شکست قیم مابی احزاب در سوم تیر

معاون سیاسی دفتر رییس‌جمهور گفت: در حال حاضر دولت معتقد است احزاب ما تاثیرگذاری ندارند و دولت ساخته هستند و در مقاطعی این احزاب وابسته به دولت بودند. ولی اگر احزاب از مردم نشأت گرفته باشند یعنی از پایین به بالا شکل بگیرند و وابسته به مردم باشند می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.  دولت وجود احزاب را مثبت می‌داند و وظیفه خود می‌داند که از احزاب دفاع کند ولی با استبداد احزاب مخالف است.
محمدعلى فتح اللهى در گفت وگوى تحلیلى با ایسنا در آستانه فرارسیدن دومین سالگرد سوم تیر و انتخاب دکتر احمدى نژاد به عنوان رئیس جمهور، درباره چگونگى گرایش مردم به احمدى نژاد در انتخابات ریاست جمهورى نهم اظهار کرد: مردم در آن زمان از افراطى گرى در عرصه سیاست خسته شده بودند، متأسفانه افراطى گرى نه تنها در صحنه سیاست وجود داشت، بلکه به صحنه هاى دیگر نیز کشیده شده بود. این فرایندى بود که سالیان زیادى در دستگاه اجرایى کشور ایجاد شده بود.
وى ادامه داد: دولتمردان و قوه مجریه ما بیش از آن که به حل مسائل مردم کشور بپردازند، درگیر مسائل سیاسى بودند و فضاى جامعه به طور کلى بیش از اندازه سیاسى بود؛ البته سیاست نه به معناى چارچوب و اصولش، بلکه سیاست روزمره و احساساتى، و این امر براى مردم ایران خوشایند نبود؛ چنان که مردم بارها نسبت به این امر اعتراض کرده بودند؛ مثلاً تحصنى که در مجلس ششم ایجاد شد نه تنها مورد استقبال مردم قرار نگرفت، بلکه تبعات منفى نیز در فضاى عمومى جامعه به وجود آورد.
مردم در سوم تیر: ما تصمیم می‌گیریم
معاون سیاسى دفتر رئیس جمهور ادامه داد: مردم در انتخابات ریاست جمهورى انتظار تغییر در ساختار مدیریتى و ایجاد تحول در این زمینه را داشتند و به سمت کاندیدایى رفتند که چنین برنامه اى را داشت.
وى گفت: ما در بحث جنگ تحمیلى شاهد حضور باشکوه مردم در صحنه جنگ بودیم و در آن جا به واقع مردم از این که در اداره امور نقش داشتند، خوشحال بودند؛ اما متأسفانه بعد از پایان جنگ بار دیگر نگاه دولتمردان وقت مانند نگاه دولتمردان دولت موقت شد؛ اما مردم در فاصله یک هفته بین انتخابات ۲۷ خرداد تا سوم تیر خواستند به این مسأله و مشکل تاریخى پاسخ مناسبى دهند و مرحله جدیدى را ایجاد و به نوعى نقش تعیین کننده خود در مسائل مدیریتى را به مدیران اثبات کنند، هم چنین به آن ها بگویند «ما تصمیم گیر هستیم و انتخاب مى کنیم». مردم در این انتخابات نشان دادند تنها نقش رأى دهنده ندارند، بلکه در پائین آوردن و بالابردن افراد و تغییر ساختار مدیریتى نقش مهم و تعیین کننده اى دارند و نقش شان فراتر از تأیید کلى یک نظام است. مردم در واقع انتخابات سوم تیر را یک فرصت طلایى احساس کردند که با استفاده از آن مى توانستند پیامى را منعکس کنند. آن ها به واقع از این فرصت به بهترین نحو استفاده کردند و خواسته شان در سطح داخل و بین المللى انعکاس پیدا کرد. مردم در این انتخابات نشان دادند که مى توانند خیلى از معادلات را به هم بزنند؛ معادلاتى که خیلى از تحلیلگران به هم زدن آن را پیش بینى نمى کردند، هم چنین این که مردم ایران غیرقابل پیش بینى هستند.
ایجاد دیوار بین دولت و ملت در گذشته
وى ادامه داد: بعد از انتخابات سوم تیر، شعارها، آرمان ها و اهداف انقلاب بیش از پیش انعکاس پیدا کرد؛ البته پس از سوم تیر حرف هاى جدیدى مطرح نشد، بلکه حرف هاى انقلاب که مدتى به فراموش سپرده شده بود و توانایى بروز را به علت فضاى موجود نداشت، دوباره مطرح شد و انعکاس بیشترى پیدا کرد که دلیل آن حرکت و قدرت گرفتن مردم بود. مردم در سوم تیر پیام دادند که باید تعیین کنندگى و دخالت شان در مسائل مدیریتى را جدى تر گرفته و تعریف جدیدى از آن ارائه شود. دولت جدید نیز سعى کرد که به این خواست تاریخى پاسخ مناسبى دهد. در گذشته دیوارى بین دولت و ملت ایجاد شده بود، مردم یک خواسته داشتند و خدمتگزاران نیز یک خواسته دیگر و با وجود این که مسئولان اعلام مى کردند قصد خدمت دارند، مى دیدیم که برنامه ریزى آن ها جدا از خواست مردم است که ناشى از همان دیوار بود.
فتح اللهى گفت: در حقیقت وقتى مى گوییم نهادهاى مدنى را باید تقویت کنیم، در این تفکر، جدایى بین مردم و دولت دیده شده است؛ در حالى که اگر رابطه دولت و ملت را تقویت کنیم شاید نیازى به NGO نباشد. انتخاب سوم تیر ماهیتى سیاسى داشت و داراى پیام جدید و مهمى بود که بیشتر متوجه مسئولان بود و این خود باعث ایجاد یک مقطع مهم در تاریخ کشور ما شد.
مظلومیت نخبگان سیاسى و روشنفکران
معاون سیاسى دفتر رئیس جمهور هم چنین در پاسخ به این پرسش که برخى معتقدند در این انتخابات مردم از روشنفکران جلو زدند و تحلیل روشنفکران از نوع رفتار مردم متفاوت از رفتار واقعى آنان در صحنه انتخابات بود، گفت: به نظر من نخبگان سیاسى و روشنفکران ما دچار مظلومیت هستند. ما نخبه و روشنفکر زیاد داریم؛ ولى متأسفانه عده اى خاص که خود را نخبه و روشنفکر جا زده اند، خود را سخنگوى نخبگان و روشنفکران نیز مطرح مى کنند که مظلومیت روشنفکران و نخبگان واقعى ما را مضاعف مى کند. اگر نخبگان نتوانند نیازهاى واقعى مردم را تشخیص دهند، باید در نخبه بودن شان شک کرد. به نظر من روشنفکران و نخبگان واقعى قبل از انتخابات متوجه خواست جامعه ایران شده بودند و پیش بینى مى کردند که مردم در انتخابات ۲۷ خرداد یا ۳ تیر چه نوع واکنشى نشان مى دهند؛ اما این احساس از طرف برخى که انحصار روشنفکرى را در دست گرفته و با یک بلندگو دائم افکار خود را تبلیغ مى کنند، درک نشده بود. آن ها متوجه خواست مردم نبودند؛ در صورتى که بخش وسیعى از روشنفکران ما متوجه شده بودند که مردم در انتخابات جدى هستند، چه مى خواهند و دوست دارند در برخى زیرساخت ها تغییر ایجاد کنند.
سوم تیر تحت تأثیر اندیشه جامعه روشنفکرى
فتح اللهى گفت: من فکر مى کنم این انتخابات و جریان حاصل از آن مایه برکت باشد؛ چراکه زمینه اى را فراهم کرد و مى کند که نخبگان و روشنفکران واقعى از سلطه افرادى خاص که به صورت استبدادى این حیطه را در دست گرفته اند، خارج شوند.همان طور که گفتم بدنه نخبه واقعى ما تا حد زیادى نتایج این انتخابات را پیش بینى مى کرد و از این امر نیز به شدت استقبال کرده بود. آن ها در واقع در حرکت مردم مؤثر بودند و باید دانست که تصمیم مردم هیچ وقت نمى تواند بدون تأثیرپذیرى از نظرات نخبگان و روشنفکران جامعه شکل بگیرد. روشنفکران و نخبگان در راستاى حرکت دادن مردم براى ایجاد جریان سوم تیر نقش بسیار زیادى داشتند. جامعه ما تحت تأثیر اندیشه نخبگان این تصمیم جدى را در انتخابات سوم تیر گرفت. در جامعه ما نخبگان و روشنفکران نفوذ فوق العاده اى دارند؛ البته این قضیه فارغ از روشنفکرانى است که خود را جدا از مردم مى دانند.
وى گفت: داعیه جدایى از مردم و متوجه نشدن خواست هاى آن ها، روشنفکرى نیست. روشنفکرى که از مردم جدا باشد فقط نامش روشنفکر است و در عمل این گونه نیست. روشنفکر واقعى ضمن تعامل با جامعه مردم را خوب مى شناسد و حتى رفتارشان را خوب پیش بینى مى کند. من تأکید مى کنم که جریان سوم تیر تحت تأثیر اندیشه جامعه روشنفکرى ما و حرکت مردم ایجاد شد و تصمیمات کنونى دولت نیز برگرفته از نظرات جامعه روشنفکرى و نخبگان ماست.
معاون سیاسى دفتر رئیس جمهور در ادامه در پاسخ به این پرسش که جریان سوم تیر به چه میزان توانست خواست هاى مردم را محقق کند؟ گفت: خواست مردم در انتخابات سوم تیر همان طور که گفتم این بود که در صحنه نقش تعیین کننده اى داشته باشند. اگر قرار است اقتصاد این مملکت درست شود، خود مردم آن را درست کنند و این گونه نباشد که مسئولان فکر کنند مردم فقط تأییدکننده صرف هستند و آن ها باید خدمت کنند. خواست مردم این نیست. خواست مردم از مسئولان این بود که موانع مشارکت را در صحنه هاى مختلف برطرف کنند؛ به نحوى که خود مردم این توانایى اصلاح امور را به دست آورند و فعال باشند نه منفعل. مردم مى خواستند خود طبیب باشند و دولت نهم نیز این دیدگاه را قبول دارد. بارها رئیس دولت گفته است کشور را مردم باید بسازند. دولت وظیفه دارد موانع را رفع و تسهیلات لازم را فراهم کند.
شکست استبداد احزاب خواست مردم بود 
وى در پاسخ به این پرسش که برخى به مشى غیرحزبى بودن دولت انتقاد وارد کرده و بعضى از اعضاى دولت نیز در راستاى نفى احزاب موضع گرفته و حتى اعلام کرده اند که برخى نهادهاى دیگر مى توانند نقش حزب را ایفا کنند، گفت: به نظر من دولت نهم به این قضیه توجه دارد که حرکت بدون احزاب امکانپذیر نیست. دولت چه بخواهد و چه نخواهد احزاب تأثیرگذار هستند و وجود دارند. آن ها به عنوان گروه هاى ذى نفوذ در جامعه ما که در حال گذار هستیم نقش دارند. دولت مخالف احزاب نیست، بلکه مخالف استبداد احزاب است. در مقطعى در این کشور شاهد بودیم که استبداد احزاب جایگزین استبداد دستگاه ها شده است؛ اما این دولت دوست ندارد چنین فضایى حاکم شود. ما این امر را نفى مى کنیم اما این امر به معناى نفى وجود احزاب نیست. مردم در انتخابات سوم تیر مى خواستند استبداد احزاب را بشکنند. وجود احزاب نه تنها بدون اشکال است بلکه یک واقعیت است، ولى این که بخواهیم سلطه احزاب را بپذیریم، با خواست مردم مغایر است. سلطه گرى احزاب از وجود دیوار حائل بین مردم و دولت است. وقتى بین این دو، حائل وجود داشته باشد، احزاب سلطه گر مى شوند.
وى در ادامه با بیان این که «احزاب به صورت نهادینه در کشور ما شکل نگرفته اند و احزاب جدى کم داریم» گفت: اگر احزاب ما فراگیر و قدرتمند شوند و دیدگاه شان مورد قبول مردم باشد، کسى نمى تواند جایگاه شان را تغییر دهد. در واقع مسأله در نوع نگاه دولت به احزاب است. در حال حاضر دولت معتقد است احزاب ما تأثیرگذارى ندارند و دولت ساخته هستند و در مقاطعى این احزاب وابسته به دولت بودند. ولى اگر احزاب از مردم نشأت گرفته باشند یعنى از پائین به بالا شکل بگیرند و وابسته به مردم باشند مى توانند نقش تعیین کننده اى داشته باشند. دولت وجود احزاب را مثبت مى داند و وظیفه خود مى داند که از احزاب دفاع کند ولى با استبداد احزاب مخالف است.