مردم وجود دارد. . . این طوری نمی شود کار را با موفقیت ادامه داد و پیش برد. » 505
2. «مردم حقیقتاً مشکلات اقتصادی دارند، سختی دارند، نارسایی دارند، گرفتاری های زیادی وجود دارد. خطر عمده این است که شما این را ندانید که امیدوارم بدانید. . . » 506
3. «بنده هم به مسئولین اقتصادی دولت و هم به مجلس شورای اسلامی توصیه مؤکد می کنم که از مسایل حاشیه ای درجه دو و غیر ضروری و غیر فوری کم کنند و به مسائل اصلی بپردازند برای خود سرگرمی و مشغولیت درست نکنند، به آن چیزی که امروز نیاز کشور و مردم است و خدای متعال از ما سؤال خواهد کرد بپردازند، این وظیفه همه است و مطمئناً باید آن را دنبال کنند، ما هم وظیفه داریم که این را از مسئولین بخواهیم و خواهیم خواست. » 507
4. «گاهی بعضی از اعضای دولت یک کلمه حرف می زنند یا موضعی اتخاذ می کنند بعد می بینند که یک مسئله سیاسی در کشور درست می شود. . . هرچه فضای کشور از تهییج سیاسی دورتر باشد، شما بهتر می توانید کار کنید. . . آدم های مسئله دار جنجالی وابسته به فلان جناح و فلان حزب را نیاورید. این ها بروند کار خودشان را جای دیگر بکنند. دولت نباید به جایی تبدیل شود که احزاب می خواهند دیدگاه ها و گرایش های خود را در آن جا رسمی و پرچمش را بلند کنند. » 508
5. «در این دوران که مردم نهایت احتیاج را به خدمات مسئولان دارند، نباید کوتاهی کنند. راه برای خدمت و باز کردن گره های اقتصادی و معیشتی مردم باز است. راه برای اجرای عدالت و پرکردن شکاف طبقاتی باز است. راه های عاقلانه و منطقی وجود دارد. مسئولان باید همت کنند. این چیزی است که روح مطهر این بزرگوار ]امام راحل[ از ما و همه مسئولین می خواهد. همچنان که این ملت از ما می‌خواهد. »
6. «. . . همه باید ذهن های خود را به کارهایی که برای پیشرفت و حل مشکلات کشور لازم است - مسائل معیشتی مردم، مسائل اقتصادی مردم، مسأله اشتغال - منعطف کنند. دستگاه ها باید با هم کمک کنند و این کارها را انجام دهند. کار دارد صورت می گیرد، اما باید شتاب بیشتری پیدا کند و همه جانبه شود. » 509
7. «امروز بزرگ ترین مبارزه با آمریکا، باز کردن گره های امور معیشت مردم و رونق دادن به اقتصاد کشور است، و آمریکایی ها این را نمی خواهند، مسئولین دولتی و بخش های مختلف باید برای ایجاد اشتغال و مبارزه با فساد و باز کردن گره های امور معیشت مردم و رونق دادن به اقتصاد کشور حقیقتاً کار و تلاش کنند. هر کس در این زمینه ها مجاهدت و کار کند، بزرگ ترین مبارزه را با آمریکا کرده است چون آمریکایی ها نمی خواهند گره های این کشور و این ملت باز شود. آنها می خواهند این مشکلات بماند» 510
مجموع این بیانات و هشدارها و نیز فراخواندن عموم ملت به مطالبه این امور از مسئولین، حرکت دولت در تغییر مسیر از مسائل حاشیه ای به سوی نیازهای اصلی مردم را پرشتاب تر کرد. و این خود دست کم دو فایده داشت:
نخست این که: موجب به حاشیه رانده شدن بحث های بی حاصل و تنش زای سیاسی و در نتیجه تلطیف فضای سیاسی کشور و از بین رفتن بخش مهمی از التهابات و هیجانات مخرب در جامعه گردید.
دیگر این که: دولت را وادار به جهت گیری به سمت کارآمدسازی، گسترش حجم فعالیت های اقتصادی، افزایش خدمات رسانی و پاسخگویی در مقابل مردم کرد. به طوری که خدمات دولت اصلاحات در سال های پایانی عمرش در نظر حتی بسیاری از منتقدین، محسوس تر از گذشته به نظر می‌رسید.
تأکیدات مقام معظم رهبری در پاره ای از این امور، به اندازه ای بود که بعضاً موجب گلایه مندی و اعتراض دولت مردان می شد. به عنوان مثال در خصوص ضرورت پاسخگویی مسئولین به مردم، رهبری معظم انقلاب می‌فرماید:
«عده ای می گویند شما جرأت را از مدیران می گیرید. نه آقا بنده خودم آدم با جرأتی هستم و از کارهای بزرگ اصلاً واهمه ندارم و وارد کارهای بزرگ شده ام و می شوم و از آدم با جرأت هم لذت می برم. هر آدمی را هم که می بینم با مشاهده کار عظیم به شوق می آید تا جلو برود در دلم تحسینش می کنم و قدر او را می دانم. نه خیر نمی خواهیم جرأت مدیرها را بگیریم. منتها آن مدیری که پشتکارش استدلال هست جرأت دارد، اما آن مدیری که استدلال ندارد، خودش جرأت ندارد. . . یک قدم جلو، یک قدم عقب، آخر هم کار را ضایع و خراب می کند، پاسخ گو بودن به این معنا است» 511
د) طرح موضوعات ابتکاری برای الزام دولت به کارآمد سازی
از دیگر ابتکارات ارزشمند رهبری معظم انقلاب، نام گذاری برخی از سال ها به عناوینی همچون: سال وجدان کاری و انضباط اجتماعی، سال رفتار علوی، سال عزت و افتخار حسینی، سال نهضت خدمت رسانی، سال پاسخ گویی، سال همبستگی ملی و مشارکت عمومی و. . . بود. این اقدام ابتکاری که با انگیزه فرهنگ سازی عمومی و زمینه سازی عملی برای تحقق یک چشم انداز روشن و امید بخش در افق آرزوهای بحق و دست یافتنی این ملت نجیب صورت می گرفت، نقش بسزایی در تند کردن آهنگ پیشرفت و توسعه کشور داشت.
بررسی و مطالعه مجموعه بیانات، توصیه ها و هشدارهای مقام معظم رهبری در تمامی زمینه ها، بویژه در حوزه های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی، خود گویای این واقعیت است که معظم له با طرح شعارهای فوق و مطالباتی همچون: مبارزه دولتمردان با مثلث شوم فقر و فساد و تبعیض و برپایی نهضت عدالتخواهی و تولید علم و جنبش نرم افزاری، در حقیقت روی حساس ترین و بنیادی ترین عناصر کارآمدی نظام انگشت می نهادند که اگر به همه آن ها در این مدت جامه عمل پوشیده می شد و به بوته اهمال و اغفال سپرده نمی شد، امروز جامعه ما با بسیاری از مشکلات کنونی و ناهنجاری های موجود، بویژه در زمینه های یاد شده، دست و پنجه نرم نمی کرد. 512 همانگونه که در بسیاری از اموری که به رهنمودهای مقام معظم رهبری و مطالبات ایشان توجه وافر صورت گرفت، اهداف مورد نظر کلاً یا عمدتاً محقق گردیدند که از جمله آن ها، تأکید فوق العاده ایشان بر تقویت بخش کشاورزی و خودکفایی در زمینه مواد غذایی استراتژیک همچون گندم، تأکید بر ضرورت برپایی جنبش نرم افزاری، ضرورت اتصال بدنه صنعت به دانشگاه و لزوم ایمان و اعتقاد به نبوغ و خلاقیت های جوانان ایرانی است که خوشبختانه به کشف فناوری هسته ای و سلول های بنیادی و شیوه منحصر به فرد «ترمیم ضایعات نخاعی» انجامید.