دیده‌بان جامعه خواهیم بود

مشاور ارشد میرحسین موسوی از عضویت سید محمد خاتمی و مهدی کروبی در شورای مرکزی تشکیلات «راه سبز امید» خبر داد و گفت: راه سبز امید قصد دارد دیده بان جامعه باشد.
علیرضا حسینی بهشتی در گفت وگو با ایلنا به تشریح جزییاتی از «راه سیز امید»، تشکیلاتی که میر حسین موسوی قرار است آن را تاسیس کندپرداخت و در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا موسوی به فکر راه اندازی چنین مجموعه ای افتاده است، گفت: شرایطی که در طی این انتخابات پیش آمد شرایط خاصی است و به تعبیر برخی از دوستان جامعه شناس گویا یک ملتی در جریان این انتخابات دوباره متولد شد و طبیعی است که به هر حال این نیروهایی که به میدان آمدند و برای تحقق مطالبات به حق خود تلاش کردند نمی توان از آنها برای یک دوره کوتاه انتخابات انتظار داشت که در میدان باشند و از مشارکت آنها برای پیشبرد اهداف متصور استفاده نکرد.
فرزند شهید بهشتی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا موسوی با توجه به عضویت اش در حزب جمهوری اسلامی به فکر تاسیس حزب نیفتاد، گفت: چند نوع تشکل می توانست مطرح شود که یکی از آنها تشکیل یک حزب بود. آقای موسوی قبلا تجربه عضویت در یک حزب را داشته اند ولی مساله این بود که با توجه به جایگاهی که احزاب در ایران دارند و محدودیت هایی که خود حزب به صورت طبیعی دارد و نیز امکاناتی که لازم دارند آیا می تواند یک ساختار مناسب برای این نوع فعالیت ها باشد؟
وی ادامه داد:در این خصوص بحث و گفت وگو زیاد شد و به هر حال به این نتیجه رسیدیم که شکل حزب نمی تواند خیلی مفید و پایدار باشد بعد از آن صحبت یک جبهه بود .در جبهه هم به آن صورتی که به طور سنتی در جامعه ما شناخته می شود این است که احزاب و سازمان های گوناگون دور هم جمع بشوند و فعالیت داشته باشند. این یک قدم به جلو در واقع می توانست بهتر پاسخگوی نیازها باشد تا تشکیل یک حزب اما ایراداتی هم داشت.
بهشتی ادامه داد: احزاب سیاسی در ایران با وجود تلاش ها و فعالیت هایی که دارند و فعالیت های شان باید ارزشمند ارزیابی شود با این حال در این که بتوانند در میان جامعه و در میان اقشار مختلف رسوخ کنند و ریشه بدوانند جای شک و تردید دارد و معمولا برخی از این احزاب آنچنان موفق نبودند که دلیل عدم موفقیت شان به نوع شکل گیری این احزاب بر می گردد.
وی با بیان اینکه اغلب احزاب، احزاب دولت ساخته اند و نه دولت زا و در میان حلقه ای از نخبگان محصور است، اظهار داشت: مشکلات دیگری که در درون احزاب است به شکل ساختار نظام سیاسی بر می گردد که آنچنان جایی برای فعالیت احزاب باز نمی کند و همین مقدار قلمرویی که احزاب برای فعالیت دارند به علت نوعی بدبینی و سو»ظن که نسبت به فعالیت احزاب سیاسی دارد محدود می شود و در همین محدوده قانونی خودشان هم امکان فعالیت ندارند.
استاد دانشگاه تربیت مدرس تصریح کرد: طی چند دهه اخیر در بسیاری از کشورها شکلی از کار گروهی تجربه شده که در واقع نوعی شبکه سازی اجتماعی است البته در واقع باید گفت در کشور ما هم در دوران ماه های پیش از انقلاب و هم در دوران مبارزه حتی از مشروطه به بعد نوعی شبکه سازی را تجربه کردیم و به این معنا خیلی هم با آن بیگانه نیستیم اما این تجربیات معمولا خیلی بادوام و سامان یافته نبوده است.
بهشتی با اشاره به این شبکه اجتماعی، بخشی از شکل گیری آن را در جریان انتخابات دانست و گفت: آن چیزی که اکنون شکل گرفته بخشی از آن به قبل و حین انتخابات برمی گردد که افراد این شبکه نوعی همبستگی با همدیگر احساس می کنند و ارتباط راحتی با هم برقرار می کنند.
وی با اشاره به گسترش این شبکه اجتماعی در فضای مجازی، اظهار داشت شکل گیری این شبکه باید سامان و گسترش پیدا کند. این چیزی است که هدف شکل گیری راه سبز امید است.
مشاور میرحسین موسوی به تفاوت شبکه اجتماعی و حزب اشاره کرد و گفت: در شبکه اجتماعی یک اهداف حداقلی متصور است برخلاف آنچه که در حزب است و به این خاطر می توان فراگیری خیلی زیادی داشته باشد. این حداقل ها در بیانیه ای که به زودی منتشر می شود چارچوب های اصلی اش مشخص شده است. به عنوان مثال تحقق قانون اساسی و عملی کردن تمام ظرفیت های آن از جمله مواردی است که در دستور کار این شبکه اجتماعی قرار دارد.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه منظور موسوی ازجلوگیری از تنازل قانون اساسی که اخیرا در صحبت های خود آن را مطرح کرده بود چیست؟ گفت :منظور آقای موسوی این بود که فقط یک بخش های خاصی از قانون اساسی در کشور عملی نشود و برخی فصول دیگر قانون اساسی مورد احترام قرار بگیرد و بگونه ای نباشد که بسیاری از بخش های دیگر آن کاملا نادیده گرفته بشود.
بهشتی یادآور شد: بخش مربوط به حقوق ملت بخش مهم قانون اساسی است که متاسفانه بعضا نادیده گرفته شده است در حالی که این مردم زمانی که سال 58 به طرح قانون اساسی رای دادند به تمام فصول آن رای دادند و حق دارند این مطالبه را داشته باشند که همه آن اجرا بشود.
وی با بیان اینکه هیچ قانون اساسی بشری نیست که دچار تناقضاتی نباشد و این باید به تدریج اصلاح شود، گفت: در این انتخابات مساله قانون گرایی و مبارزه با قانون گریزی یکی از محورهای اصلی و شعارهای تبلیغاتی ای بود که گروه های مختلفی مطرح می کردند و در این خصوص همه احزاب، گروه ها، شخصیت ها و تشکل های مختلف متجدد یا سنتی می توانند احساس همدلی و همراهی کنند به همین دلیل هیچ مانعی ندارد که احزاب و گروه های دیگری هم بتوانند وارد این شبکه بشوند.
فرزند شهید بهشتی در خصوص معنای شبکه اجتماعی نیز گفت: اگر بخواهیم تفسیر خوب و روشنی از شبکه داشته باشیم به این معناست که اجزای تشکیل دهنده این شبکه مانند دانه های تسبیحی هستند که دانه های تسبیح هرکدام برای خودش هویت مستقل دارند اما یک نخ تسبیحی است که اینها را به هم وصل می کند. آن اهداف و مطالبات حداقلی در واقع به منزله این نخ تسبیح هستند.
وی همچنین در خصوص الزامات این نهضت فراگیر نیز گفت: وقتی یکسری ملاک و معیارهای حداقلی تعیین بشود در واقع فراگیری اش را هم تضمین می کند. هر کسی که به هویت ایرانی- اسلامی به عنوان یک سرمایه نگاه کند و یا اینکه هر کسی که مساله انقلاب ایران را به عنوان یک حادثه ای که متجلی خواست مردم ما بوده باور دارد و یا تعهد و پایبندی به قانون اساسی را به عنوان یک مبنا بپذیر می تواند وارد این تشکیلات شود.
بهشتی خاطرنشان کرد: این نهضت فراگیر به این معنا است که در واقع می تواند اقشار مختلف جامعه و تفکرات مختلف جامعه را در بر بگیرد و همچنین به لحاظ جغرافیایی محدودیتی ندارد و در سراسر ایران می تواند شکل بگیرد چنانکه در طول انتخابات هم گام های اولیه شکل گیری نهضت فراگیری به طور طبیعی برداشته شد.
وی در پاسخ به این سوال که چه کسی پیشنهاد نام «راه سبز امید» را ارائه کرده است؟ گفت: اسامی مختلفی مطرح شد ولی شخص آقای موسوی این عنوان را پیشنهاد کردند و در بین عناوینی که پیشنهاد شد «راه سبز امید» جامع تر به نظر می رسید از سوی دیگر می خواستیم این نام به گونه ای باشد که تداعی حزب یا جبهه به معنای کلاسیک خود را ایجاد نکند و بتواند با نوع شبکه سازی اجتماعی تطبیق کند.
مشاور میرحسین موسوی در خصوص انتخاب رنگ سبز در عنوان این تشکیلات نیز گفت: رنگ سبز، هم نمادی ملی و هم مذهبی است و در طی این انتخابات مردم رابطه خوبی با آن پیدا کردند و در همان مدت کوتاه توانست هویتی را برای خود کسب کند.
وی ادامه داد: دلیل آوردن کلمه «امید» هم این است که قرار بود، «دولت امید» تشکل شود و از مردم هم می خواهم علی رغم تمام مشکلات دچار یاس و سرخوردگی نشوند زیرا حوادثی که پیش آمده، امکان ایجاد چنین فضایی را به وجود آورده و نوعی سرخوردگی، دل مردگی و نومیدی نسبت به حرکت اصلاحی ایجاد شده است. امیدواریم این تشکیلات کمک کند تا مردم هم چنان با نشاط ، پرشور و قانونی وارد فعالیت شوند.
بهشتی در بخش دیگری از این گفت وگو به ساختار «راه سبز امید» اشاره کرد و با بیان اینکه در این شبکه اجتماعی شورای مشورتی و کمیته های مختلفی وجود دارد، اظهار داشت: کمیته ها زیر مجموعه شورای مشورتی نیستند و کار خود را انجام می دهند دبیرخانه ای هم شکل گرفته که ارکانش را کم کم سامان می دهد.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا این تشکیلات اساسنامه هم دارد، گفت: این تشکیلات اساسنامه رسمی که نیاز به ثبت رسمی داشته باشد ندارد ولی مرامنامه ای را تنظیم خواهیم کرد و تاکید هم بر این است که از تعامل بخش های مختلف این تشکل، مرامنامه شکل بگیرد.
بهشتی همچنین به مخالفت هایی که احتمالا با راه اندازی این شبکه اجتماعی صورت خواهد گرفت اشاره کرد و گفت: ما مطمئنیم که این کار مخالفینی هم خواهد داشت. مخصوصا از سوی گروه هایی که موافق فعالیت های مدنی نیستند و طبیعی است که این مقاومت ها خواهد بود. ولی در روند توسعه سیاسی هر کشور، این مسائل همیشه بوده و به تدریج خیلی موارد جای خود را باز می کند و خیلی از بدفهمی هاو کج فهمی ها به تدریج برطرف می شود و یا حداقل ما امیدواریم که چنین اتفاقی بیفتد.
وی با بیان اینکه یکی از مزیت های شبکه اجتماعی این است که کارها از پایین به بالا صورت می گیرد، گفت: در این شبکه اجتماعی گروه های مختلف خود به خود شکل می گیرند، همانطور که چند مورد آن تشکیل شده است و ممکن است گروه کوچکی را هم برای تنظیم برنامه ها انتخاب کنند، ولی آن گروه باید نماینده همه تفکرات باشد و طبیعی است که آنچه مهم است این است که همه کمیته ها بتوانند با این گروه ها ارتباط دو سویه داشته باشند.
مشاور میرحسین موسوی افزود: ما خیلی از کارشناسان را داریم که نظرات خوبی دارند و در حوزه تخصصی خودشان بهترین افرادی هستند که می توانند نظر دهند، مثلا دست اندرکاران بنگاه های اقتصادی که از آسیب ها، فرصت ها وتهدیدهای کار خبر دارند و نظرات آنها بسیار مفید است. ما در جامعه هیچ سیستمی نداریم که بتواند این نظرات را جمع کند. طبیعی است که این نظرات می تواند در این کمیته ها تجمیع شده و سر و سامان یابد.
وی با بیان اینکه کمیته های «راه سبز امید» در حال شکل گیری است در خصوص شورای مرکزی آن نیز گفت: شورای مرکزی کوچک خواهد بود و احتمالا از 5-6 نفر تشکیل می شود که آقایان خاتمی و کروبی از جمله آنها هستند.
بهشتی در خصوص شورای مشورتی نیز گفت: شورای مشورتی راه سبز امید مجموعه بزرگتری از شورای مرکزی است که حدود 30-40 نفر را شامل می شود و به تدریج و به طور طبیعی باید شکل گیرد و چیزی نیست که از قبل تعیین شود. در واقع باید از دل کمیته ها افراد مناسب انتخاب شوند. وی با بیان اینکه در این شبکه، مطبوعات و رسانه ها هم جای خود را دارند و همه دست به دست هم می دهند تا اهداف مورد نظر را مورد بررسی قرار دهند، اظهار داشت: یک شورای مرکزی برای این کار در نظر گرفته شده است که متشکل از چهره های موثری خواهد بود. همچنین یک شورای مشورتی وجود خواهد داشت و کمیته های دیده بانی هم کار خود را انجام خواهند داد.
استاد دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه تفاوت این نوع تشکیلات با کار حزبی این است که بخش زیادی از تشکیل دهندگان این کمیته ها نیروهای کیفی جامعه هستند، که متخصصان و تحصیل کردگان را در برمی گیرند، گفت: البته اقشار دیگری هم در این گروه ها حضور داشته و دارند و نکته مهم اینکه اگر این افراد متشکل شوند، نمی توانند صدای آنها را نادیده بگیرند.
بهشتی در خصوص نحوه دیده بانی تشکیلات راه سبز امید نیز گفت: کار دیده بانی این است که گروه ها می توانند آنچه را در دولت به عنوان سیاستگذاری ها شکل می گیرد نقد و بررسی کنند و به اطلاع مردم برسانند. برای این کار هم به بدنه کارشناسی در حوزه های مختلف نیاز است تا در نهایت ضمن جمع بندی، آنها را برای مردم اطلاع رسانی کنند.
وی با بیان اینکه نهادهای مدنی در راه سبز امید نقش موثری ایفا می کنند در خصوص سرمقاله یکی از روزنامه ها که راه اندازی این تشکیلات را الگوبرداری از کشورهای خارجی عنوان کرد نیز گفت: کسانی که قلم به دست دارند مطالبی را جسته و گریخته از این طرف و آن طرف شنیده و آن را مطرح می کنند مخصوصا در عرصه مطبوعات خیلی راحت می شود اینگونه مطالب را منتقل کرد.
بهشتی علت اینگونه اظهارنظرها را ناشی از کج فهمی ها و ناآگاهی دانست و گفت: ما امیدواریم با کارهایی که پیش می رود این سو»ظن ها برطرف شود ولی بخشی از اظهارنظرها از جانب افرادی است که اساسا هر حرکتی به جز آنچه خودشان می پسندند را بر نمی تابند و در مقابلش مقاومت می کنند. اینها افرادی هستند که حاضر نیستند واقعیت تکثر در جامعه را بپذیرند، اینها افرادی هستند که با استفاده از سیاست های همگن سازانه می خواهند واقعیت تعدد را نادیده بگیرند و همه را در قالب های مشخصی که خودشان در نظر گرفتند شکل بدهند.
وی ادامه داد: غالبا هم این افراد از واژه های مهندسی استفاده می کنند و گمان می کنند جامعه و افراد مثل مواد خاص می مانند که به هر شکلی که آنها بخواهند می توانند شکل بدهند.
مشاور میرحسین موسوی در مورد ارتباط اتهام با بیگانگان نیز گفت: اینگونه مطالب که در حد یک تهمت و افترا است را بارها مطرح کرده اند و نتیجه هم نداده است. مردم ما آگاهتر از این هستند که زیر بار این مسائل بروند و امیدواریم این افراد از خواب بیدار شوند و مقداری روشن تر به مسائل نگاه کنند اما اینکه هر چه قبلا در تاریخ تجربه شده است را بخواهیم نوعی گرته برداری و مدل سازی از بیرون تصور کنیم، به صلاح کشور نیست.
بهشتی با بیان اینکه جمهوری اسلامی هم قبلا تجربه نشده بود،گفت: جمهوریت اساسا الگویی نیست که در کشور تجربه شده باشد و چیزی است که ما از تجربیات بشری استفاده کردیم و مانعی هم ندارد. خود امام که بنیان گذار این جمهوری اسلامی است هیچ عیب وایرادی ندیدند که از این مدل حکومتی استفاده کنند.