فتح پوست انداخت

کریم جعفری
حدود 50 سال پس از آنکه جنبش آزادیبخش ملی فلسطین در کویت و به دست یاسر عرفات تاسیس شد، این جنبش برای اولین بار در طول پنج دهه گذشته به صورت اساسی پوست اندازی کرد و چهره های جوان به شورای مرکزی این جنبش تاثیرگذار و مهم فلسطینی راه یافتند. فتح که روزگاری جوانان مبارز و جویای نام آن را در خارج از فلسطین اشغالی بنیان گذاردند، همراه با عاملانش پیر شد تا امروز و در سرزمین های اشغالی بار دیگر هوای جوانی پیدا کند و راه پرتلاطم آینده را بانوان بیشتری ادامه دهد.
درست یک هفته پس از آنکه ششمین کنگره فتح در شهر اشغالی بیت اللحم در کنار کلیسای مقدس «مهد»کار خود را آغاز کرد، جنبش فتح نیز رهبران جدید خود را شناخت. این کنگره که پس از 20 سال تشکیل شده است نقطه موفقیتی برای رهبران آن به شمار می رود. هر چند در این کنگره اعضای فتح ساکن نوار غزه موفق به مشارکت در اصل کنگره نشدند اما آنچه مشخص بود بیش از (2200) عضو فتح از سراسر جهان در بیت اللحم گرد هم آمدند تا منشور تازه ای برای آزادی سرزمین های اشغالی بنویسند. براساس گزارش های منتشر شده در حالی که پیش از این محمودعباس در رای گیری عمومی موفق نشده بود ریاست خود را بر فتح تجدید کند، از صبح روز دوشنبه رای گیری با مشارکت صدها نفر از اعضای فتح در سالن محل برگزاری کنگره شروع شد و به گفته منابع خبری تا ساعت یک بامداد روز گذشته ادامه یافت. از آنجایی که اعضای شورای مرکزی و مجلس انقلابی باید میان صدها نامزد انتخاب می شدند، برای هر یک از اعضا بین 20 تا 40 دقیقه وقت صرف شد. مهمترین نکته در این انتخابات راه یافتن مروان برغوثی به شورای مرکزی فتح بود. برغوثی که در حال حاضر در زندان رژیم صهیونیستی به سر می برد موفق شد به عنوان نفر سوم از صندوق آرا بیرون بیاید تا به این ترتیب یکی از اعضای شورای مرکزی این جنبش در زندان باشد.
هر چند تا بعدازظهر روز گذشته اسامی افراد منتخب به صورت غیر رسمی اعلام شده بود اما به گفته منابع رسمی فلسطینی تغییری در لیست اعضای راه یافته به شورای مرکزی حاصل نخواهد شد و تنها ممکن است جای آنها عوض شود. از مهمترین نتایج این انتخابات راه یافتن محمد دحلان مرد پرسروصدای نزدیک به محمودعباس به شورای مرکزی فتح بود. دحلان که پیش از برگزاری کنگره و در خلال آن از طرف فاروق قدومی و برخی دیگر از رهبران فتح متهم به طراحی و مشارکت در قتل یاسر عرفات شده بود به رغم وجود نظرات منفی بسیار علیه وی با حمایت همه جانبه عباس موفق شد از تیغ انتقادات، سالم گذشته و به عضویت شورای مرکزی فتح در آید. از دیگر افرادی که به عضویت شورای مرکزی درآمدند باید از صائب عریقات مذاکره کننده ارشد تشکیلات خودگردان و جبرئیل رجوب نام برد.
یکی از اتفاقات مهم در رای گیری اخیر، عدم راهیابی احمد قریع، نخست وزیر پیشین فلسطین و از مذاکره کنندگان فلسطینی در خلال مذاکرات صلح اسلو در سال 1993 به شورای مرکزی بود. به گزارش القدس العربی ناصر القدوه برادرزاده یاسر عرفات که موفق به حفظ کرسی خود در شورای مرکزی شده است، این اتفاق را بسیار مهم و غیرمترقبه ارزیابی کرد. در انتخابات داخلی تنها کسی که موفق به کسب آرای بیش از 50 درصد شد، ابوماهر غنیم بود که 1338 رای آورد. دیگر افراد انتخاب شده زیر 50 درصد و آخرین نفر نیز تنها 28 درصد آرا را به دست آورد.
شورای مرکزی فتح، 23 عضو دارد که به غیر از رئیس آن، 18 نفر را کنگره انتخاب کرده و چهار نفر دیگر به پیشنهاد رئیس و با نظر کنگره وارد شورای مرکزی می شوند. در این انتخابات همچنین 80 نفر از اعضای 128 نفری مجلس انقلابی فتح نیز انتخاب شدند که به عنوان واسطه ای میان کنگره و شورای مرکزی به شمار می رود. براساس گزارش های منتشر شده انتظار می رود نسل جدیدی از رهبران وارد مجلس انقلابی شوند که موجب تغییر دادن شرایط این جنبش گردند. به نوشته پایگاه خبری سما فلسطین افرادی که موفق شدند به شورای مرکزی راه یابند عبارتند از: ابوماهر غنیم، محمود العالول، مروان البرغوثی، ناصر القدوه، سلیم الذعنون، جبرئیل الرجوب، توفیق الطیراوی، صائب عریقات، عثمان ابوغریبه، محمد دحلان، محمد المدنی،جمال محیسن، حسین الشیخ، عزام الاحمد، سلطان ابوالعینین، نبیل شعث، عباس زکی و محمد اشتیه.
به گفته مسوول کمیته برگزاری این انتخابات از 18 نفر راه یافته به شورای مرکزی 12 نفر جزو نسل جدید هستند که به برجسته ترین آنها می توان به محمد دحلان، جبرئیل رجوب و مروان البرغوثی اشاره کرد. افرادی که پیش از این در کادر رهبری فتح بودند و خود را نامزد نکردند نیز عبارتند از: هانی الحسن، صخر الحبش، فاروق القدومی و محمد الجهاد.
تغییر استراتژی
به گفته منابع آگاه با انتخاب افراد جدید و وارد شدن آنها به شورای مرکزی فتح این انتظار می رود که در سیاست های کلی این جنبش نیز تغییراتی حاصل شود. در خلال برگزاری کنگره ششم عملاسالن نشست به دو جبهه تقسیم شده بود. باید این جبهه گیری را در سیستم فتح نیز مشاهده کرد. اعضای جوان جنبش فتح که به شدت مخالف گفت وگوی بی قید و شرط با اسرائیل هستند، بر این امر پافشاری کرده که باید برای این مذاکرات حدود و شروطی تعیین شود، هرچند که جنبش فتح که کنترل کرانه باختری رود اردن و تشکیلات خودگردان را برعهده دارد در طول دو دهه گذشته همواره بر طبل مذاکره کوبیده و در این راستا دهها بار دیدارهایی را نیز با طرف اسرائیلی در دولت های مختلف داشته است اما به نظر می رسد با ورود اعضای جدید به شورای مرکزی که همان سیستم تصمیم گیری فتح می باشد، باید منتظر آینده ای تازه بود. دو موضوع مهم مذاکرات صلح با اسرائیل و مذاکرات آشتی ملی در حال حاضر در برابر نسل تازه راه یافته به شورای مرکزی فتح است. به گفته کارشناسان در مورد آشتی ملی اعضای جدید فتح به جز محمد دحلان که اختلافات عقیدتی با حماس دارد آنها خواستار تداوم مذاکرات برای حل و فصل مشکلات و به تبع آن وحدت دوباره کرانه باختری و غزه خواهند شد. پیر بودن بیشتر کادرهای رهبری فتح که مبارزه طولانی نظامی، آنها را به مسیر مذاکره کشانده بود، امروز با جداشدن آن شاید بار دیگر محور مقاومت را در این جنبش تقویت کند. عباس در سخنان افتتاحیه خود در این کنفرانس نتوانست در برابر صدها عضو فتح گزینه مقاومت را کنار گذارد و بر آن تاکید کرد، تاکیدی که می تواند در آینده این جنبش و مسیری که انتخاب خواهد کرد، بسیار موثر افتد.
موضع حماس
هر چند روز گذشته برخی از اعضای بلندپایه فتح به خصوص سخنگوی آن علیه جنبش حماس موضعگیری کرده و این جنبش را متهم به اختلال در برگزاری کنگره ششم کردند اما با پایان یافتن این کنگره و انتخاب رهبران جدید، حماس نیز از آنها خواست تا همچنان به مقاومت ملی فلسطین پایبند بمانند. سامی ابوزهری، سخنگوی حماس در سخنانی با بیان این نکته همچنین از اعضای جدید فتح خواست تا به وحدت ملی فلسطین هم پایبند باشند. به گزارش مرکز اطلاع رسانی فلسطین، زهری انتخابات اخیر فتح را امری داخلی دانست و گفت: به نظر ما رهبری جدید که از جنبش برآمده است می تواند جایگاه حقیقی خود را با پایبندی به حقوق و دستاوردهای فلسطین به دست آورد. به گفته این مقام حماس این رهبری جدید با پایبندی به وحدت ملی، آنچه به آن وابسته است و همچنین اختیارکردن راه پایداری و مقاومت راه خود را ادامه دهد. اسماعیل هنیه، نخست وزیر حماس نیز از کنفرانس فتح خواسته بود تا رهبرانی را انتخاب کنند که پایبند به حقوق و دستاوردهای ملت فلسطین باشند.
صلحی در کار نیست
در حالی که حماس خواستار پایبندی رهبران جدید فتح به اصل مقاومت است، رسانه های رژیم صهیونیستی به نقل از وزیر امور خارجه این رژیم نوشتند که با وجود شکاف میان جنبش های حماس و فتح و همچنین برنامه سیاسی فتح باید مذاکرات صلح با فلسطینی ها را برای سال های آینده دفن کرد. به گزارش الجزیره اویگدورو لیبرمن که در جمع 29 نفر از اعضای دموکرات سنای آمریکا سخن می گفت مواضع اتخاذ شده توسط فلسطینی ها را در مورد بیت المقدس، حق بازگشت و شهرک ها را بسیار تند ارزیابی کرد. پیش از این وزیر جنگ این رژیم برنامه سیاسی فتح را مورد انتقاد قرار داده بود. باراک گنجاندن همزمان گزینه های مذاکره و مقاومت با هم در این برنامه را نامناسب ارزیابی کرده بود.