علی کولبی، رئیس موقت مرکز تحقیقات راهبردی امنیت ملی«توسام» مستقر در آنکارا در گزارشی در روزنامه تر کیش دیلی آورده است: در میان سالهای 1988 تا 1980 جنگ ایران و عراق یک میلیون تلفات به جای گذاشت و منجر به خسارتهای مالی به ارزش 150 میلیارد دلار شد و این تخریب سنگین برای هر دو کشور، جنگ "سخاوتمندانهای" برای تولید کنندگان سلاح بود، زیرا آنها توانستند بازار اسلحهشان را گسترش دهند و سلاحهای جدید توسعه یافتهشان را آزمایش کنند. پس از این جنگ، درگیریهای مشخصی به جز حمله صدام به کویت و به تبع آن دخالت آمریکا در این منطقه و حملهی تحت رهبری آمریکا به افغانستان و عراق پس از 11 سپتامبر رخ نداده است.
اگر چه آن حملات شدیدا به صنعت تسلیحاتی آمریکا کمک کرد ولی به صنایع تسلیحاتی اروپا و روسیه کمک شاخصی نکرد. فدراسیون روسیه وارث اتحاد جماهیر شوروی سابق که در دورهی جنگ سرد انبوهی از سلاحهای نازل و بیکیفیت را به کشورهای جهان سوم فروخته بود، در دورهی جنگ عراق و ایران از این بازار بیبهره بود.
ارزیابیهای مختلف
اما ارزیابیهای اغراق آمیز از تحولات در جهان سیاست و مصیبت و رنج ناشی از آن اخیرا باعث شده است که گسترش سلاحها و رقابت تسلیحاتی بویژه در منطقه ما بوجود آید.
از جملهی این موارد میتوان به این موضوع اشاره کرد که آمریکا به بهانهی تهدید ایران، به کشورهای منطقه قول کمک نظامی داده است. میشود گفت که سفر کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا و رابرت گیتس وزیر دفاع این کشور در اواخر ژوئیه 2007 به خاورمیانه، آتش این رقابت تسلیحاتی جدید را در خاورمیانه به پا کرد. در همین رابطه اعلام شد که 13 میلیارد دلار به مصر و 30 میلیارد دلار به اسراییل کمک نظامی خواهد شد. همچنین اعلام شد که عربستان سعودی و دیگر کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نیز از آمریکا کمک نظامی دریافت خواهند کرد.
در ادامهی این مطلب آمده است: آمریکا که از کشورهای این منطقه حمایت میکند و پروژهی موسوم به "اسلام میانه رو" را به پیش میبرد، علیه سوریه که مواضع نزدیکی با حماس و حزبالله و ایران دارد و هم چنین اعلام کرده در موضوع بلندیهای جولان تسلیم نمیشود، گامی برداشته است که به صنعت تسلیحاتی واشنگتن کمک خواهد کرد.
در ادامهی این مطلب میخوانیم: به این ترتیب ارتش آمریکا با برنامههای عملیاتی جدید نیاز بالقوه به توسعه و پیاده سازی تکنولوژیهای جدید توسط تولید کنندگان اسلحه را نیز تضمین میکند. در حالی که چنین تحولات مثبتی در خاورمیانه برای آمریکا در حال شکل گیری است، یک کشور اروپایی مانند فرانسه که به دلیل مشکلش در بازاریابی در دورهی رکود فروش اسلحه و جنگنده است، باید برای تولید و صادرات اسلحه منابع دیگری پیدا کند و بتواند هزینه هر واحد از اسلحهی تولید شده را به خاطر نیروهای مسلحش کاهش دهد. بنابراین این کشور با یک رویکرد خوش بینانه لیبی را انتخاب کرد.
نیکولا سارکوزی رییس جمهور فرانسه، به عنوان یک مدیر تجاری به لیبی نزدیک شد و معمر قذافی رییس جمهور لیبی نیز که میخواست از تحریم تسلیحاتی علیه این کشور رهایی یابد، بسیار از این طرح فرانسه استقبال کرد.