در انتظار برخورد قاطع‌تر

گروه سیاسی: آیا آن گونه که انتظار می رفته است مقامات دولت احمدی نژاد به زیاده گویی های اعراب جنوب خلیج فارس درباره جزایر سه گانه و نیز تلاش برای القای نامی مجعول به پهنه آبی پارسیان واکنش مناسب نشان داده اند؟
منوچهر متکی وزیر امور خارجه ایران در اجلاس اخیر دمشق که در 11 و 12 فروردین ماه 1387 برگزار شد و در حالی که مردم ایران روزهای آخر تعطیلات نوروزی خود را سپری می کردند، در خصوص اعلام مواضع رسمی عمروموسی دبیرکل اتحادیه عرب درباره جزایر سه گانه ایرانی و پیشنهاد معمر قذافی رئیس جمهور لیبی برای رفتن اختلاف جزایر سه گانه ایرانی به دادگاه بین المللی لاهه سکوت را پیشه خود کردند و تنها پس از خاتمه اجلاس دمشق و صدور بیانیه آن که باز هم به جزایر سه گانه ایرانی اشاره شده بود، در کنفرانس مطبوعاتی موضع گیری کردند. پیشتر در اجلاس دوحه در امارات متحده عربی نیز چنین سکوتی از سوی محمود احمدی نژاد که ریاست جمهوری ایران را برعهده دارند در سفرشان به این کشور و شرکت در اجلاس سران کشورهای حاشیه خلیج فارس صورت گرفت که به جای نام خلیج فارس از نام جعلی خلیج عربی استفاده شده بود. این در حالی است که در خصوص ادعای واهی اعراب در مورد جزایر سه گانه ایرانی و نام جعلی که بر خلیج فارس نهاده می شود خبرهای گذشته از آن حکایت می کند که در یازدهم شهریور 1371، حیدر ابوبکر العطاس نخست وزیری یمن در سخنرانی خود در دهمین اجلاس جنبش عدم تعهد در جاکارتای اندونزی در مورد وضع خاورمیانه از عبارت ساختگی منطقه خلیج عربی به جای خلیج فارس استفاده کرد. به گزارش روزنامه سلام هیات ایرانی شرکت کننده در این اجلاس، در یک واکنش فوری به سخنان نخست وزیر یمن خواستار پاسخگویی به سخنان وی شد.
در پی اعتراض شدید و بجای هیات ایرانی و لغو دیدار رئیس جمهوری ایران با نخست وزیر یمن حیدر ابوبکر العطاس از هیات ایرانی پوزش خواست و ضمن ابراز تاسف از گفتن واژه خلیج عربی به جای خلیج فارس آن را غیرعمدی خواند. اما چرا اکنون چنین شده است و احمدی نژاد و اعضای کابینه اش حتی نمی توانند به اندازه دوران نه چندان دور به ادعاهای گزاف اعراب پاسخ مناسب و فوری بدهند؟
دکتر الهه کولایی استاد علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و نماینده سابق تهران در مجلس ششم نیز در این خصوص می گوید: «در واقع، برای جمهوری اسلامی ایران در طول سال های بعد از انقلاب اسلامی در منطقه خلیج فارس، همواره با دخالت ها و نفوذهای بین المللی، شرایط متفاوت و متنوعی را شاهد بوده ایم که این شرایط ارتباط مستقیمی با وضعیت داخلی و سیاست خارجی کشور ما داشته است.»
وی در ادامه می افزاید: «بر همین اساس در دورانی که سیاست گسترش روابط همکاری جویانه و سازنده در رفتار خارجی ایران گسترش پیدا کرد، به طور کاملاً مشهودی بر نوع سیاست و رفتار کشورهای دیگر در منطقه اثرگذار بوده است.»
وی خاطرنشان می سازد: «در واقع براساس سیاست اعتمادسازی و گسترش همکاری منطقه یی در سال های گذشته، برخلاف فشارها و طرح های گوناگون امریکا برای بزرگ نمایی خطر ایران در منطقه، جریان های ضدایرانی در حد قابل ملاحظه یی در انزوا قرار گرفتند. اما به دنبال اتخاذ سیاست تهاجمی در روابط بین الملل ایران به جای سیاست همکاری، تعامل و ارتباط سازنده دوجانبه و چندجانبه، زمینه های مناسب تری برای طرح دعاوی بی پایه و اساس علیه کشور ما فراهم آمد.»
سپس دکتر کولایی با اشاره به اجلاس دوحه و حضور احمدی نژاد در این اجلاس تصریح می کند: «در این اجلاس هم دعاوی بی اساس بار دیگر مطرح شد، از جمله اینکه نسبت به استفاده از نام مجعول خلیج عربی به جای خلیج فارس واکنش قاطع و مناسب نشان داده نشد. البته در اجلاس اخیر دمشق هم در برابر فرصت طلبی های برخی از کشورهای منطقه، متاسفانه شاهد اتخاذ پاسخ مناسب و واکنش قاطع و فوری نبودیم.»
همچنین این نماینده سابق مجلس ششم با انتقاد از عدم واکنش آقای متکی در اجلاس دمشق تاکید می کند: «در واقع حضور آقای متکی در نشستی که این ادعاهای موهوم و مغرضانه علیه کشور ما مطرح می شود با وظایف و کارکردهای قانونی و مورد انتظار از وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران تناسب ندارد و با توجه به حقوق حقه مردم ایران در خلیج فارس و در خصوص جزایر ایرانی در این منطقه که مدارک گوناگون تاریخی، جغرافیایی و حقوقی آن را اثبات می کنند، انتظار می رود نمایندگان سیاسی کشور در سطوح مختلف، انجام تعهدات و وظایف ملی خود را در دفاع از منافع ملی ایران و حقوق حقه مردم ایران با استواری و قاطعیت لازم پیش ببرند.»
البته فضای عمومی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران از دیگر نکاتی است که این استاد دانشگاه به آن اشاره می کند و می افزاید: «باید توجه داشت تحریکات بین المللی و قدرت های فرامنطقه یی در شکل گیری این جسارت ها از سوی برخی رهبران منطقه، نقش مهمی را ایفا می کند. اساساً این نوع واکنش های فرصت طلبانه، تحرکی است که رهبران برخی از کشورهای منطقه با استفاده از شرایط به وجود آمده در فضای عمومی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران مورد پیگیری قرار داده اند.»
وی در خاتمه صحبت هایش با صراحت عنوان می کند که انتظار مردم ایران، برخورد مصمم، استوار و مدبرانه مقامات کشور در سطوح مختلف در مواجهه با این زیاده خواهی ها و اقدامات فرصت طلبانه از سوی برخی از کشورهای منطقه است که اساساً برای انجام این وظیفه در این نشست ها باید حضور پیدا کنند یا آن را ترک کنند.