اسرائیلِ آمریکای لاتین

گروه بین‌الملل - ندا بهاری: یک اتفاق پیش بینی نشده باعث شد تا مرزهای نسبتاً آرام آمریکای لاتین به سمت یک رویارویی نظامی کشیده شود. و آن چیزی نبود جز یورش بی رحمانه ارتش کلمبیا به چریک های چپگرای فارک که دامنه آن پای دولت های ونزوئلاو اکوادور را به میان کشید. اما این رویارویی نظامی در واقع یک مواجهه سیاسی بود میان بلوک دولت های سوسیالیستی آمریکای لاتین که به چریک های فارک سمپاتی دارند با دولت غربگرای کلمبیا که تحت حمایت واشنگتن است. هم اکنون در مرزهای سه کشور از ۲۰ کشور آمریکای لاتین یعنی ونزوئلا، اکوادور و کلمبیا حالت فوق العاده اعلام شده است.
منازعه اخیر هنگامی آغاز شد که دولت کلمبیا برای قلع وقمع چریک های فارک که در جنگل های شمال اکوادور پناه گرفته به حریم سرزمین این کشور تعرض کرد. در پی آن اکوادور به این عمل اعتراض کرد و ونزوئلانیز با این برهان که او نیز به دلیل هم مرزی با کلمبیا در معرض تهدید قرار دارد به جمع معترضان کلمبیا پیوست.
اما ریشه منازعه این سه کشور را باید در جایی دیگر جست وجو کرد.
رهبران آمریکای لاتین کتمان نکردند که تضاد و تفاوت دیدگاه های آلوارو اوریبه رهبر غربگرای کلمبیا با چاوز منجر به این کشمکش شده است.
در یک سوی این بحران آلوارو اوریبه، رئیس جمهوری کلمبیا قرار دارد. او که نه تنها مشی لیبرالیسم را دنبال می کند که اساساً خودش دانش آموخته هاروارد و اکسفورد است و به همین لحاظ برخلاف چاوز به تجارت آزاد معتقد است و به لحاظ سیاسی شریک غرب به شمار می آید. طوری که سران کاخ سفید سالانه میلیاردها دلار به او هدیه می دهند تا صرف مبارزه با چریک های سوسیالیست فارک که مخالفان درجه یک او به شمار می آیند، کند. در مقابل او هوگوچاوز قرار دارد. مردی که گرایش های چپ دارد و به دشمن طراز اول با آمریکا شهره است. او که کشورش از منابع غنی نفتی برخوردار است توانسته بدون تکیه بر حمایت های آمریکا براحتی امور داخلی و خارجی کشورش را پیش ببرد. ضمن آنکه اکنون در کل در آمریکای لاتین صاحب نفوذ بسیار شده است. چاوز با تکیه بر این موقعیت اش بود که به کلمبیا پیشنهاد داده مذاکرات با اعضای فارک را برای آزادی گروگان ها به پیش ببرد. از این نظر بحرانی که حالابین سه کشور ایجاد شده پرده ای دیگر از رویارویی جنبش سوسیالیسم ونئولیبرالیسم است.
همان طور که رافائل کوره آ گفته است، این مناقشه نه مناقشه ای بین سه کشور که می تواند مناقشه ای منطقه ای شود. اکنون که اغلب اقلیم آمریکای لاتین تحت نفوذ سوسیالیسم در آمده آنها به کلمبیا به چشم یک ستون پنجم نگاه می کنند لذا چاوز گفته است کلمبیا حکم اسرائیل آمریکای لاتین را پیدا کرده است. از همین حالامی توان تبعات چنین منازعه ای را به طور کامل حدس زد. هم اکنون بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین که هم پیمان با ونزوئلاهستند، آلوارو اوریبه را بخاطر لشکرکشی به خاک اکوادور محکوم کرده اند. دانیل اورتگا، رئیس جمهوری نیکاراگوئه اوریبه را خطری برای آمریکای لاتین خوانده است. لوئیس ایناسیو لولاداسیلوا، رئیس جمهوری برزیل هم که به لحاظ دیپلماتیک وزنه سنگینی در آمریکای لاتین به حساب می آید، خواستار عذرخواهی ارویبه از کوره آ شده است. پرو نیز کلمبیا را به خاطر لشکر کشی اش تقبیح کرده است.
 این منازعه به کجا می‌رود؟
بسیاری از تحلیلگران معتقدند مناقشه جدیدی که در آمریکای لاتین روی داده، هرچند با تنش های لفظی بسیاری شروع شده و دو طرف، آکوادور و ونزوئلااز یک سو و کلمبیا از سوی دیگر تهدیدات بسیاری علیه یکدیگر نشان داده اند، اما این منازعه نمی تواند تبدیل به جنگی واقعی شود. زیرا روابط تجاری ونزوئلاو کلمبیا بسیار قوی است. تنها در سال گذشته حجم مبادلات تجاری این دو کشور به ۵‎/۵ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۰۶ حدود ۲۵ درصد افزایش داشت. کلمبیا که حالاچاوز را متهم به حمایت مالی از شورشیان فارک کرده است، محصولات سنتی ونزوئلارا خریداری می کند و در مقابل ونزوئلانیز از محصولات کشاورزی کلمبیا بهره هایی می برد. جدا از این دلیل باید گفت: سران هر دو کشور یعنی چاوز و اوریبه هیچ کدام نمی خواهند رشته پیوندی را که با فردی به اسم سیمون بولیوار بین آنها وجود دارد، از هم بگسلند. هر دو هنوز هم از رنگ سرخی که نماد سیمون بولیوار و انقلاب او که قهرمان استقلال طلبی های قرن ۱۹ در آمریکای جنوبی است، به عنوان رنگ تبلیغاتی خود استفاده می کنند و به همین جهت نمی خواهند نامشان به عنوان کسی که این رشته پیوند را گسست در آمریکای لاتین در تاریخ ثبت شود.